III OSK 1276/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił postanowienie odmawiające Stowarzyszeniu [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu o pozwolenie wodnoprawne. WSA uznał, że wyłączenie stosowania art. 31 k.p.a. w postępowaniach wodnoprawnych, przewidziane w art. 402 Prawa wodnego, jest sprzeczne z Konwencją z Aarhus, Kartą Praw Podstawowych UE i Dyrektywą 2000/60/WE, co potwierdził wyrok TSUE w sprawie C-664/15. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, który zarzucał błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie nowelizacji Prawa wodnego z 2021 r. Sąd kasacyjny podkreślił, że kontrola legalności aktu administracyjnego powinna opierać się na stanie prawnym obowiązującym w dacie jego wydania, a późniejsze zmiany legislacyjne nie mogły wpłynąć na ocenę WSA. Tym samym NSA potwierdził, że organizacje ekologiczne powinny mieć możliwość udziału w postępowaniach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych, zgodnie z międzynarodowymi i unijnymi standardami ochrony środowiska.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu prawa UE i Konwencji z Aarhus nad krajowymi przepisami proceduralnymi w zakresie udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach środowiskowych, a także zasady tempus regit actum w kontroli sądowej.
Dotyczy specyficznego kontekstu postępowań wodnoprawnych i wyłączenia stosowania art. 31 k.p.a., choć zasady są szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyłączenie stosowania art. 31 k.p.a. w postępowaniach o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, przewidziane w art. 402 Prawa wodnego, jest zgodne z prawem Unii Europejskiej i Konwencją z Aarhus?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyłączenie to jest sprzeczne z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE i art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2000/60/WE, co wynika z wykładni dokonanej przez TSUE.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne powinny odstąpić od stosowania krajowych przepisów proceduralnych, które wyłączają udział organizacji ochrony środowiska w postępowaniach o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, jeśli są one sprzeczne z prawem UE i Konwencją z Aarhus, które gwarantują prawo do udziału społeczeństwa w sprawach dotyczących środowiska.
Czy nowelizacja Prawa wodnego z 2021 r. wpływa na ocenę legalności postanowienia wydanego przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena legalności aktu administracyjnego powinna opierać się na stanie prawnym obowiązującym w dacie jego wydania.
Uzasadnienie
Zasada tempus regit actum oznacza, że sąd administracyjny bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili jego wydania. Późniejsze zmiany legislacyjne nie mogą wpływać na tę ocenę.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo wodne art. 402
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo wodne art. 402 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 402 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.ś.o. art. 86g
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 20 § pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie stosowania art. 31 k.p.a. w postępowaniach wodnoprawnych jest sprzeczne z prawem UE i Konwencją z Aarhus. • Ocena legalności aktu administracyjnego powinna opierać się na stanie prawnym obowiązującym w dacie jego wydania.
Odrzucone argumenty
Nowelizacja Prawa wodnego z 2021 r. zmieniająca art. 402 powinna być uwzględniona przy ocenie legalności postanowienia wydanego przed tą nowelizacją. • Przepisy krajowe (art. 402 Prawa wodnego) zapewniają organizacjom ekologicznym prawo do weryfikacji rozstrzygnięć, co rekompensuje wyłączenie stosowania art. 31 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne kontrolując legalność zaskarżonych aktów administracyjnych uwzględniają stan prawny na dzień wydania tych aktów • zasada tempus regit actum • wykładni tych przepisów dokonanej przez TSUE w wyroku z 20 grudnia 2017 r. wydanym w sprawie C-664/15 • art. 402 Prawa wodnego pozostaje w sprzeczności z tymi regulacjami i odstąpić od jego stosowania
Skład orzekający
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
członek
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu prawa UE i Konwencji z Aarhus nad krajowymi przepisami proceduralnymi w zakresie udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach środowiskowych, a także zasady tempus regit actum w kontroli sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu postępowań wodnoprawnych i wyłączenia stosowania art. 31 k.p.a., choć zasady są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia udziału społeczeństwa w ochronie środowiska i konfliktu między prawem krajowym a unijnym/międzynarodowym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i administracyjnym.
“Organizacje ekologiczne mają prawo głosu w sprawach wodnoprawnych – NSA potwierdza prymat prawa UE nad krajowymi przepisami.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.