III OSK 1302/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-13
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejsprawa publicznanadużycie prawapostępowanie karneinformacja przetargowakontrola społecznainteres publicznyinteres prywatnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że wniosek o udostępnienie dokumentów przetargowych, złożony w związku z postępowaniem karnym, nie dotyczył sprawy publicznej i stanowił nadużycie prawa do informacji.

Skarżący zwrócił się o udostępnienie dokumentów z postępowania przetargowego, powołując się na toczące się postępowanie karne, w którym występował jako pełnomocnik oskarżonego. Organ odmówił udostępnienia, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji i próbę uzyskania dowodów do prywatnej sprawy. WSA oddalił skargę na bezczynność organu, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, podkreślając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy celom publicznym, a nie prywatnym interesom.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.W. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie. Skarżący wnioskował o udostępnienie dokumentów z postępowania przetargowego dotyczącego rozbudowy drogi wojewódzkiej, wskazując na związek z toczącym się postępowaniem karnym, w którym występował jako pełnomocnik oskarżonego. Organ uznał, że udzielenie informacji stanowiłoby nadużycie prawa do informacji, ponieważ wnioskowane dane miały służyć prywatnym celom obrony klienta, a nie celom publicznym. WSA w Olsztynie podzielił to stanowisko, oddalając skargę na bezczynność. NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2026 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć celom publicznym, a nie zaspokajaniu indywidualnych potrzeb czy uzyskiwaniu dowodów w prywatnych sprawach. Sąd podkreślił, że wniosek o udostępnienie dokumentów przetargowych, złożony w związku z postępowaniem karnym, w którym skarżący reprezentował oskarżonego, a organ był pokrzywdzony, nie dotyczył "sprawy publicznej" w rozumieniu ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie dotyczy "sprawy publicznej", a służy prywatnym celom wnioskodawcy i stanowi nadużycie prawa do informacji.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy celom publicznym i kontroli społecznej nad organami państwa. Wnioski składane w indywidualnych sprawach, mające na celu uzyskanie dowodów do prywatnych postępowań (np. karnych), nie mieszczą się w zakresie zastosowania ustawy, nawet jeśli dotyczą zarządzania majątkiem publicznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna musi dotyczyć "sprawy publicznej", czyli problemu lub kwestii mającej znaczenie dla większej ilości osób lub dla poprawnego funkcjonowania organów państwa. Ustawa nie służy zaspokajaniu indywidualnych potrzeb ani uzyskiwaniu informacji na potrzeby postępowań sądowych.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy udostępniania informacji o zarządzaniu majątkiem publicznym, jednakże wniosek musi odnosić się do "sprawy publicznej".

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Organ nie może żądać od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ale ma obowiązek analizy wniosku przez pryzmat celu ustawy.

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Zakazuje żądania od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. Decyzja taka jest wydawana tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o udostępnienie dokumentów przetargowych, złożony w związku z postępowaniem karnym, nie stanowi informacji publicznej, lecz służy prywatnym celom wnioskodawcy i jest nadużyciem prawa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma na celu realizację dobra publicznego, a nie zaspokajanie indywidualnych potrzeb czy uzyskiwanie dowodów w prywatnych sprawach.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. WSA winien uwzględnić skargę, gdyż organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i dopuścił się dowolnej oceny. Naruszenie zasady jawności postępowania przez brak doręczenia odpisu pisma organu. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony z troski o sprawy publiczne i kontroli społecznej powinien być uznany za dotyczący interesu obiektywnego. Organ miał obowiązek wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli uznał wniosek za motywowany indywidualnymi potrzebami.

Godne uwagi sformułowania

U.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Informacje objęte wnioskiem miały służyć obronie klienta wnioskodawcy, oskarżonego o popełnienie przestępstwa, stąd ich udostępnienie dla celów prywatnych stanowiłoby nadużycie prawa.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Tadeusz Kiełkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że wnioski o dostęp do informacji publicznej składane w związku z postępowaniami karnymi, mające na celu uzyskanie dowodów do prywatnej sprawy, stanowią nadużycie prawa i nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o informację publiczną jest bezpośrednio powiązany z postępowaniem karnym, w którym wnioskodawca lub jego mocodawca są stroną, a organ jest pokrzywdzonym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem do informacji publicznej a nadużywaniem tego prawa do celów prywatnych, szczególnie w kontekście postępowań karnych. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie "sprawy publicznej".

Czy wniosek o dokumenty z przetargu to zawsze prawo do informacji publicznej? Sąd Najwyższy odpowiada: niekoniecznie, gdy służy prywatnej sprawie karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1302/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Ol 133/24 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-02-07
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Ol 133/24 w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. W. na rzecz Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej "WSA w Olsztynie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Ol 133/24, oddalił skargę A. W. (dalej "skarżący") na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie (dalej "organ" lub "Dyrektor") w udostępnieniu informacji publicznej.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 19 września 2024 r. skarżący – w związku z prowadzonym postępowaniem sygnatura akt II K 700/23 – zwrócił się do organ z wnioskiem o udostępnienie dokumentów dotyczących postępowania przetargowego na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu przy kontrakcie pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 507 na odcinku Braniewo - Pieniężno, w podziale na 2 zadania; Zadanie 1 "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 507 Braniewo – Pieniężno na odcinku Braniewo – Wola Lipowska", Zadanie 2, "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 507 Braniewo – Pieniężno na odcinku Wola Lipowska – Pieniężno" tj.: protokołu z postępowania w stanie aktualnym na dzień udostępnienia; korespondencji prowadzonej z oferentami oraz podmiotami udzielającymi informacji na temat oferentów (wezwań, zawiadomień, odpowiedzi podmiotów itp.).
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ – pismem z dnia 4 października 2024 r. poinformował skarżącego, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, jednakże udzielenie informacji będzie stanowiło nadużycie prawa do informacji, ponieważ wnioskowane dane są ściśle powiązane z toczącym się postępowaniem karnym.
Pismem z dnia 11 października 2024 r. skarżący złożył skargę do WSA w Olsztynie na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni decyzji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podał w szczególności, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został rozpoznany z uchybieniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p."), który upłynął z dniem 3 października 2024 r. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, a takiej formy prawnej nie przybrała odpowiedź organu z uwagi na fakt, że nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 107 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wywodząc, że informacje udzielane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej mają służyć dobru ogółu, a nie jednostki, która przy pomocy tych informacji chce załatwić swoje prywatne sprawy. Ocenił też, że z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. W tej sprawie informacje objęte wnioskiem miały służyć obronie klienta wnioskodawcy, oskarżonego o popełnienie przestępstwa stypizowanego w art. 297 §1 k.k., stąd ich udostępnienie dla celów prywatnych stanowiłoby nadużycie prawa. Organ dodał, że ma we wspomnianym postępowaniu status pokrzywdzonego.
W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2024 r. skarżący podjął polemikę z treścią odpowiedzi na skargę i wskazał, że w swoim działaniu kieruje się troską o sprawy publiczne oraz realizacją kontroli społecznej nad podmiotem wykonującym zadania publiczne. Interes publiczny w niniejszej sprawie sprowadza się do kontroli prawidłowości działania organu w zakresie realizacji inwestycji publicznej dotyczącej rozbudowy drogi wojewódzkiej. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2025 r. organ podtrzymał dotychczasową argumentację i odniósł się do pisma procesowego skarżącego, opisując kulisy toczącej się sprawy karnej, w której skarżący występuje w roli obrońcy.
W dniu 7 lutego 2025 r. WSA w Olsztynie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji przytoczył art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p. – i w nawiązaniu do poglądów doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjny podkreślił, że udostępnienie informacji publicznej ma służyć celom publicznym, przeciwstawianym innym celom, w tym celom prywatnym. Żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej, musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do sprawy publicznej.
Sąd I instancji wskazał dalej, że skarżący żądał w piśmie z dnia 19 września 2024 r. dostępu do dokumentów z postępowania przetargowego na pełnienie funkcji inżyniera kontraktu przy realizacji zadania polegającego na rozbudowie wskazanej we wniosku drogi wojewódzkiej. Zaznaczył przy tym, że żąda udostępnienia przedmiotowych dokumentów: "W związku z prowadzonym postępowaniem sygnatura akt II K 700/23 (...)". Przytoczony fragment wyraźnie wskazuje na związek pomiędzy żądaniem udostępnienia określonych dokumentów a toczącą się pod podaną sygnaturą sprawą karną, w której to sprawie, jak podał organ w odpowiedzi na skargę, skarżący występuje w charakterze pełnomocnika oskarżonego, zaś organ posiada status pokrzywdzonego. Art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zakazuje organowi żądania od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Przepis ten nie zabrania jednakże, a wręcz nakazuje organowi dokonanie analizy wniosku dostępowego przez pryzmat celu ustawy, jakim jest udostępnianie informacji o sprawach publicznych. Tak więc nawet gdyby skarżący nie podał we wniosku swojej motywacji, to organ w oparciu o własne dane miałby podstawę do wyrażenia oceny, że żądanie udostępnienia dokumentów przetargowych ma związek z postępowaniem toczącym się przed sądem karnym z udziałem mocodawcy skarżącego oraz organu. Wobec tego prawidłowo przyjął Dyrektor, że z wniosku dostępowego musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny, zaś w rozpoznawanej sprawie informacje objęte wnioskiem miały służyć obronie klienta wnioskodawcy, oskarżonego o popełnienie przestępstwa, zaś ich udostępnienie służyłoby celom prywatnym.
Sąd I instancji zauważył, że w piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2024 r. skarżący wywiódł, iż w swoim działaniu kieruje się troską o sprawy publiczne oraz realizacją kontroli społecznej nad podmiotem wykonującym zadania publiczne, oraz wskazał, iż interes publiczny w niniejszej sprawie sprowadza się do kontroli prawidłowości działania organu w zakresie realizacji inwestycji publicznej dotyczącej rozbudowy drogi wojewódzkiej. Sąd nie dał jednak wiary powyższym twierdzeniom. Zarówno skarżący we wniosku dostępowym, jak i organ w odpowiedzi na skargę wskazują na toczące się postępowanie karne jako motyw złożenia wniosku dostępowego. Skarżący wskazał w wspomnianym piśmie procesowym cel publiczny tylko po to, aby po zapoznaniu się ze stanowiskiem organu uwiarygodnić złożenie wniosku jako dotyczącego sprawy publicznej, przy czym uczynił to w sposób abstrakcyjny i tym samym nieweryfikowalny. Sąd I instancji ocenił, że uzyskane od organu informacje miałyby służyć prywatnemu celowi skarżącego, sprzecznemu z ideą ustawy o dostępie do informacji publicznej, eksponującej cel publiczny. Dlatego też, pomimo że żądanie, jako dotyczące zarządzania majątkiem publicznym, mieściłoby się co do zasady w ramach wyznaczonych przez art. 6 ust. 1 u.d.i.p. i zostało skierowane do właściwego organu – nie wypełniało wskazanego celu. Wniosek nie został złożony w celu poddania działań organu kontroli społecznej, a wręcz przeciwnie, miał służyć wyłącznie uzyskaniu dokumentów do własnej sprawy karnej.
Zdaniem Sądu I instancji, treść wniosku (żądanie udostępnienia dokumentów w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym) oraz niepodważane przez skarżącego, wskazane przez organ okoliczności dotyczące sprawy zawisłej przed sądem karnym, w której uczestniczą: skarżący jako profesjonalny pełnomocnik oskarżonego oraz organ jako pokrzywdzony –przeczą temu, aby skarżący ubiegał się o informację publiczną, a więc taką, która mieści się w granicach zakreślonych przez art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W istocie bowiem skarżący dążył do uzyskania dowodów związanych z toczącym się postępowaniem karnym przeciwko jego klientowi, a więc w prywatnej sprawie. W tych okolicznościach wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest wnioskiem podlegającym rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p., gdyż nie odnosi się do "sprawy publicznej". W konsekwencji nie ma podstaw do uznania, aby Dyrektor pozostawał w bezczynności z powodu niezałatwienia wniosku.
Sąd I instancji zaznaczył, że w skardze zarzut bezczynności powiązany został również z bezczynnością organu w wydaniu (w ustawowo określonym terminie) decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zarzut ten, zdaniem Sądu I instancji, nie jest zasadny. Skoro wniosek skarżącego nie podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów u.d.i.p., to nie było dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie dostępu. Decyzja taka wydawana jest wyłącznie w przypadkach wskazanych w u.d.i.p., zaś uznanie wniosku skarżącego za nieodnoszący się do sprawy publicznej wykluczało stosowanie tej ustawy, a w konsekwencji także wydanie decyzji odmownej. Żądana informacja nie ma charakteru publicznego w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., co przesądza o braku możliwości zastosowania w tej sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie mógł więc organ ani uchybić terminom wynikającym z tego aktu prawnego ani pozostawać w bezczynności, o której jest mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2025 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 7 lutego 2025 r. wywiódł skarżący (dalej także "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w całości, kiedy to "Wojewódzki Sąd Apelacyjny" winien ją uwzględnić, bowiem organ administracyjny nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w zakresie zebranego materiału dowodowego dopuścił się dowolnej oceny w sytuacji, gdy organ zobowiązany był przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, a zaniechanie rzeczonego obowiązku w konsekwencji doprowadziło do nieustalenia, że wnioskodawca zwolniony jest z wykazania, iż kieruje się interesem publicznym,
2) art. 10 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z 65 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na naruszeniu zasady jawności postępowania w skutek braku doręczenia skarżącemu kasacyjnie przez sąd odpisu pisma organu z dnia 3 lutego 2025 r., w sytuacji gdy rozpoznanie sprawy odbywa się jawnie, a gwarancją jawności postępowania jest realizacja obowiązku spoczywającego na Sądzie co do doręczenia stronie przeciwnej odpisu składanych pism procesowych;
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. ich niezastosowanie, poprzez błędne przyjęcie, że wyartykułowany przez skarżącego motyw uzasadniający udzielenie informacji publicznej w postaci dokumentów z postępowania przetargowego na pełnienie funkcji inżyniera kontraktu przy realizacji zadania polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 504 Pogrodzie - Braniewo na odcinku Frombork Braniewo nie jest interesem obiektywnym, a w konsekwencji przyjęcie, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, w sytuacji gdy skarżący kasacyjnie złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na troskę o sprawy publiczne i realizację kontroli społecznej nad podmiotem wykonującym zadania publiczne, a co więcej "dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej" (vide: Wyrok NSA z dnia 17 września 2024 r., III OSK 2547/22, LEX nr 3758657);
2) art. 2 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię, która sprowadzała się do przyjęcia, że w sytuacji uznania przez organ władzy publicznej, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej motywowany jest indywidualnymi potrzebami wnioskodawcy, brak jest podstaw do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w oparciu o przepisy powołanej ustawy, a w konsekwencji przyjęcie, że brak jest obowiązku wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej stanowiącej przedmiot wniosku dostępowego, w sytuacji gdy podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie mógł zaniechać obowiązkowi wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, pomimo przyjęcia przez organ, że przedmiotem wniosku dostępowego nie była informacja publiczna w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej;
3) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. ich niezastosowanie, albowiem informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a w sytuacji gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku; w realiach tej sprawy organ władzy publicznej nie udostępnił informacji publicznej stanowiącej przedmiot wniosku o jej udzielenie, a także nie poinformował o powodach opóźnienia oraz terminie, w jakim wnioskowaną informację udostępni.
Skarżący kasacyjnie na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na bezczynność poprzez jej uwzględnienie, a z ostrożności procesowej na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 p.p.s.a. – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie. Skarżący kasacyjnie wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów.
Pismem z dnia 20 czerwca 2025 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów zastępstwa przez radcę prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., III OSK 1167/22).
Odnosząc się do zarzutu na naruszenia art. 10 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z 65 § 1 p.p.s.a. (zarzut I.2), w ramach którego wskazano na brak doręczenia skarżącemu kasacyjnie odpisu pisma organu z dnia 3 lutego 2025 r. – wypada zauważyć, że wspomniane pismo wpłynęło do Sądu I instancji w dniu 5 lutego 2025 r. (sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2025 r.) i stanowiło odniesienie się do pisma skarżącego z dnia 22 listopada 2024 r., będącego uzupełnieniem skargi. Pismo organu z dnia 3 lutego 2025 r. nie naprowadza na nowe, nieznane skarżącemu kasacyjnie okoliczności – zawiera jedynie dodatkową argumentację co do stanowiska organu (wyrażonego już wcześniej w odpowiedzi na skargę), że objęte żądaniem informacje są ściśle powiązane z toczącym się postępowaniem karnym. W tych okolicznościach niepodobna stwierdzić nieważności postępowania ani nawet naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2024 r., II OSK 488/24) – skarżący kasacyjnie takiego wpływu w jakikolwiek sposób nie wykazał. Zarzut, o którym mowa, nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. (zarzut I.1). Organ wprawdzie nie prowadził postępowania administracyjnego i tym samym nie stosował wprost powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ale – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych: "W katalogu zasad ogólnych k.p.a. mieszczą się i takie, które mają znaczenie dla całego prawa administracyjnego pełniąc funkcję jego części ogólnej. Do zasad takich należy zaliczyć m.in. te, które zostały sformułowane w art. 7 k.p.a. Właśnie ze względu na taki ich uniwersalny charakter swoją wagą i treścią wykraczają poza ramy k.p.a. i przez to mają zastosowanie i do innych postępowań niż te, które zostały uregulowane w k.p.a., a także do prawa materialnego oraz ustroju administracji (...). Powołanie się na zasady zakodowane w art. 7 k.p.a. nie oznacza zatem stosowania proceduralnych przepisów k.p.a. do postępowania zainicjowanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, które nie kończy się wydaniem decyzji, lecz stosowaniem ogólnych norm-zasad całego prawa administracyjnego wysłowionych formalnie w art. 7 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 24 października 2025 r., III OSK 2685/24). Odnośny zarzut – hipotetycznie rzecz ujmując – mógłby okazać się skuteczny, gdyby relewantne okoliczności faktyczne, a w szczególności okoliczności determinujące kwalifikację żądania nie były przez organ tudzież przez Sąd I instancji należycie wyjaśnione. W niniejszej sprawie taki przypadek jednak nie zachodzi. Relewantne okoliczności faktyczne zostały ustalone w sposób prawidłowy i nie budzą żadnych wątpliwości. W szczególności zaś Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że zachodzi ścisły związek pomiędzy żądaniem udostępnienia przedmiotowych dokumentów a określoną sprawą karną, w której to sprawie skarżący występuje w charakterze pełnomocnika, a organ ma status pokrzywdzonego. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo ustalił również to, że uzyskane od organu informacje miałyby służyć prywatnemu celowi skarżącego. Z tego względu zarzut odwołujący się do przepisów kodeksowych statuujących zasadę prawdy materialnej okazał się niezasadny.
Zarzutem naruszenia prawa materialnego nawiązującym do art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. (zarzut II.1) skarżący kasacyjnie kwestionuje "błędne przyjęcie, że wyartykułowany przez skarżącego motyw uzasadniający udzielenie informacji publicznej (...) nie jest interesem obiektywnym, a w konsekwencji przyjęcie, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej". Skarżący kasacyjnie twierdzi, że – wbrew ustaleniom Sądu I instancji – "złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na troskę o sprawy publiczne i realizację kontroli społecznej nad podmiotem wykonującym zadania publiczne". Przedmiotowy zarzut naruszenia prawa materialnego w istocie zmierza zatem do podważenia ustaleń faktycznych Sądu I instancji – i już z tego względu jest nieskuteczny. Z tym zastrzeżeniem, wypada dodać, że Sąd I instancji zasadnie nie dał wiary twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, formułowanym w toku postepowania sądowego, jakoby wniosek był złożony z uwagi na troskę o sprawy publiczne i realizację kontroli społecznej nad podmiotem wykonującym zadania publiczne. Wszak już w samym wniosku zawarte było nawiązanie do sprawy karnej o określonej sygnaturze. Ponieważ w treści omawianego zarzutu skarżący kasacyjnie podnosi też, że "dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej" – wskazać należy, że: "U.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa (...). Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny" (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., I OSK 2817/19). Stanowisko Sądu I instancji w tej mierze jawi się jako prawidłowe. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. jest zatem niezasadny.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię (zarzut II.2). Wbrew temu zarzutowi Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni odnośnych przepisów i prawidłowo stwierdził, że: "Skoro wniosek skarżącego nie podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nie było dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie dostępu. Decyzja taka wydawana jest wyłącznie w przypadkach wskazanych w ww. ustawie, zaś uznanie wniosku skarżącego za nieodnoszący się do sprawy publicznej wykluczało stosowanie tej ustawy, a w konsekwencji także wydanie decyzji odmownej". Gdyby w okolicznościach niniejszej sprawy organ wydał decyzję odmowną, byłaby ona dotknięta wadą nieważności (por. powołany wyżej NSA z dnia 14 lipca 2020 r. oraz wyrok NSA z dnia 17 listopada 2021 r., III OSK 4362/21).
Zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., "poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. ich niezastosowanie" (zarzut II.3) jest niezasadny, ponieważ zasadza się na założeniu, że "w realiach tej sprawy organ władzy publicznej nie udostępnił informacji publicznej stanowiącej przedmiot wniosku o jej udzielenie, a także nie poinformował o powodach opóźnienia oraz terminie, w jakim wnioskowaną informację udostępni". Założenie to – jak wynika z poczynionych wyżej ustaleń – jest błędne; przedmiotem wniosku nie była informacja publiczna.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI