III OSK 1271/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Fundacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Fundacji o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umowy z firmą X. oraz faktur i rachunków. Skarżący (Stowarzyszenie) domagał się dostępu do tych dokumentów. Fundacja w swojej decyzji odmownej argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), powołując się na brak wykonywania zadań publicznych i nieposiadanie majątku publicznego. Dodatkowo, Fundacja twierdziła, że wnioskowane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.), co uzasadnia odmowę udostępnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Fundacja błędnie kwestionuje swój status podmiotu zobowiązanego i że jej uzasadnienie decyzji było niewystarczające. Sąd wskazał, że Fundacja otrzymuje środki od spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa, co świadczy o zaangażowaniu środków publicznych i konieczności społecznej kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Fundacji. Sąd potwierdził, że Fundacja, jako dysponent środków publicznych przekazywanych przez spółki Skarbu Państwa, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Ponadto, NSA stwierdził, że Fundacja nie wykazała materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, która jest niezbędna do skutecznego ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Uzasadnienie decyzji Fundacji było zbyt ogólnikowe i nie wykazało, w jaki sposób konkretne informacje zawarte w umowie i fakturach posiadają wartość gospodarczą, która przeważałaby nad zasadą jawności. W związku z tym, odmowa udostępnienia informacji została uznana za niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii statusu fundacji jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz wymogów formalnych i materialnych dla powołania się na tajemnicę przedsiębiorcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji finansowanej przez podmioty państwowe. Interpretacja tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy fundacja, która otrzymuje środki od spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, fundacja taka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne.
Uzasadnienie
Fundacja otrzymująca środki od spółek Skarbu Państwa angażuje środki publiczne, co podlega społecznej kontroli. Tym samym, wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy jest uzasadniona, jeśli nie wykazano materialnej przesłanki tej tajemnicy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa jest niezasadna, jeśli podmiot zobowiązany nie wykaże zarówno formalnej, jak i materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Skuteczne powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wykazania, że informacje mają wartość gospodarczą (przesłanka materialna) i że podjęto działania w celu zachowania ich poufności (przesłanka formalna). Ogólnikowe stwierdzenia i subiektywne przekonanie o wartości informacji nie są wystarczające.
Przepisy (15)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt. 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Pojęcie 'zadania publiczne' jest szersze niż 'zadania władzy publicznej' i obejmuje działania powszechnie użyteczne dla ogółu, sprzyjające osiąganiu celów konstytucyjnych lub ustawowych.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Ograniczenie prawa do informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy wymaga spełnienia przesłanek formalnej (podjęcie działań w celu zachowania poufności) i materialnej (informacje posiadają wartość gospodarczą).
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.z.n.k. art. 11 § ust. 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definiuje tajemnicę przedsiębiorstwa jako informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane lub łatwo dostępne, a których poufność jest chroniona przez uprawnionego.
Ustawa o fundacjach
Ustawa o finansach publicznych art. 45
Zakazuje tworzenia fundacji ze środków publicznych, ale nie zakazuje tworzenia lub funkcjonowania fundacji, dla których fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka sektora finansów publicznych, pod warunkiem, że wkład nie obejmuje środków pieniężnych.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 16 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zastosowanie przepisów k.p.a. do postępowania przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 51 § ust 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 1 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fundacja jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy wymaga wykazania zarówno przesłanki formalnej, jak i materialnej. • Uzasadnienie decyzji Fundacji było niewystarczające, ponieważ nie wykazało materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy.
Odrzucone argumenty
Fundacja nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. • Wnioskowane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. • Uzasadnienie decyzji Fundacji było wystarczające.
Godne uwagi sformułowania
podlega ustawowemu nadzorowi ze strony Ministra Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego • nie jest podmiotem wpisanym do organizacji pożytku publicznego i nie prowadzi działalności gospodarczej • nie można uznać, że majątek który został Fundacji przekazany, nie zachował charakteru 'majątku publicznego' • tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności • w przypadku, gdy Państwo realizuje swoje zadania publiczne poprzez tworzenie takich podmiotów z wykorzystaniem środków finansowych pochodzących od spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa, to nie można uznać, że majątek który został Fundacji przekazany, nie zachował charakteru 'majątku publicznego' • w zakresie przesłanki formalnej wymagane jest, aby przedsiębiorca zamanifestował w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. […]
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii statusu fundacji jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz wymogów formalnych i materialnych dla powołania się na tajemnicę przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji finansowanej przez podmioty państwowe. Interpretacja tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście fundacji finansowanych ze środków publicznych oraz interpretacji tajemnicy przedsiębiorcy, co jest istotne dla transparentności działań podmiotów wykonujących zadania publiczne.
“Fundacja nie ukryje umowy: NSA rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej i tajemnicy przedsiębiorcy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.