III OSK 1299/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-18
NSAinneWysokansa
stopień naukowydoktoratplagiatnaruszenie praw autorskichpostępowanie administracyjnerada doskonałości naukowejprawo o szkolnictwie wyższymustawa o stopniach naukowych

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego z powodu plagiatu, potwierdzając możliwość stosowania przepisów o pozbawieniu stopnia naukowego do postępowań sprzed ich wejścia w życie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej o stwierdzeniu nieważności postępowania doktorskiego z 1986 r. z powodu plagiatu. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie ustawy z 2003 r. zamiast ustawy względniejszej z 1965 r. NSA, opierając się na wcześniejszym wyroku, uznał, że art. 29a ustawy z 2003 r. może być stosowany do postępowań sprzed jego wejścia w życie, ponieważ naruszenie praw autorskich w pracy naukowej nie powinno ulegać przedawnieniu i nadal trwa, a rozprawa doktorska zawsze powinna być samodzielna i oryginalna.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Rady Doskonałości Naukowej stwierdzającą nieważność postępowania doktorskiego z 1986 r. z powodu plagiatu. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, polegające na błędnym zastosowaniu tej ustawy do postępowania wszczętego przed jej wejściem w życie, zamiast ustawy względniejszej z 1965 r. NSA, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że przepis ten ma zastosowanie również do postępowań sprzed jego wejścia w życie. Sąd podkreślił, że naruszenie praw autorskich w rozprawie doktorskiej, stanowiące plagiat, nie powinno ulegać przedawnieniu, ponieważ praca naukowa zawsze powinna być samodzielna i oryginalna, a skutki takiego naruszenia trwają nadal. NSA stwierdził, że zarówno w dacie uzyskania stopnia doktora, jak i obecnie, naruszenie praw autorskich było niedopuszczalne, a sankcja w postaci pozbawienia stopnia naukowego nie powinna być ograniczona czasowo. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego zwrot kosztów postępowania na rzecz Rady Doskonałości Naukowej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym może być stosowany do postępowań o nadanie stopnia doktora wszczętych i zakończonych przed wejściem w życie tej ustawy.

Uzasadnienie

Naruszenie praw autorskich w rozprawie doktorskiej (plagiat) nie powinno ulegać przedawnieniu ani czasowemu ograniczeniu stosowania sankcji pozbawienia stopnia doktora, ponieważ praca naukowa zawsze powinna być samodzielna i oryginalna, a skutki takiego naruszenia trwają nadal. Stosunek prawny powstały w wyniku naruszenia prawa nadal trwa, a osoba naruszająca prawo powinna znajdować się w takiej samej sytuacji prawnej jak osoby podlegające obecnym przepisom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.s.n.t.n. art. 29a § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Przepis ten może być stosowany do postępowań o nadanie stopnia doktora wszczętych i zakończonych przed wejściem w życie tej ustawy, w tym w przypadku stwierdzenia plagiatu.

u.s.n.t.n. art. 13

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

u.s.n.t.n. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.t.n. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach i tytułach naukowych

Rozprawa doktorska powinna stanowić samodzielne rozwiązanie przez autora zagadnienia naukowego i wykazywać jego ogólną wiedzę teoretyczną w danej dyscyplinie naukowej i umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej.

u.s.t.n. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach i tytułach naukowych

Uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora lub doktora habilitowanego może zostać unieważniona w razie stwierdzenia, że rozprawa doktorska lub habilitacyjna narusza w sposób istotny autorskie dobra osobiste innych osób.

p.o.s.w. art. 251 § pkt 9

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Przepis ten nowelizował ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, dodając art. 29a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. poprzez błędne jego zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie stosuje się ustawę właściwą w dacie orzekania zamiast prawo względniejsze dla skarżącego, obowiązujące w dacie uzyskania stopnia naukowego doktora.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. oraz art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organy przesłanek do przypisania przez skarżącego autorstwa istotnego fragmentu cudzego utworu lub ustalenia naukowego.

Godne uwagi sformułowania

praca naukowa zawsze powinna być samodzielna i oryginalna naruszenie praw autorskich w rozprawie doktorskiej nie powinno ulegać przedawnieniu skutki takiego naruszenia trwają nadal

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów o stopniach naukowych do postępowań sprzed ich wejścia w życie, kwestia przedawnienia plagiatu w pracach naukowych, interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności postępowania doktorskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją przepisów o stopniach naukowych i tytułach naukowych oraz ich zastosowaniem do stanów prawnych sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu plagiatu w pracach naukowych i jego konsekwencji, a także ważnej kwestii intertemporalnej w prawie administracyjnym.

Plagiat w doktoracie sprzed lat: czy można stracić stopień naukowy?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 1299/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 246/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-03-20
Skarżony organ
Rada Doskonałości Naukowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1789
art. 29a ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 251 pkt 9
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 246/25 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 25 kwietnia 2022 r. znak: BCK-I-O/RDNH-21/12 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J.W. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 246/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.W. (dalej: "skarżący") na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej: "organ") z dnia 25 kwietnia 2022 r. znak: BCK-I-O/RDNH-21/12 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 5 lipca 2019 r. Rada Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego podjęła decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego zakończonego uchwałą z dnia 18 kwietnia 1986 r. o nadaniu stopnia doktora skarżącemu.
Na skutek wejście w życie w dniu 1 października 2019 r. nowego statutu Uniwersytetu Gdańskiego w dniu 10 października 2019 r. Dziekan Wydziału Historycznego przekazała materiały dotyczące sprawy stwierdzenia nieważności postępowania zakończonego uchwałą o nadaniu stopnia doktora skarżącemu do organu właściwego, tj. Rady Dyscypliny Naukowej Historia (RDNH) po jej ukonstytuowaniu się i powołaniu przez Rektora UG jej przewodniczącego.
Dnia 24 kwietnia 2020 r. RDNH powierzyła Komisji Wydziałowej powołanej w dniu 5 lipca 2019 r. przez Radę Wydziału Historycznego UG zadanie, aby w tym samym składzie personalnym zbadała i ustaliła, czy w pracy skarżącego doszło do przypisania sobie istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. W dniu 25 czerwca 2020 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zmianę składu osobowego wspomnianej Komisji z uwagi na istnienie okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności i braku obiektywizmu je członków.
W dniu 7 grudnia 2020 r. Komisja doraźna powołana przez RDNH UG sporządziła protokół czynności, w którym ustalono, że Skarżący przejął dosłownie lub też jedynie z niewielkimi modyfikacjami 53 strony z doktoratu J.B., co stanowi blisko 11% całej dysertacji doktorskiej.
W dniu 26 marca 2021 r. Rada Dyscypliny Naukowej Historia Uniwersytetu Gdańskiego podjęła decyzję o stwierdzeniu nieważności postępowania doktorskiego zakończonego uchwałą z dnia 18 kwietnia 1986 r. o nadaniu stopnia doktora skarżącemu. Spośród uprawnionych do głosowania 24 członków Rady, obecne były 23 osoby. Dwie osoby zostały wyłączone z głosowania na własną prośbę, a 2 następne nie wzięły udziału w głosowaniu. Ogółem głosowało 19 osób. Oddano 10 głosów na "tak", 1 głos na "nie" i 8 głosów "wstrzymuję się".
W dniu 13 maja 2021 r. do Uniwersytetu Gdańskiego wpłynęło odwołanie skarżącego.
Decyzją z 25 kwietnia 2022 r. nr BCK-l-O/RDNH-21/21 organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
Skarżący wywiódł do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2023 r. II SA/Wa 1577/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Naukowej Historia Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 26 marca 2021 r. nr 10/03/RDNH/2021 oraz w pkt 2. umorzył postępowanie administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. III OSK 3127/23 w punkcie 1 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Jako niezasługującą na uwzględnienie polemikę z treścią zaskarżonej decyzji, Sąd uznał sformułowanie zarzutów naruszenia art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z późn. zm.) jak i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 77 §1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organy przesłanek do przypisania przez skarżącego autorstwa istotnego fragmentu cudzego utworu lub ustalenia naukowego. Tezie tej przeczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym organ w sposób jasny i klarowny wskazuje na ustalenia, że skarżący przejął dosłownie lub też jedynie z niewielkimi modyfikacjami 53 strony z doktoratu J.B., co stanowi blisko 11% całej dysertacji doktorskiej. Ponadto, w tekście doktoratu skarżącego znalazły się bezpośrednie zapożyczenia z tekstów innych badaczy: K.G., B.C., L.D., S.H., J.W., J.A., J.T., J.G., A.G., A.S. i J.P. (w sumie 17 stron znormalizowanego maszynopisu). Organ posiadał w tym zakresie materiał zgromadzony przez Komisję doraźną, bowiem szczegółowy zakres zapożyczeń Komisja przedstawiła w 14 bardzo obszernych załącznikach do swojego Protokołu Czynności (135 stron wydruku komputerowego). Ogółem zapożyczenia z tekstów innych badaczy stanowią 57% wstępu, 22% rozdziału I, 5% rozdziału II i 9% rozdziału III. Ponadto, zgodnie z ustaleniami Komisji "przejmowane przez J.W. zwarte formy narracyjne obejmujące całe grupy zdań, pełne akapity lub nawet ciągi następujących po sobie akapitów noszą wszelkie cechy plagiatu, bowiem zapożyczane były bezpośrednio lub poddawane przezeń najwyżej nieznacznym modyfikacjom, najczęściej o charakterze stylistycznym bądź redakcyjnym, polegającym niejednokrotnie także na zmianach dostosowujących kopiowany passus do problematyki i ram chronologicznych własnej pracy".
WSA stanął na stanowisku, że organy prawidłowo zastosowały w tej sprawie zarówno przepisy prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 2 w zw. z art. 13 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882), jak również przepisy prawa procesowego.
W ocenie składu orzekającego, nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że w sprawie winna zostać zastosowana ustawa względniejsza a zatem ustawa z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach i tytułach naukowych pod rządami, której skarżący uzyskał stopień naukowy doktora. Skarżący powołuje się w skardze na to, że ustawa ta nie znała takiego pojęcia jak: ,,przypisanie sobie istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu naukowego’’ i wynikających z tego konsekwencji prawnych w postaci pozbawienia stopnia naukowego, co oznacza, że ustawodawca godził się na takie postępowanie. Brak także odwołania do zastosowania reguły stosowania prawa względniejszego w przepisach ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882). Skoro w prawie administracyjnym reguła stosowania prawa względniejszego nie jest wyraźnie uregulowana w sposób ogólny, jak ma to miejsce w prawie karnym to w konsekwencji, o ile nie stanowią odmienne przepisy proceduralne czy materialnoprawne, organ stosuje ustawę właściwą w dacie orzekania. Przepisy przejściowe ustawy z 2003 r., (art. 29a ust. 1 Ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki) na podstawie której procedował organ nie wyłączają przy tym zastosowania tej ustawy także do przewodów lub postępowań doktorskich zakończonych przed dniem jej wejścia w życie.
Powyższy wyrok w całości zakwestionował skarżący zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poprzez błędne jego zastosowanie (błąd subsumpcji) polegające na uznaniu, że w sprawie stosuje się ustawę właściwą w dacie orzekania zamiast prawo względniejsze dla skarżącego, obowiązujące w dacie uzyskania stopnia naukowego doktora, tj. ustawę z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach i tytułach naukowych, nie przewidującą skutku w postaci pozbawienia stopnia naukowego za "przypisanie sobie istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu naukowego".
Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Rady Doskonałości Naukowej z dnia 25 kwietnia 2022 r. (nr: BCK-l-O/RDNH-21/12) oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Naukowej Historia Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 26 marca 2021 r., umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, oraz zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna. Podniesiono w niej wyłącznie jeden zarzut, tj. zarzut naruszenia art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, którego skarżący kasacyjnie upatruje w tym, że WSA błędnie przyjął, iż powołany przepis może mieć zastosowanie do postępowań o nadanie stopnia doktora prowadzonych na gruncie przepisów obowiązujących przed jego wejściem w życie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach i tytułach naukowych.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że Sąd pierwszej instancji wydał swój wyrok w reżimie art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a. Oznacza to, iż był związany oceną prawną i wskazaniami sformułowanymi przez NSA w wyroku z 16 stycznia 2025 r., III OSK 3127/23.
W powołanym wyroku NSA stwierdził: "Brak przedawnialności możliwości stwierdzenia nieważności postępowania o nadaniu stopnia naukowego z powodu przypisania sobie autorstwa istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, ma zapobiec korzystaniu przez osoby nauki z owoców czynu niedozwolonego. Za przyjęciem tego rozumowania przemawia nie tylko wyraźny brak podstawy prawnej do przedawnienia, lecz również charakter deliktu mający szczególnie negatywne konsekwencje dla rzetelności prac badawczych. Nie zasługuje na aprobatę pogląd, zgodnie z którym wykazane działania, na podstawie których dorobek naukowy doktora powstał z naruszeniem prawa, w szczególności praw autorskich (osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego) miałyby ulec przedawnieniu."
Ponadto stwierdzono również, że ani z treści art. 29a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, ani z żadnego innego przepisu tej ustawy nie wynika, aby ustawodawca zdecydował się ograniczyć jego stosowanie jakimkolwiek terminem.
Niezależnie od powyższego trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach i tytułach naukowych "Rozprawa doktorska powinna stanowić samodzielne rozwiązanie przez autora zagadnienia naukowego i wykazywać jego ogólną wiedzę teoretyczną w danej dyscyplinie naukowej i umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej." Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy "Uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora lub doktora habilitowanego może zostać unieważniona w razie stwierdzenia, że rozprawa doktorska lub habilitacyjna narusza w sposób istotny autorskie dobra osobiste innych osób." Nieuprawnione naruszenie praw autorskich w rozprawie doktorskiej było zatem objęte sankcją w czasie, gdy skarżący kasacyjnie uzyskał stopień doktora, tj. w dniu 18 kwietnia 1986 r.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela systemowe uwagi skargi kasacyjnej odnoszące się do ocen prawnych wyrażonych w uchwale 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r.,I OPS 1/06, tyle że wywodzi na ich podstawie odmienne wnioski. Artykuł 29a został dodany do ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przez art. 251 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.05.164.1365) z dniem 1 września 2005 r. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym zawiera przepisy merytoryczne oraz Dział V - zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe. Zgodnie z Zasadami techniki prawodawczej (z.t.p.), stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), a wcześniej Zasadami techniki prawodawczej stanowiącymi załącznik do uchwały nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (M.P. Nr 44, poz. 310), zmiana ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki dokonana została "przepisem zmieniającym zamieszczonym w innej ustawie" (§ 83 pkt 2 z.t.p.), a nie odrębną ustawą zmieniającą. Zmiana (nowelizacja) ustawy dokonana przepisem zamieszczonym w innej ustawie, co nie znajduje nawet swego odzwierciedlenia w tytule ustawy, w przeciwieństwie do zmiany (nowelizacji) dokonanej odrębną ustawą zmieniającą (§ 83 pkt 1 z.t.p.), jest zmianą dokonaną niejako "przy okazji" i nie musi to się wcale łączyć z regulacją merytoryczną ustawy, w której dokonano tej zmiany. Dlatego też przepisy przejściowe zamieszczone w ustawie, która niejako przy okazji zmienia inne ustawy, w zasadzie odnoszą się do ustawy, która jest określona w jej tytule, a nie do ustaw, które są nią zmieniane, chyba że ustawodawca wyraźnie wskaże inny zakres regulacji przepisów przejściowych (§ 30 z.t.p.). Przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nowelizowane (dodane) w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym nie zostały przez ustawodawcę wyposażone w przepisy przejściowe. Jak zwrócił uwagę NSA w powołanej uchwale w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych w procesie stosowania prawa polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania nowego prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do J. Mikołajewicz: Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.
Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które, przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy wyrażona w ustawie wcześniejszej (P. Tuleja: Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1997, z. 1).
To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.
Na bezpośrednie działanie ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. sygn. akt K 9/92, OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., z dnia 19 października 1993 r. K 14/92, OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.).
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy zaistniały wszelkie podstawy, aby art. 29a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki stosować również do układów, w których jeszcze przed jego wejściem w życie stopień doktora uzyskała osoba, która w rozprawie doktorskiej dokonała nieuprawnionych zapożyczeń z prac innych autorów naruszając w ten sposób ich prawa autorskie. Za takim stanowiskiem przemawiają następujące argumenty: 1) zarówno obecnie, jak i na dzień uzyskania stopnia doktora przez skarżącego kasacyjnie rozprawa doktorska miała być opracowaniem samodzielnym i oryginalnym, w którym dokonywanie zapożyczeń z naruszeniem cudzych praw autorskich było niedopuszczalne; 2) zarówno obecnie, jak i na dzień uzyskania stopnia doktora przez skarżącego kasacyjnie zarzut plagiatu wiąże się z możliwością wdrożenia stosownego trybu, którego skutkiem jest pozbawienie stopnia doktora; 3) charakter deliktu polegającego na skorzystaniu z nieuprawnionych zapożyczeń w rozprawie doktorskiej w żaden sposób nie uzasadnia stosowania do niego instytucji przedawnienia, bądź innego czasowego ograniczenia stosowania sankcji pozbawienia stopnia doktora. Takie rozwiązanie nie obowiązuje obecnie i nie ma żadnych systemowych lub aksjologicznych podstaw, aby wprowadzać go do stanów sprzed wejścia w życie art. 29a; 4) stosunek prawny powstały w wyniku naruszenia prawa przez skarżącego kasacyjnie, tj. przedstawienia rozprawy doktorskiej, która nie była opracowaniem samodzielnym i oryginalnym, nadal trwa. Skarżący kasacyjnie nadal korzysta z możliwości powoływania się na posiadanie stopnia doktora. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że skarżący kasacyjnie pod względem prawnym powinien znajdować się w takiej samej sytuacji, jak każda inna osoba, która na gruncie obecnie obowiązujących przepisów uzyskała stopień doktora w następstwie przedłożenia rozprawy doktorskiej obarczonej nieuprawnionymi zapożyczeniami, a zatem będącej opracowaniem niesamodzielnym i nieoryginalnym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie
art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę