III OSK 1303/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło skargę skarżącej na rozstrzygnięcie Rektora Uniwersytetu w Ł. o skreśleniu jej z listy uczestników studiów podyplomowych. WSA w Łodzi uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie Rektora nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej, ponieważ ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje takiej kontroli dla rozstrzygnięć dotyczących skreślenia z listy uczestników studiów podyplomowych, w przeciwieństwie do studentów czy doktorantów. Sąd I instancji podkreślił autonomię uczelni i brak odpowiednich przepisów materialnego prawa administracyjnego, które nadawałyby takim rozstrzygnięciom charakter decyzji administracyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 9 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 70 ust. 1 Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.). Argumentowała, że autonomia uczelni nie wyłącza kontroli sądowoadministracyjnej, a zasada równego traktowania powinna prowadzić do analogicznego traktowania skreślenia z listy studentów studiów podyplomowych jak studentów. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były nieskuteczne z uwagi na ich wadliwe skonstruowanie i brak powiązania z innymi przepisami. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA wskazał, że WSA nie oparł swojego rozstrzygnięcia na zasadzie autonomii uczelni, lecz na braku charakteru decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych, co jest zgodne z przepisami prawa. Sąd podkreślił, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje kontroli sądowoadministracyjnej dla tego typu rozstrzygnięć, co przesądza o braku kognicji sądów administracyjnych w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących rozstrzygnięć uczelni wyższych, w szczególności w kontekście studiów podyplomowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustawowego przewidzenia kontroli sądowej dla rozstrzygnięć o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych. Może nie mieć zastosowania do innych form kształcenia lub innych rozstrzygnięć uczelni, które są wyraźnie objęte kontrolą sądową.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozstrzygnięcie uczelni publicznej o skreśleniu uczestnika z listy studiów podyplomowych stanowi decyzję administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, ponieważ ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje takiej kontroli dla tego typu spraw, a wykonywanie administracji w formie decyzji wymaga podstawy w przepisach materialnego prawa administracyjnego.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wymienia przypadki, w których rozstrzygnięcia uczelni mają charakter decyzji administracyjnych podlegających kontroli sądów administracyjnych. Skreślenie z listy uczestników studiów podyplomowych nie znajduje się w tym katalogu, a brak jest odpowiedniego unormowania prawnego pozwalającego przypisać takim rozstrzygnięciom walor decyzji administracyjnej. Studia podyplomowe stanowią odmienną formę kształcenia niż studia wyższe, a prawa i obowiązki uczestników określane są w wewnętrznych aktach uczelni i umowach cywilnoprawnych.
Czy zasada autonomii uczelni wyższych wyłącza możliwość kontroli sądowoadministracyjnej nad rozstrzygnięciami dotyczącymi studentów lub uczestników studiów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Autonomia uczelni wyższych oznacza, że ingerencja w jej działalność jest możliwa tylko w przypadkach przewidzianych ustawą, co pozostaje w zgodzie z zasadą, że sądy administracyjne orzekają tylko w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Uzasadnienie
Sąd I instancji powołał się na art. 9 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, wskazując, że autonomia uczelni ogranicza możliwość ingerencji w jej działalność do przypadków ustawowych. To z kolei koresponduje z art. 3 § 3 p.p.s.a., który ogranicza kognicję sądów administracyjnych do spraw przewidzianych w ustawach szczególnych. Ponieważ ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje kontroli sądów administracyjnych nad rozstrzygnięciami o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych, sąd nie ma właściwości do rozpoznania takiej sprawy.
Czy zasada równego traktowania wymaga analogicznego stosowania przepisów o kontroli sądowoadministracyjnej do rozstrzygnięć o skreśleniu z listy studentów i uczestników studiów podyplomowych?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada równego traktowania nie nakazuje analogicznego stosowania przepisów o kontroli sądowoadministracyjnej do rozstrzygnięć o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych, jeśli ustawa nie przewiduje takiej kontroli dla tej kategorii spraw.
Uzasadnienie
Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że brak kontroli sądowoadministracyjnej dla skreślenia z listy uczestników studiów podyplomowych narusza zasadę równego traktowania w porównaniu do studentów, których skreślenie z listy podlega takiej kontroli na mocy art. 108 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. NSA nie odniósł się bezpośrednio do tej argumentacji w sentencji, ale z uzasadnienia wynika, że kluczowe jest uregulowanie ustawowe, a nie sama zasada równego traktowania, która nie może zastąpić braku podstawy prawnej do kontroli sądowej.
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.w.n. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.s.w.n. art. 108 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Konstytucja RP art. 70 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych nie jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. • Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewiduje kontroli sądów administracyjnych dla tego typu rozstrzygnięć. • Autonomia uczelni wyższych ogranicza ingerencję sądów do przypadków przewidzianych ustawą.
Odrzucone argumenty
Zasada równego traktowania powinna prowadzić do analogicznego stosowania przepisów o kontroli sądowoadministracyjnej do skreślenia z listy studentów i uczestników studiów podyplomowych. • Przekazanie uczelniom uprawnień publicznoprawnych nie wyłącza kontroli sądu administracyjnego. • Przepisy wewnętrzne uczelni nie mogą naruszać prawa do nauki.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi decyzji administracyjnej • nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej • wykonywanie administracji w formie decyzji jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy znajduje podstawę w przepisach materialnego prawa administracyjnego • brak jest odpowiedniego unormowania prawnego, które pozwalałoby na konstatację, że wydawanym przez władze uczelni rozstrzygnięciom w tej materii, nawet jeżeli zostaną nazwane "decyzją", można przypisać walor decyzji administracyjnej podlegającej kognicji sądu administracyjnego • ustawa szczególna, jaką jest tu ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nie wprowadza właściwości sądów administracyjnych do kontroli i stosowania środków wobec rozstrzygnięć organów uczelni skierowanych do słuchaczy studiów podyplomowych
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących rozstrzygnięć uczelni wyższych, w szczególności w kontekście studiów podyplomowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustawowego przewidzenia kontroli sądowej dla rozstrzygnięć o skreśleniu z listy uczestników studiów podyplomowych. Może nie mieć zastosowania do innych form kształcenia lub innych rozstrzygnięć uczelni, które są wyraźnie objęte kontrolą sądową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia granicy kontroli sądowej nad autonomią uczelni i prawem do nauki, co jest istotne dla studentów i uczestników studiów podyplomowych.
“Czy skreślenie z studiów podyplomowych jest poza zasięgiem sądu? NSA wyjaśnia granice kontroli nad uczelniami.”
Sektor
edukacja wyższa
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.