III OSK 1302/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-11
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskawodyścieki przemysłowezasolenieszkoda w środowiskupostępowanie administracyjneprawo wodneNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, potwierdzając uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie działań zapobiegawczych wobec zrzutu zasolonych ścieków.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji F. na decyzję GDOŚ umarzającą postępowanie w sprawie nakazania działań zapobiegawczych wobec zrzutu zasolonych ścieków przemysłowych z Elektrowni [...] do potoku K. WSA uchylił decyzję GDOŚ, uznając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące szkody w środowisku. NSA oddalił skargę kasacyjną GDOŚ, podzielając stanowisko WSA co do błędów organu w ocenie stanu faktycznego i prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję GDOŚ o umorzeniu postępowania w sprawie nakazania działań zapobiegawczych lub naprawczych. Sprawa dotyczyła zrzutu zasolonych ścieków przemysłowych z Elektrowni [...] do potoku K., co mogło stanowić szkodę w środowisku. Sąd I instancji uznał, że GDOŚ pominął istotne regulacje dotyczące oceny szkody w środowisku i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji, skupiając się jedynie na wynikach badań monitoringowych. NSA oddalił skargę kasacyjną GDOŚ, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że GDOŚ nie wykazał, w jaki sposób WSA naruszył przepisy, a także że organ odwoławczy nie dokonał właściwej wykładni przepisów ustawy szkodowej i rozporządzenia szkodowego, co uzasadniało uchylenie jego decyzji przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego i prawnego, pomijając istotne przepisy dotyczące szkody w środowisku.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uchylił decyzję GDOŚ, uznając, że organ nie odniósł się do przepisów rozporządzenia szkodowego i nie wyjaśnił ich znaczenia, a swoje rozważania oparł jedynie na badaniach monitoringowych. NSA potwierdził, że GDOŚ nie dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy szkodowej i rozporządzenia szkodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa szkodowa art. 2 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie

Organ dopuścił się błędnej wykładni.

ustawa szkodowa art. 6 § pkt 11 lit b)

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie

Organ dopuścił się błędnej wykładni.

ustawa szkodowa art. 6 § pkt 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie

Organ dopuścił się błędnej wykładni.

rozporządzenie szkodowe § § 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku

Organ nie odniósł się do jego zapisów, nie wyjaśnił ich znaczenia, ani zakresu zastosowania, co skutkowało jego niezastosowaniem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1-2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie dokonał właściwej wykładni przepisów ustawy szkodowej i rozporządzenia szkodowego. Organ nie odniósł się do zapisów § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, nie wyjaśnił ich znaczenia ani zakresu zastosowania. Organ nie wyjaśnił i nie ocenił należycie stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) w celu kwestionowania ustaleń faktycznych i wykładni prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

organ dopuścił się naruszenia art. 6 pkt 11 lit b), art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej, poprzez ich błędną wykładnię oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, poprzez ich niezastosowanie. chociaż GDOŚ przywołał treść § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, to w ogóle nie odniósł się do jego zapisów, nie wyjaśnił ich znaczenia, ani zakresu zastosowania, a swoje rozważania skupił na badaniach monitoringowych nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Teresa Zyglewska

sędzia

Maciej Kobak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących szkody w środowisku, oceny stanu wód oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach ochrony środowiska. Wskazuje na konieczność dokładnego stosowania przepisów prawa materialnego przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zrzutu zasolonych ścieków przemysłowych i interpretacji konkretnych przepisów ustawy szkodowej i rozporządzenia szkodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – zanieczyszczenia wód przemysłowymi ściekami i odpowiedzialności za szkody. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa przez organy administracji.

Sąd administracyjny chroni potok przed zasolonymi ściekami: organ GDOŚ nieprawidłowo umorzył postępowanie.

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1302/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1946/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-08
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1946/22 w sprawie ze skargi Fundacji F. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 18 lipca 2022 r., nr DOA-WSzOP.512.37.2021.MGO w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie działań zapobiegawczych lub naprawczych I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Fundacji F. z siedzibą w K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1946/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji F. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, Fundacja) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ, organ II instancji, organ odwoławczy) z 18 lipca 2022 r., nr DOA-WSzOP.512.37.2021.MGO w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie działań zapobiegawczych lub naprawczych, w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję; a w pkt II. zasądził od GDOŚ na rzecz skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 18 lipca 2022 r., utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie (dalej: organ I instancji, RDOŚ) z 2 sierpnia 2021 r., nr ZS.512.1.2018.MKub, rozstrzygającą o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie działań zapobiegawczych lub naprawczych, w związku z możliwością wystąpienia szkody w środowisku lub bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w wodach, w wyniku odprowadzania zasolonych ścieków przemysłowych z Elektrowni [...] w T. do potoku K.
Na decyzję GDOŚ z 18 lipca 2022 r. skargę wniosła Fundacja reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Biorą pod uwagę powyższe wniesiono o uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o zwrocie od GDOŚ na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zaś na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 2 marca 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczasowe zarzuty i wnioski oraz wskazał dodatkowe zagadnienia w uzasadnieniu ww. pisma dodatkowo na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z opinii dr hab. chemii L.P. i dr chemii M.P. pt. Raport (opinia naukowa) z badań zasolenia K. (dopływ B.), przeprowadzonych w dniach 17-18 lutego 2023 r. ponieważ jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ww. piśmie zwrócono uwagę na konieczność wykładni prośrodowiskowej, zgodnej z zasadą przezorności wyrażoną w prawie ochrony środowiska, wobec zaistnienia luki prawnej stojącej na przeszkodzie prawidłowej ocenie stanu JCWP analizowanych w sprawie oraz istnienie decydującego wpływu zrzutu zasolonych ścieków z Elektrowni [...] na zły stan JCWP K. oraz pozostałych JCWP analizowanych w sprawie, co potwierdza treść ww. opinii.
Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w analizowanej sprawie zgłoszenie Fundacji dotyczyło szkody lub bezpośredniego zagrożenia szkodą w wodach, w wyniku zrzutu ścieków przemysłowych (odsolin z obiegów chłodzących i ścieków przemysłowo – deszczowych) pochodzących z Elektrowni [....] w T., prowadzonej przez T. S.A., do potoku K.
W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy pominął w swoich rozważaniach regulacje rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku. W szczególności natomiast pominął okoliczność, że 14 sierpnia 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2021 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego oraz sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych, a także środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1475). Chociaż GDOŚ przywołał treść § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, to w ogóle nie odniósł się do jego zapisów, nie wyjaśnił ich znaczenia, ani zakresu zastosowania, a swoje rozważania skupił na badaniach monitoringowych, których wyniki zamieszczone są na stronach internetowych GDOŚ.
Zdaniem Sądu I instancji, braku pogorszenia stanu wód organ upatruje w tym, że zrzuty ścieków z Elektrowni [...] ani w aspekcie ilościowym ani jakościowym, nie przekraczają wartości ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym, zaś w planach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. dla JCWP objętych zgłoszeniem dokonanym przez Fundację, dopuszczono odstępstwo polegające na przesunięciu terminu osiągnięcia celów środowiskowych do roku 2027. Tymczasem treść ustawy szkodowej oraz wydanych w jej wykonaniu rozporządzeń nie wskazuje, aby te okoliczności mogły decydować o uznaniu że w danych okolicznościach doszło do powstania szkody w środowisku lub bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku. Powyższe każe uznać, że organ dopuścił się naruszeni art. 6 pkt 11 lit b), art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej, poprzez ich błędną interpretację oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, poprzez ich niezastosowanie.
W skardze kasacyjnej GDOŚ, reprezentowany przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez dowolne wyjaśnienie przez WSA podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazań do dalszego postępowania, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać rzeczowe i zrozumiałe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazania do dalszego postępowania, gdyż jedynie takie umożliwiają działania organu i ewentualną kontrolę instancyjną;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i przyjęcie, że organ nie wyjaśnił oraz nie ocenił należycie stanu faktycznego, a w konsekwencji nie ujął tych kwestii w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy decyzja nie była wydana z naruszeniem powyższych przepisów k.p.a., a GDOŚ posiadał dostateczny materiał dowodowy i ocenił go prawidłowo;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku, poprzez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie GDOŚ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, podczas gdy organ ten dokonał prawidłowej interpretacji prawa materialnego;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2, art. 3 i art. 15 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2187), przez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie GDOŚ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, podczas gdy organ ten dokonał prawidłowej interpretacji prawa;
Wskazując na powyższe zarzuty: 1) na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz jej oddalenie, ewentualnie 2) na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ponadto: 3) na podstawie art. 203 pkt 2 i 205 § 1-2 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 4) stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a., złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja, reprezentowana przez r.pr., na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., wniosła o zwrot na rzecz Fundacji kosztów według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia przepisów prawa materialnego.
Na wstępie wskazać należy, że w petitum skargi kasacyjnej w pkt 1. 3),4 na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: "3) art 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku, Dz. U. poz. 1383 ("rozporządzenie szkodowe"), poprzez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie GDOŚ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, podczas gdy organ ten dokonał prawidłowej interpretacji prawa materialnego; "4) art 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z art. 2 ust. 2, art. 3 i art. 15 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2187 ("ustawy szkodowa"), poprzez błędne uchylenie decyzji GDOŚ i stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie GDOŚ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, podczas gdy organ ten dokonał prawidłowej interpretacji prawa".
