III OSK 1297/24

III OSK 1297/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 533/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 §  1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 27 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 533/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 533/23, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania w/w wniosku Stowarzyszenia w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); wymierzył Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów grzywnę w kwocie 500 zł (pkt 3); zasądził od Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów na rzecz Stowarzyszenia kwotę 580 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Stowarzyszenie") pismem z dnia 20 lutego 2023 r., działając na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o lotach najważniejszych osób w państwie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1967, dalej w skrócie: "u.l.n.o.p."), zwróciło się do Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (dalej w skrócie: "Szef Kancelarii PRM" lub "organ") o udostępnienie rejestru lotów o statusie HEAD w okresie od stycznia 2022 r. do dnia udostępnienia odpowiedzi.
W związku z brakiem jakiejkolwiek odpowiedzi organu na wniosek z dnia 20 lutego 2023 r. Stowarzyszenie wniosło w dniu 7 sierpnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Kancelarii PRM w przedmiocie rozpoznania w/w wniosku, domagając się: 1) zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; 2) stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenia organowi grzywny; 4) zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W dniu 25 sierpnia 2023 r. organ skierował do Stowarzyszenia pismo, w którym poinformował, że na podstawie art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p. wnioskowane dane decyzją Szefa Kancelarii PRM zostały wyłączone z publicznego udostępnienia.
Jednocześnie w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p. żądane we wniosku dane zostały wyłączone z publicznego udostępnienia, a nie – jak sugeruje skarga – wyłączone z informacji publicznej. W przedmiotowej ustawie przewidziano, iż Szef Kancelarii PRM będzie mógł wskazać (z uwagi na bezpieczeństwo najważniejszych osób w państwie oraz interes państwa), które z danych umieszczonych w Rejestrze, dotyczących danego lotu, nie będą podlegały udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej w skrócie: "u.d.i.p."), z zastrzeżeniem, iż takie dane, w stosunku do lotów Prezydenta RP, określa sama Kancelaria Prezydenta RP. W ocenie organu, regulacje u.l.n.o.p. stanowią lex specialis wobec trybu określonego w u.d.i.p., dlatego brak jest podstaw do udzielenia odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia w trybie u.d.i.p. (w tym odmowy udostępnienia żądanych informacji w drodze decyzji administracyjnej). Szef Kancelarii PRM wyjaśnił, że nie udostępnił stronie rejestru lotów o statusie HEAD w okresie od stycznia 2022 r. do dnia udostępnienia odpowiedzi, ponieważ dane te zostały wyłączone z publicznego udostępnienia. Jednocześnie podkreślił, że w dniu 25 sierpnia 2023 r. skierował do skarżącego Stowarzyszenia pismo, w którym poinformował, że na podstawie art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p. wnioskowane dane decyzją Szefa Kancelarii PRM zostały wyłączone z publicznego udostępnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku w pierwszej kolejności wyjaśnił pojęcie informacji publicznej. Następnie wskazał na teść art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powołany przepis dopuszcza zatem możliwość odmiennego, aniżeli w u.d.i.p., uregulowania kwestii dostępu do informacji publicznej w innych aktach prawnych. W konsekwencji przyjąć należy, że gdy inna ustawa zawiera w sobie unormowania dotyczące trybu dostępu do informacji publicznej, to nie zachodzi możliwość stosowania w tym zakresie przepisów u.d.i.p. w celu obejścia tej innej regulacji. Innymi słowy, regulacje dotyczące dostępu do informacji publicznej zawarte w innych aktach prawnych wyłączają możliwość domagania się udostępnienia, w tym uregulowanym zakresie, informacji publicznej w oparciu o unormowania u.d.i.p. Jednocześnie WSA w Warszawie wyjaśnił, że istnienie odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej nie pozbawia żądanej informacji charakteru publicznego, a zatem skarga rozpoznawana w reżimie ustawy innej, aniżeli u.d.i.p., nie wymaga tego, aby była poprzedzona działaniami strony, o jakich mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."). W takim wypadku aktualne pozostają więc poglądy doktryny i judykatury, mówiące o tym, że skarga na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej nie musi być poprzedzana ponagleniem.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że Stowarzyszenie w swoim wniosku odwołało się do przepisów u.l.n.o.p., a skoro ustawa ta zawiera odrębną regulację trybu udostępnienia informacji publicznej, to w efekcie powyższego wnioskodawca w sposób skuteczny zainicjował postępowanie o udostępnienie informacji o tym właśnie charakterze. Nie budzi także wątpliwości, że zarówno w świetle przepisów u.d.i.p., jak i przepisów u.l.n.o.p., podmiot, do którego strona skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji o tym charakterze, a żądana informacja ma charakter publiczny. W ocenie WSA w Warszawie, analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, iż Szef Kancelarii PRM dopuścił się zarzucanej skargą bezczynności. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, że organ podjął próbę realizacji wniosku dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność, a więc po przeszło sześciu miesiącach. Kierując do strony pismo z dnia 25 sierpnia 2023 r., nie uwolnił się jednak skutecznie od zarzutu bezczynności. Organ nie udostępnił bowiem żądanych danych, a jedynie odwołał się – w sposób wielce enigmatyczny – do bliżej niesprecyzowanej własnej decyzji o wyłączeniu żądanych treści z publicznego udostępnienia. Takie ogólnikowe stwierdzenie pytanego podmiotu nie może być uznane za skuteczne uwolnienie się od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie. Ze stanowiska zaprezentowanego przez organ nie wynika nawet, czy owa decyzja o wyłączeniu spornych treści z publicznego udostępnienia została wydana w niniejszej sprawie, nie mówiąc już o tym, że organ nie przesłał ani stronie, ani Sądowi, treści decyzji, na jaką się powołał. W związku z powyższym nawet na obecnym etapie postępowania nie jest możliwa weryfikacja poprawności stanowiska organu o braku możliwości udostępnienia żądanych danych z uwagi na ową decyzję, co sprawia, że bezczynność organu nie budzi najmniejszych wątpliwości. Ponadto, zdaniem Sądu pierwszej instancji, stwierdzona bezczynność Szefa Kancelarii PRM jawi się jako bezczynność mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o czym świadczy niezbicie już sam upływ czasu od zainicjowania postępowania. Pierwszą próbę rozpoznania wniosku organ podjął dopiero po upływie ponad pół roku od daty wniosku, zaś do dnia wyrokowania (a więc przez kolejne pięć miesięcy) nie sprecyzował swojego stanowiska w sprawie, bowiem nie przedstawił swojej decyzji, na którą się powoływał, a która w jego mniemaniu uniemożliwia udostępnienie żądanych danych. Z tego też powodu orzeczono o ukaraniu organu grzywną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Szef Kancelarii PRM. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił:
I) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie do rozpoznania skargi na bezczynność bez wymaganego prawnie wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia (ponaglenia), w sytuacji, gdy skarga winna zostać odrzucona;
2) art. 149 § 1 p.p.s.a., polegające na uwzględnieniu skargi i zobowiązaniu organu do ponownego rozpoznania wniosku, pomimo braku podstaw do tego, tj. poprzez błędne uznanie, że Szef Kancelarii PRM pozostaje w bezczynności w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów kompetencyjnych w sprawie wskazuje, że odpowiedź została udzielona;
3) art. 149 § 1a w zw. z 149 § 1 p.p.s.a, polegające na przyjęciu błędnego ustalenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy dokonanie prawidłowych ustaleń w sprawie, poprzez uwzględnienie przebiegu dotychczasowego postępowania, braku stanowisk wyrażanych w doktrynie prawa i orzecznictwie oraz precedensowego charakteru rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym wyroku – wskazuje, że brak jest podstaw do stwierdzenia po stronie organu rażącego naruszenia prawa;
II) naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 8 ust. 4 u.l.n.o.p., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu, polegające na przyjęciu, że ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje zastosowanie do udostępnienia danych z Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD, gdy tymczasem informacje takie wyłączone są z publicznego obrotu, a ich udostępnianie następuje w trybie odrębnej procedury;
2) art. 104 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu, polegające na błędnym przyjęciu, że wyłączenie danych z publicznego obrotu powinno nastąpić w formie decyzji, której w aktach sprawy brak;
3) art. 8 ust. 4 w zw. z ust. 2 u.l.n.o.p., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu, polegające na przyjęciu, że odpowiedź udzielona przez Szefa Kancelarii PRM z dnia 25 sierpnia 2023 r. na wniosek Stowarzyszenia nie wypełnia wymogu ustawowego ze względu na nieprzekazanie dodatkowo rozstrzygnięcia o wyłączeniu danych z publicznego udostępnienia z Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD, podczas gdy ustawa nie statuuje takiego obowiązku, co w konsekwencji doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnego wniosku o pozostawaniu organu w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, na który otrzymała ona odpowiedź.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi Stowarzyszenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał – czego skarga kasacyjna nie kwestionuje – że przepisy u.l.n.o.p. zawierają odrębną regulację trybu udostępnienia informacji publicznej w stosunku do przepisów u.d.i.p., w związku z czym przepisy u.d.i.p., na mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy, nie będą miały w tej sprawie zastosowania. Literalna treść wniosku dostępowego złożonego w niniejszej sprawie dowodzi, że Stowarzyszenie domagało się danych, które zakresowo odpowiadają informacjom ujawnianym w Centralnym Rejestrze lotów HEAD. Przepis art. 8 ust. 4 u.l.n.o.p. przewiduje, że udostępnienie danych z tego Rejestru następuje na pisemny wniosek złożony do Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Oznacza to, że u.l.n.o.p. nie wprowadza żadnych podmiotowych i przedmiotowych ograniczeń wobec danych ujawnionych w przedmiotowym Rejestrze. O dostęp do danych ujawnianych w Centralnym Rejestrze lotów HEAD może zatem zwrócić się każdy, a jedyny wymóg ma charakter formalny i sprowadza się do pisemnej formy wniosku. Skoro w okolicznościach tej sprawy Stowarzyszenie domagało się informacji o lotach o statusie HEAD w okresie od stycznia 2022 r. do dnia udostępnienia odpowiedzi, a zatem informacji, które znajdują się Rejestrze, to wyłącznym trybem ich pozyskania jest ten regulowany przepisami u.l.n.o.p. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2024 r., sygn. akt III OSK 232/24 wydany w analogicznej sprawie ze skargi sprawie Stowarzyszenia na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta RP). Podkreślenia wymaga, że ustalony w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia należy odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Przepisy u.l.n.o.p. nie odsyłają do stosowania w żadnym zakresie przepisów k.p.a., zaś uregulowane w art. 8 ust. 4 u.l.n.o.p. postępowanie nie stanowi sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a. Brak jest zatem podstaw do stosowania w niniejszej sprawie art. 37 k.p.a., co powoduje, że skarga Stowarzyszenia na bezczynność Szefa Kancelarii PRM w udostępnieniu informacji publicznej w trybie art. 8 ust. 4 u.l.n.o.p. nie musiała być poprzedzona ponagleniem. Sąd pierwszej instancji nie mógł więc z tego powodu – czego domaga się skarżący kasacyjnie organ – odrzucić skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny meritum niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na wskazany już wyżej fakt, że wyłącznym trybem pozyskania przez Stowarzyszenie żądanej we wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. informacji publicznej, tj. informacji o lotach o statusie HEAD w okresie od stycznia 2022 r. do dnia udostępnienia odpowiedzi – jest tryb regulowany przepisami u.l.n.o.p., w związku z czym przepisy u.d.i.p., na mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy, nie mają w tej sprawie zastosowania. Przy czym przepisy u.l.n.o.p. nie wymagają – jak czyni to u.d.i.p. – wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 25 sierpnia 2023 r. organ skierował do Stowarzyszenia pismo, w którym poinformował, że na podstawie art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p. wnioskowane dane decyzją Szefa Kancelarii PRM zostały wyłączone z publicznego udostępnienia. Sąd pierwszej instancji uznał, że kierując do strony w/w pismo organ nie uwolnił się skutecznie od zarzutu bezczynności, bowiem odwołał się jedynie – w sposób wielce enigmatyczny – do bliżej niesprecyzowanej własnej decyzji o wyłączeniu żądanych treści z publicznego udostępnienia, zaś na obecnym etapie postępowania, z uwagi na brak w nadesłanych aktach owej decyzji, nie jest możliwa weryfikacja poprawności stanowiska organu w kontrolowanym zakresie, co sprawia, że bezczynność organu nie budzi najmniejszych wątpliwości oraz jawi się jako bezczynność mająca cechy rażącego naruszenia prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie nie mógł dokonać w/w oceny bez zaznajomienia się z pełnymi aktami sprawy. Należy bowiem zauważyć, że w skardze kasacyjnej podniesiono, iż wyłączenie danych z Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD zostało utajnione i w konsekwencji aktu o wyłączeniu wnioskowanych przez Stowarzyszenie danych z publicznego udostępnienia organ nie mógł przekazać wraz z odpowiedzią na wniosek. Potwierdza to załączona do skargi kasacyjnej notatka służbowa z dnia 14 lipca 2023 r. nr KMZ-Z-1807/07/2023, wraz z zawartym w niej rozstrzygnięciem Szefa Kancelarii PRM o wyłączeniu z udostępnienia publicznego Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD. Z notatki tej wynika ponadto, że dołączone były do niej trzy załączniki (w tym dwa zawierające klauzulę tajności "zastrzeżone"), tj. pismo KPRP z dnia 9 marca 2023 r. znak: BOP.Z.1.2023, opinia Departamentu Prawnego KPRM dotycząca wyłączenia z publicznego udostępnienia danych znajdujących się w Centralnym Rejestrze Lotów oraz pismo z dnia 30 maja 2023 r. znak: KMZ-Z-1393/2023 do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
W rozpoznawanej sprawie WSA w Warszawie orzekał bez zaznajomienia się z w/w dokumentami. Wprawdzie przy piśmie z dnia 20 września 2023 r. Sąd wezwał pełnomocnika Szefa Kancelarii PRM do nadesłania kompletnych akt postępowania administracyjnego, w szczególności wniosku z dnia 20 lutego 2023 r. (karta nr 58 akt sądowych), to jednak w wyniku odpowiedzi organu na tak sformułowane wezwanie (ponowne przesłanie jedynie wniosku z dnia 20 lutego 2023 r.) oraz z uwagi na charakter niniejszej sprawy, a więc w celu weryfikacji prawidłowego zastosowania w tej sprawie art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p. – przed wydaniem rozstrzygnięcia WSA w Warszawie winien był ponownie wezwać organ do uzupełniania akt administracyjnych poprzez nadesłanie przede wszystkim konkretnego aktu, na podstawie którego wnioskowane przez Stowarzyszenie dane zostały przez Szefa Kancelarii PRM wyłączone z publicznego udostępnienia. Ma to tym bardziej istotne znaczenie, że z załączonej do skargi kasacyjnej w/w notatki służbowej – która zawierała rozstrzygnięcie organu o wyłączeniu z udostępnienia publicznego Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD – wynika, że czynności w sprawie wniosku Stowarzyszenia z dnia 20 lutego 2023 r. były podejmowane już od dnia 9 marca 2023 r. (pismo KPRP znak: BOP.Z.1.2023 stanowiące załącznik do notatki służbowej). Tymczasem bez wiedzy wynikającej z w/w dokumentów Sąd pierwszej instancji dokonał oceny, w wyniku której stwierdził, że: "(...) bezczynność organu jawi się jako bezczynność mająca cechy rażącego naruszenia prawa (...) O kwalifikowanej bezczynności świadczy niezbicie już sam upływ czasu od zainicjowania postępowania. Pierwszą próbę rozpoznania wniosku organ podjął przecież dopiero po upływie ponad pół roku od daty wniosku. Nadto do dnia wyrokowania (a więc przez kolejne pięć miesięcy) nie sprecyzował swojego stanowiska w sprawie bowiem nie przedstawił swojej decyzji (na którą się powoływał) która w jego mniemaniu uniemożliwia udostępnienie żądanych danych. Stąd więc również, jako zasadny jawił się wniosek o ukaranie organu grzywną (...)". Ponadto zauważyć należy, iż okoliczność braku w aktach sprawy rozstrzygnięcia Szefa Kancelarii PRM o wyłączeniu z udostępnienia publicznego Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD nie powinna mieć wpływu na stwierdzenie, czy organ pozostawał w bezczynności, czy też nie, bowiem kwestia ta była związana jedynie z weryfikacją przez WSA w Warszawie prawidłowego zastosowania w tej sprawie przez organ art. 8 ust. 2 u.l.n.o.p., a więc oceny faktycznego istnienia podstawy do wystosowania do strony przez Szefa Kancelarii PRM pisma z dnia 25 sierpnia 2023 r., w którym powołał się on na owo wyłączenie wnioskowanych przez Stowarzyszenie danych z publicznego udostępnienia.
Wobec powyższego, przedstawione uchybienie Sądu pierwszej instancji należy uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało ono przedwczesnym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a., a więc zobowiązaniem Szefa Kancelarii PRM do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny.
Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie weźmie pod uwagę załączoną do skargi kasacyjnej notatkę służbową z dnia 14 lipca 2023 r. nr KMZ-Z-1807/07/2023, wraz z zawartym w niej rozstrzygnięciem Szefa KPRM o wyłączeniu z udostępnienia publicznego Centralnego Rejestru Lotów o statusie HEAD, jak również wezwie organ do nadesłania załączników do w/w notatki służbowej, a następnie dokona oceny skargi Stowarzyszenia na bezczynność Szefa Kancelarii PRM przez pryzmat wszystkich w/w dokumentów.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając że w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie. Oczywisty błąd Sądu pierwszej instancji nie może skutkować obciążeniem kosztami strony przeciwnej.