III OSK 1273/23

III OSK 1273/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek
Paweł Mierzejewski
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174  pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 7 ust. 4, art. 9 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Teatru [...] w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 734/22 w sprawie ze skargi Teatru [...] w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 18 lutego 2022 r., nr DS.523.6041.2021.ZS.WWB w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 31 stycznia 2023 r., II SA/Wa 734/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Teatru [...] w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 18 lutego 2022 r., nr DS.523.6041.2021.ZS.WWB, w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W piśmie z 22 września 2021 r., uzupełnionym w pismach z 1 i 4 października 2021 r., M. K. (dalej "skarżący" lub "uczestnik postepowania") wniósł do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych szczególnej kategorii przez Teatr [...] w P., polegające na przetwarzaniu jego danych osobowych dotyczących zdrowia w zakresie informacji o poddaniu się lub nie szczepieniu przeciw COVID-19. Skarżący podniósł, że 19 września 2021 r. udał się do Teatru w celu wzięcia uczestnictwa w spektaklu organizowanym o godz. 19:00. Na miejscu złożył oświadczenie o poddaniu się lub nie szczepieniu przeciw COVID-19. Jak stwierdził, nie złożył oświadczenia z własnej woli, lecz wymuszono to na nim, jako warunek wzięcia udziału w spektaklu. Przed złożeniem oświadczenia zgłosił swoje zastrzeżenia co do żądania złożenia oświadczenia bezpośrednio pracownikowi Teatru zbierającemu oświadczenia.
W piśmie z 26 października 2021 r., w odpowiedzi na wezwanie Prezesa UODO z 13 października 2021 r., Teatr wyjaśnił, iż przetwarzał dane uczestnika postępowania w zakresie informacji o odbytym przez niego szczepieniu przeciwko COVID-19. Wskazał, że oświadczenia gości Teatru są przechowywane wyłącznie przez 14 dni, a następnie zostają protokolarnie zniszczone, co miało miejsce 4 października 2021 r. Teatr wskazał, że podstawą przetwarzania danych uczestnika postępowania w zakresie informacji o odbytym przez niego szczepieniu przeciwko COVID-19 jest art. 6 ust. 1 lit. d i lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (dalej "RODO") w zw. z ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2021 r., poz. 1535; dalej "uCOVID-19"), a także § 9 ust. 20 oraz ust. 19a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U z 2021 r., poz. 1754; dalej "rozporządzenie RM"). Teatr stwierdził, że wskazane przepisy nakładają określone obowiązki, w tym obowiązek udostępnienia widzom ograniczonej liczby miejsc. Jednocześnie akty te stanowią, że ograniczeń w nich ustanowionych nie stosuje się do osób w pełni zaszczepionych. Biorąc pod uwagę konieczność spełnienia wymagań stawianych przez powołaną ustawę i rozporządzenie, wprowadzono w Teatrze regulamin dotyczący szczególnych warunków uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych. W § 4 regulaminu przewidziano natomiast konieczność podpisania kwestionowanego przez skarżącego oświadczenia, zawierającego również deklarację o zaszczepieniu. W ocenie Teatru zbieranie kwestionowanych danych było konieczne, aby Teatr mógł racjonalnie prowadzić działalność kulturalną polegającą na wystawianiu spektakli.
Decyzją z 18 lutego 2022 r. Prezes UODO udzielił Teatrowi [...] w P. upomnienia za naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 ust. 4 RODO polegające na przetwarzaniu danych osobowych skarżącego w zakresie informacji o poddaniu się zaszczepieniu bądź nie przeciw COVID-19 bez jego zgody. Organ stwierdził, że dane w zakresie informacji o poddaniu się zaszczepieniu należy zaliczyć do szczególnych kategorii danych osobowych, ponieważ stanowią one dane dotyczące zdrowia. Dlatego w sprawie nie znajduje zastosowania art. 6 ust. 1 RODO stanowiący podstawę przetwarzania danych zwykłych, natomiast przetwarzanie danych dotyczących szczepienia przeciwko COVID-19 przez administratora może opierać się o przesłanki wskazane w art. 9 ust. 2 RODO. Zdaniem organu powołane przez Teatr przepisy nie stanowią podstawy prawnej, w oparciu o którą usługodawca mógłby weryfikować, czy danego uczestnika wydarzenia należałoby ująć w limicie osób z powodu braku szczepienia, czy też z uwagi na zaszczepienie się nie podlegałby ujęciu w limicie. Przesłanką dopuszczającą przetwarzanie przez Teatr danych osobowych uczestnika wydarzenia w zakresie danych o poddaniu się, bądź nie, szczepieniu przeciwko COVID-19, może być wyraźna zgoda tej osoby na przetwarzanie tej kategorii danych osobowych, (art. 9 ust. 2 lit. a RODO).
Organ odwołał się do art. 4 pkt 11 oraz art. 7 ust. 1 i ust. 4 RODO i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie złożenie pisemnego oświadczenia o poddaniu się lub nie szczepieniu przeciw COVID-19 było warunkiem uczestnictwa w wydarzeniu, co oznacza, że gdyby skarżący tej informacji nie podał, nie mógłby skorzystać z zakupionego biletu. Jednocześnie złożenie oświadczenia i podanie danych uczestnika postępowania w kwestionowanym przez niego zakresie zostało na nim wymuszone postawą pracownika Teatru. Wobec takiego stanu rzeczy nie sposób uznać, że podanie danych było dobrowolne. W sprawie zostało więc uprawdopodobnione, że Teatr zobowiązał skarżącego do przekazania danych osobowych w zakresie informacji o zaszczepieniu, a zatem działanie uczestnika postępowania nie było dobrowolne. Tym samym przetwarzanie jego danych osobowych w zakresie informacji o zaszczepieniu się, bądź nie, przeciwko COVID-19 odbyło się z naruszeniem art. 9 ust. 1 i ust. 2 lit. a w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 4 RODO. Organ nadzorczy zaznaczył, że skarżący w sposób przekonujący wykazał, że podanie informacji o zaszczepieniu się nie zostało przez niego zainicjowane, ani też nie było odzewem na prośbę pracownika Teatru o podanie takiej informacji, tylko zostało na nim wymuszone pod warunkiem odmówienia skorzystania z opłaconej już usługi.
Organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniała inna z wymienionych w art. 9 ust. 2 RODO przesłanek, w oparciu o którą Teatr mógłby w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami pozyskać i dalej przetwarzać szczególne kategorie danych osobowych uczestnika postępowania w zakresie informacji o poddaniu się przez niego szczepieniu. W szczególności organ nadzorczy dokonał oceny legalności przetwarzania danych dotyczących zdrowia w oparciu o art. 9 ust. 2 lit. g i lit. i RODO. Zauważył, że we wskazanych przesłankach dopuszczalność przetwarzania danych szczególnych kategorii wynika z przepisów prawa, o ile przepisy te przewidują odpowiednie i konkretne środki ochrony praw podstawowych i interesów osoby, której dane dotyczą. W aktualnym stanie prawnym brak jest natomiast przepisów prawa spełniających powyższe kryteria.
Z uwagi na to, że Teatr aktualnie nie przetwarza szczególnych kategorii danych osobowych skarżący, a zdarzenie było jednostkowe, w ocenie organu uzasadnione jest udzielenie administratorowi danych upomnienia za naruszenia przepisów art. 9 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 ust. 4 RODO.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniósł Teatr.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę sąd I instancji wskazał, że trafnie stwierdził organ nadzorczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w realiach rozpoznanej sprawy przetwarzanie przez Teatr danych osobowych uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego (skarżącego przed Prezesem UODO) dotyczących zdrowia mogło się odbywać wyłącznie na podstawie art. 9 ust. 2 lit. a RODO, tj. w przypadku, gdyby wyraził on wyraźną zgodę na przetwarzanie tych danych w określonym celu. W sprawie nie zachodziły bowiem okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 lit. b – lit. j RODO. Przetwarzanie przez Teatr danych osobowych dotyczących zdrowia uczestnika postępowania w zakresie obejmującym informację o poddaniu się przez niego szczepieniu przeciw COVID-19 miało miejsce w związku z wykonaniem przez Teatr usługi z zakresu działalności artystycznej, a jego celem było wywiązanie się przez przedsiębiorcę z wymogu udostępnienia widzom liczby miejsc nieprzekraczającej wielkości dopuszczonej przez § 9 ust. 20 pkt 1 w zw. z ust. 19b rozporządzenia RM. Zdaniem sądu nie można uznać, że przetwarzanie przez Teatr danych osobowych uczestnika postępowania w zakresie informacji o poddaniu się przez niego szczepieniu przeciw COVID-19 było niezbędne ze względów związanych z interesem publicznym w dziedzinie zdrowia publicznego, bądź ze względów związanych z innym ważnym interesem publicznym, na podstawie przepisów prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego przewidujących odpowiednie, konkretne środki ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą, w szczególności tajemnicę zawodową (art. 9 ust. 2 lit. g, lit. i RODO).
Sąd zauważył, że w świetle art. 4 pkt 11 RODO "zgoda" osoby, której dane dotyczą, oznacza dobrowolne, konkretne, świadome i jednoznaczne okazanie woli, którym osoba, której dane dotyczą, w formie oświadczenia lub wyraźnego działania potwierdzającego, przyzwala na przetwarzanie dotyczących jej danych osobowych. Stosownie natomiast do treści art. 7 ust. 4 RODO, oceniając, czy zgodę wyrażono dobrowolnie, w jak największym stopniu uwzględnia się, czy między innymi od zgody na przetwarzanie danych nie jest uzależnione wykonanie umowy, w tym świadczenie usługi, jeśli przetwarzanie danych osobowych nie jest niezbędne do wykonania tej umowy. Z akt sprawy wynika, że udział skarżącego w spektaklu zorganizowanym w Teatrze 19 września 2021 r. został uzależniony od złożenia przez niego oświadczenia obejmującego m.in. kwestionowaną przez niego deklarację o tym, że jest lub nie jest osobą w pełni zaszczepioną przeciwko COVID-19. Teatr nie zakwestionował w tym zakresie ustaleń organu nadzorczego, a obowiązek powstrzymania się od udziału w wydarzeniu lub niedopuszczenie do udziału w wydarzeniu w przypadku odmowy złożenia wymaganego oświadczenia jednoznacznie wynika z § 4 ust. 4 lit. b) w zw. z ust. 2 regulaminu dotyczącego szczególnych warunków uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych organizowanych przez Teatr. Zdaniem sądu z akt sprawy, a w szczególności z regulaminu, nie wynika, by przed zakupem biletu zawiadomiono uczestnika postępowania o konieczności złożenia oświadczenia o zaszczepieniu się lub nie przeciwko COVID-19. Po analizie zapisów regulaminu sąd wskazał, że nie zawierał on informacji o konieczność złożenia oświadczenia o zaszczepieniu przeciwko COVID-19, ale wyłącznie o tym, że składający oświadczenie nie jest osobą zakażoną wirusem SARS-CoV-2 i nie przebywa na kwarantannie, ani pod nadzorem epidemiologicznym. W światle akt sprawy, nie można zatem stwierdzić, że uczestnik postępowania, nabywając bilet uprawniający do udziału w wydarzeniu zorganizowanym przez Teatr 19 września 2021 r., zgodził się na złożenie oświadczenia obejmującego informację o tym, czy jest zaszczepiony przeciw COVID-19, czy nie, a tym bardziej, że udzielił "wyraźnej" zgody na przetwarzanie tych danych. Zdaniem sądu trafnie stwierdził organ nadzorczy, że odmowa złożenia przez uczestnika postępowania oświadczenia o zaszczepieniu nie stanowiła przeszkody dla realizacji usługi, którą nabył kupując bilet. Osoba odmawiająca złożenia oświadczenia powinna bowiem być uznana za niezaliczającą się do grupy, o której mowa w art. 9 ust. 19b rozporządzenia, zatem powinna zostać uwzględniona w limicie, o którym mowa w § 9 ust. 20 pkt 1 rozporządzenia.
Sąd nadmienił, że regulamin, do którego odwołuje się Teatr, obowiązywał od 2 czerwca 2020 r. (§ 11 ust. 2). Przepisowi § 9 ust. 19b rozporządzenia RM nadano natomiast brzmienie, zgodnie z którym osób zaszczepionych przeciwko COVID-19 nie wliczało się do ograniczeń o których mowa w § 9 ust. 20 tego rozporządzenia dopiero 6 czerwca 2021 r., mocą § 1 pkt 2 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1013). Regulamin obowiązujący od 2 czerwca 2020 r. nie mógł zatem uwzględniać w treści oświadczenia przewidzianego w jego § 4 ust. 2, zmiany rozporządzenia z 6 maja 2021 r., która weszła w życie 6 czerwca 2021 r.
Zdaniem sądu I instancji kontrola decyzji Prezesa UODO z 18 lutego 2022 r. w granicach sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wszczętej skargą osoby, której dane osobowe przetwarzano niezgodnie z prawem. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Uwzględniając (zgodnie z motywem 148 RODO) m.in. charakter, wagę oraz czas trwania naruszenia organ nadzorczy właściwie uzasadnił, z jakich względów skorzystał z uprawnienia naprawczego przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. b RODO.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Teatr, zaskarżając wyrok
w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto zrzekł się rozprawy i wniósł
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
a. art. 9 ust. 2 lit. a w związku z art. 7 ust. 4 RODO poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy Teatr informował widzów o konieczności podania danych w zakresie szczepienia przeciwko COVID-19 przed zawarciem umowy (zakupem biletu), w związku z czym należało przyjąć, iż nabywając bilet widz udzielał zgody na podanie tych danych;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
a. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że regulamin dotyczący szczególnych warunków uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych organizowanych przez Teatr w związku z przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu COVID-19 nie mógł uwzględniać zasad wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2021 r., podczas gdy w związku z tym rozporządzeniem dodano do regulaminu postanowienie obejmujące konieczność złożenia oświadczenia o ewentualnym zaszczepieniu przeciwko COVID-19.
W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie. Nie zażądał przeprowadzenia w sprawie rozprawy.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie Teatr zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały jej przeprowadzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut pierwszy jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 9 ust. 1 RODO zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Z kolei art. 9 ust. 2 pkt a RODO stanowi, że ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli spełniony jest jeden z poniższych warunków: osoba, której dane dotyczą, wyraziła wyraźną zgodę na przetwarzanie tych danych osobowych w jednym lub kilku konkretnych celach, chyba że prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego przewidują, iż osoba, której dane dotyczą, nie może uchylić zakazu, o którym mowa w ust. 1. Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, administrator musi być w stanie wykazać, że osoba, której dane dotyczą, wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych (art. 7 ust. 1 RODO). Przepis art. 7 ust. 4 RODO przewiduje, że oceniając, czy zgodę wyrażono dobrowolnie, w jak największym stopniu uwzględnia się, czy między innymi od zgody na przetwarzanie danych nie jest uzależnione wykonanie umowy, w tym świadczenie usługi, jeśli przetwarzanie danych osobowych nie jest niezbędne do wykonania tej umowy. Zacytowane przepisy zaliczyć należy do przepisów o charakterze materialnym, gdyż w swej istocie określają one treść uprawnień osoby, której dane osobowe są przetwarzane.
Zatem art. 9 ust. 2 pkt a RODO określa jedną z podstaw prawnych legalnego przetwarzania danych osobowych dotyczących zdrowia, którą jest zgoda. Z kolei przepis art. 7 ust. 4 RODO reguluje warunki uznania zgody za wyrażoną dobrowolnie. Oba przepisy w sposób bezpośredni lub pośredni wskazują na zachowania jednostki, których realizacji stworzy podstawy do legalnego przetwarzania danych osobowych przez administratora. Przepisy te zgodnie z treścią zarzutu pierwszego miały zostać naruszone prze niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy skarżący informował widzów o konieczności podania danych w zakresie szczepienia przeciwko COVID-19 przed zawarciem umowy zakupu biletu, w związku z czym należało przyjąć, iż nabywając bilet widz udziela zgody na podanie tych danych. Treść zarzutu nie pozostawia zatem najmniejszych wątpliwości, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi sądu I instancji w zakresie braku zgody na przetwarzanie danych osobowych klienta, który dokonał zakupu biletu na przedstawienie teatralne. Zarzut ten oparty został o podstawę, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i zbudowany został z przepisów wyłącznie materialnych.
Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może zatem następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/1), a ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Wynika to z tego, iż norma prawa materialnego określa zakres przesłanek materialnych, tj. okoliczności faktycznych, których wystąpienie uzasadnia orzekania przez organ w danej sprawie. Przepisy prawa materialnego wytyczają zakres postępowania wyjaśniającego organu, wskazują okoliczność prawnie relewantne, które muszą zostać ustalone w sprawie, aby możliwe stało się zastosowanie kompetencji orzeczniczej organu i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej lub dyscyplinarnej. Ustalenie podstawy faktycznej następuje jednak w oparciu o normy procesowe regulujące zakres, rodzaj i sekwencje czynności procesowych, które mają doprowadzić organ do rozstrzygnięcia. Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie ustalono w sprawie stan faktyczny to zarzut naruszenia prawa materialnego ewentualnie przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć żadnego skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez ewentualnie niewłaściwe zastosowanie byłby co najmniej przedwczesny.
Zarzut drugi jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. "sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07). Podstawą orzekania sądu jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład w postępowaniu sądowym dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11).
Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11). Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r., II FSK 419/0). W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można też skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonej decyzji – również z punktu widzenia poprawności uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji - oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z: 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11; 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10). Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki NSA z: 26 maja 2010 r., I FSK 497/09; 19 października 2010 r., II OSK 1645/09; 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12). Taka właśnie ocena w rozpoznawanej sprawie została przeprowadzona. Treść zarzutu wskazuje zaś, że autor skargi kasacyjnej próbuje w ten sposób zakwestionować ustalenie faktyczne Sądu pierwszej instancji dotyczące treści Regulaminu w zakresie potencjalnej możliwości uwzględnienia w jego treści wymogów wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących w zakresie zaszczepienia przeciwko COVID-19. Użycie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. celem wzruszenia ustaleń faktycznych jest a limine nieskuteczne, gdyż przepis ten nie służy temu celowi. Czyni to zarzut naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. nieuzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.