III OSK 128/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z wniosku Stowarzyszenia skierowanego do Kuratora Oświaty o przeprowadzenie kontroli legalności statutu szkoły i wszczęcie postępowania administracyjnego w celu uchylenia sprzecznych z prawem postanowień. Kurator Oświaty odmówił wszczęcia postępowania, a Minister Edukacji i Nauki utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że postępowanie w sprawie kontroli statutu wszczyna się z urzędu i nie może być zainicjowane na wniosek strony trzeciej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra, uznając, że Stowarzyszenie miało prawo żądać wszczęcia postępowania na podstawie art. 31 KPA. Zarówno Stowarzyszenie, jak i Minister złożyli skargi kasacyjne. Stowarzyszenie zarzuciło Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 31 KPA poprzez błędne uznanie, że nie spełniło ono przesłanki wystąpienia w sprawie dotyczącej innej osoby. Minister zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne, uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 31 KPA, stwierdzając, że organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania w sprawie kontroli statutu szkoły. Jednakże, mimo błędnego uzasadnienia, NSA uznał, że wyrok WSA odpowiada prawu i oddalił obie skargi kasacyjne. NSA wskazał, że w dalszym postępowaniu Minister powinien rozpoznać zażalenie Stowarzyszenia, uwzględniając wykładnię przepisów zaprezentowaną przez NSA. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie możliwości wszczynania postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących kontroli statutów szkół na wniosek organizacji społecznych oraz interpretacja art. 31 KPA w kontekście Prawa oświatowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku organizacji społecznej o kontrolę statutu szkoły, ale zasady interpretacji art. 31 KPA mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna może skutecznie żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie kontroli legalności statutu szkoły na podstawie art. 31 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie kontroli legalności statutu szkoły na podstawie art. 31 KPA, a organ administracji ma obowiązek rozpoznać takie żądanie.
Uzasadnienie
Przepisy KPA, w tym art. 31, znajdują zastosowanie w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 114 Prawa oświatowego, ponieważ ustawa ta nie wyłącza ich stosowania. Wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania w sprawie kontroli statutu szkoły powinien być rozpatrzony przez organ administracji, a odmowa wszczęcia lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu wymaga wydania postanowienia.
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 31 KPA w kontekście wniosku organizacji społecznej o wszczęcie postępowania w sprawie kontroli statutu szkoły?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 31 KPA, uznając, że organizacja społeczna nie mogła spełnić przesłanki wystąpienia w sprawie dotyczącej innej osoby w kontekście kontroli statutu szkoły.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 31 KPA, ponieważ organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania w sprawie kontroli statutu szkoły, a organ powinien rozpoznać takie żądanie zgodnie z przepisami KPA.
Przepisy (28)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.o. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
p.o. art. 55 § 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
p.o. art. 114
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
k.p.a. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.o. art. 68 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
k.n. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach art. 14 § 1
k.c. art. 15
Kodeks cywilny
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
p.b. art. 28 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie kontroli statutu szkoły na podstawie art. 31 KPA. • Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 31 KPA, uznając, że Stowarzyszenie nie mogło spełnić przesłanki wystąpienia w sprawie dotyczącej innej osoby.
Odrzucone argumenty
Minister Edukacji i Nauki argumentował, że postępowanie w sprawie kontroli statutu wszczyna się z urzędu i nie może być zainicjowane na wniosek strony trzeciej. • Minister kwestionował sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Wniosek osoby trzeciej nie wszczyna automatycznie postępowania w tej sprawie i nie nadaje osobie, która wnosi o zbadanie statutu szkoły, charakteru strony jakiegokolwiek postępowania przed kuratorem oświaty. • Statut szkoły stanowi prawo wewnętrzne (zakładowe) i nie jest źródłem powszechnie obowiązujących norm prawa. • Do postępowania określonego w art. 114 p.o. regulacje zawarte w k.p.a. znajdują zastosowanie. • W sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej i zmiany oceny prawnej sprawy i zaleceń dla organu, wiążący charakter w rozumieniu art. 153 P.p.s.a., ma stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak-Kubiak
przewodniczący
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie możliwości wszczynania postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących kontroli statutów szkół na wniosek organizacji społecznych oraz interpretacja art. 31 KPA w kontekście Prawa oświatowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku organizacji społecznej o kontrolę statutu szkoły, ale zasady interpretacji art. 31 KPA mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego możliwości udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych, co ma znaczenie dla kontroli działalności instytucji publicznych.
“Czy organizacje społeczne mogą kontrolować statuty szkół? NSA rozstrzyga ważną kwestię proceduralną.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.