Odnosząc się do tak sformułowanej treści zarzutów przedstawionych w pkt 1. 3), 4) petitum skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że w piśmiennictwie wyrażono pogląd, który podziela NSA w tym składzie, że w art. 174 p.p.s.a. "określono naruszenia prawa, których popełnienie przez wojewódzki sąd administracyjny przy wydawaniu orzeczeń wymienionych w art. 173 p.p.s.a. daje możliwość wniesienia zasadniczego środka odwoławczego, jaki stanowi skarga kasacyjna. Zarzuty, w których formułuje się te naruszenia, określane są jako podstawy kasacyjne. Stanowią one niezbędny (konstrukcyjny) element skargi kasacyjnej (zob. art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), który wyznacza granice kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. art. 183 § 1 p.p.s.a.). Z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (z wyjątkiem analizowanych z urzędu przypadków nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.), sposób wskazania podstaw kasacyjnych przesądza o zakresie, w jakim sąd drugiej instancji dokonuje oceny zaskarżonego orzeczenia" (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 174, s. 591). "Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego" (Tamże, s. 595). "W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli" (Tamże, s. 599).
Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. odnosi się do takich przypadków naruszenia przepisu procedury administracyjnej, które gdyby nie wystąpiły to najprawdopodobniej skutkowałby inną treścią decyzji (wyrok NSA z 25.6.2020 r., sygn. akt I GSK 540/20). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy), wskazują one, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy dochodzi do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku stwierdzenia uchybień w zakresie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a.), czy też w razie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a.). Unormowania te dają zatem sądowi administracyjnemu kompetencję do podejmowania przewidzianego prawem rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107).
W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona przez GDOŚ nie spełnia wyżej opisanych wymogów.
Ponadto dokonanie błędnych ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego mogących być następnie podstawą zastosowania norm prawa materialnego stanowi naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 23.10.2024 r., III OSK 710/23, LEX nr 3774773).
Z treści zarzutów skargi kasacyjnej GDOŚ wynika, że skarżący kasacyjnie na ich podstawie próbuje zakwestionować poczynione przez Sąd I instancji ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. W pkt III. na str. 8 uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autorka zarzuca "III. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego. WSA dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uwzględnieniem skargi na decyzję GDOŚ". Podobnie w pkt IV. na str. 11 autorka skargi kasacyjnej zarzuca "Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, w zw. z art. 6 pkt 11 lit. b, art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej, WSA dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, które miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało uwzględnieniem skargi na decyzję GDOŚ. Błąd ten polegał na przyjęciu, że GDOŚ naruszył prawo materialne w postaci art. 6 pkt 11 lit. b, art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej, poprzez jego błędną interpretację".
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 1.1) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu i jego uzasadnienia wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z 15.11.2024 r., III OSK 5331/21, LEX nr 3786257). Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Sądu I instancji zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga Fundacji na decyzję GDOŚ z 18 lipca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie działań zapobiegawczych lub naprawczych zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Sądu I instancji czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z wywodów Sądu I instancji wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 1. 2) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu i jego uzasadnienia wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo uchylił decyzję GDOŚ i zasadnie stwierdził, że organ nie wyjaśnił oraz nie ocenił należycie stanu faktycznego, a w konsekwencji nie ujął tych kwestii w uzasadnieniu decyzji.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 1.3) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku, (Dz. U. poz. 1383, dalej: rozporządzenie szkodowe). Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że ma rację Sąd I instancji, że "chociaż GDOŚ przywołał treść § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, to w ogóle nie odniósł się do jego zapisów, nie wyjaśnił ich znaczenia, ani zakresu zastosowania, a swoje rozważania skupił na badaniach monitoringowych, których wyniki zamieszczone są na stronach internetowych GIOŚ". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GDOŚ zacytował treść § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, a następnie wyjaśnił, że "Zgodnie z kryteriami § 3 Rozporządzenia szkodowego nie można więc mówić o szkodzie, ani tendencji wskazującej na jej powstanie w przyszłości". Sąd I instancji nie zarzucił organowi odwoławczemu, że "dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego" tak jak to wskazano w treści zarzutu w pkt 1.3) petitum skargi kasacyjnej, lecz powtórzyć należy, że Sąd I instancji stwierdził, że "chociaż GDOŚ przywołał treść § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, to w ogóle nie odniósł się do jego zapisów, nie wyjaśnił ich znaczenia, ani zakresu zastosowania, a swoje rozważania skupił na badaniach monitoringowych, których wyniki zamieszczone są na stronach internetowych GIOŚ". Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że dokonał prawidłowej interpretacji prawa materialnego, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek wykładni treści § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 1.4) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2, art. 3 i art. 15 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2187 dalej: ustawa szkodowa). Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organ dopuścił się naruszenia art. 6 pkt 11 lit b), art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy szkodowej, przez ich błędną wykładnię oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia szkodowego, przez ich niezastosowanie. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu przedstawionemu w pkt 1.4) petitum skargi kasacyjnej oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji GDOŚ nie wynika, że organ odwoławczy dokonał wykładni art. 2 ust. 2, art. 3 i art. 15 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.
Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne i dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI