Orzeczenie · 2022-12-13

III OSK 1274/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-13
NSAAdministracyjneWysokansa
szkolnictwo wyższeuczelnia niepublicznapozwolenie na utworzenie uczelnicofnięcie pozwoleniazałożyciel uczelnilegitymacja procesowastrona postępowanialikwidacja uczelniNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szkoły Głównej [...] z siedzibą w W. w likwidacji od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę uczelni na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni. WSA pierwotnie oddalił skargę uczelni, uznając, że Minister prawidłowo zastosował przepis o niedopuszczalności wniosku, ponieważ stroną postępowania dotyczącego cofnięcia pozwolenia jest wyłącznie założyciel uczelni, a nie sama uczelnia. Uczelnia w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, twierdząc, że posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym cofnięcia pozwolenia na jej utworzenie. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, to założyciel uczelni niepublicznej decyduje o jej utworzeniu i likwidacji, a zatem jest wyłącznym adresatem decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie uczelni. Uczelnia nie posiada samodzielności w tym zakresie i nie ma legitymacji do kwestionowania takiej decyzji. NSA sprostował również wyrok WSA w zakresie nazwy uczelni oraz uwzględnił zmianę nazwy ministerstwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oraz roli założyciela w takich postępowaniach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uczelni niepublicznych i ich założycieli w kontekście przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uczelnia niepubliczna posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na jej utworzenie, czy też legitymację tę posiada wyłącznie założyciel uczelni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyłącznym adresatem decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej jest jej założyciel, a nie sama uczelnia. Uczelnia nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wskazują, że założyciel decyduje o utworzeniu i likwidacji uczelni, a zatem jest wyłącznym podmiotem posiadającym interes prawny w postępowaniach administracyjnych dotyczących cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni. Uczelnia nie posiada samodzielności w tym zakresie.

Czy naruszenie art. 184 Konstytucji RP następuje poprzez odmówienie uczelni prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdy decyzja organu jest decydująca dla jej dalszego bytu?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 184 Konstytucji RP nie następuje, ponieważ sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności administracji publicznej, a WSA rozpoznał skargę na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, co mieści się w jego kognicji.

Uzasadnienie

Zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji RP jest niezasadny, ponieważ WSA rozpoznał sprawę mieszczącą się w jego kompetencji kontroli legalności administracji publicznej.

Czy uczelnia niepubliczna posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia zezwolenia założycielowi na utworzenie uczelni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uczelnia niepubliczna nie posiada interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia zezwolenia założycielowi na utworzenie uczelni.

Uzasadnienie

Systemowe uregulowania dotyczące utworzenia i likwidacji uczelni wskazują, że wyłącznym podmiotem posiadającym interes prawny w tych postępowaniach jest założyciel. Uczelnia ma wpływ pośredni na swoje funkcjonowanie poprzez możliwość usunięcia uchybień, ale nie posiada legitymacji do kwestionowania decyzji cofającej pozwolenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Szkoły Głównej [...] z siedzibą w W. w likwidacji od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (14)

Główne

p.s.w. art. 23a § pkt 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Określa przesłanki wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.s.w. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Określa skutki prawne decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, w tym postawienie uczelni w stan likwidacji.

p.s.w. art. 9 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Dotyczy tworzenia i likwidacji uczelni.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiot kontroli sądów administracyjnych (postanowienia).

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określenie stron postępowania administracyjnego.

P.sz.w.n. art. 45 § ust. 4 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Skutki postawienia uczelni w stan likwidacji w świetle nowej ustawy.

Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 199 § ust. 4

Stosowanie przepisów nowej ustawy do likwidacji uczelni rozpoczętych przed jej wejściem w życie.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych art. 11 § ust. 1 i 3

Adresat decyzji o pozwoleniu na utworzenie uczelni niepublicznej.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

Konstytucja RP art. 70 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do nauki.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłącznym adresatem decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej jest jej założyciel. • Uczelnia nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na jej utworzenie. • Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu.

Odrzucone argumenty

Uczelnia posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym cofnięcia pozwolenia na jej utworzenie. • Decyzja cofająca pozwolenie na utworzenie uczelni narusza konstytucyjne zasady autonomii uczelni i demokratycznego państwa prawnego. • Uczelnia powinna być stroną postępowania administracyjnego i sądowego w sprawie cofnięcia pozwolenia na jej utworzenie.

Godne uwagi sformułowania

adresatem decyzji o cofnięciu pozwolenia na utworzenie uczelni jest wyłącznie założyciel • uczelnia nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy • założyciel uczelni niepublicznej decyduje zarówno o jej utworzeniu, jak i o jej likwidacji • autonomia uczelni niepublicznej nie odnosi się do jej powstania lub likwidacji, lecz do przedmiotu działalności, sposobu realizacji jej zadań

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Maciej Kobak

sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oraz roli założyciela w takich postępowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uczelni niepublicznych i ich założycieli w kontekście przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania uczelni niepublicznych i roli ich założycieli, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie oświatowym oraz dla samych uczelni i ich założycieli.

Kto naprawdę decyduje o przyszłości uczelni? NSA rozstrzyga spór o legitymację procesową.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst