III OSK 124/26

III OSK 124/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SAB/Gd 445/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-10-27
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt III SAB/Gd 445/25 o odrzuceniu skargi A.L. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność zespołu interdyscyplinarnego postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 października 2025 r. sygn. akt III SAB/Gd 445/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA w Gdańsku, Sąd I instancji), odrzucił skargę A.L. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność zespołu interdyscyplinarnego.
Pismem z 27 listopada 2025 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA w Gdańsku z 27 października 2025 r. sygn. akt III SAB/Gd 445/25.
Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy kontrola działań zespołów interdyscyplinarnych podlega Prezydentowi Miasta, zatem organowi administracji publicznej;
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i niezobowiązanie Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania skargi z 20 lutego 2025 r. na działalność zespołu interdyscyplinarnego wniesionej przez skarżącego;
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. poprzez powielenie błędnych ustaleń Prezydenta Miasta, iż wobec działań zespołów interdyscyplinarnych nie mają zastosowania przepisy k.p.a. ani przepisy jakiejkolwiek innej procedury istniejącej w polskim prawie, podczas gdy już sam nadzór Prezydenta nad działaniem zespołów interdyscyplinarnych może świadczyć o zasadności stosowania procedury administracyjnej.
Na tych podstawach wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy we własnym zakresie, na podstawie art. 188 p.p.s.a., poprzez:
a) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.;
b) zobowiązanie Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania skargi z 20 lutego 2025 r. na działalność zespołu interdyscyplinarnego wniesionej przez skarżącego;
c) wymierzenie Prezydentowi Miasta Gdańska grzywny w maksymalnej wysokości oraz przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
względnie o:
d) uchylenie zaskarżonego "wyroku" na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
e) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Uznając, że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 182 § 1 p.p.s.a. i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zatem związany granicami wyznaczonymi przez zarzuty skargi kasacyjnej.
Na wstępie przypomnieć należy, że art. 3 § 2 pkt 1-9 oraz § 2a i § 3 p.p.s.a. zawiera katalog spraw orzeka sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej. Tak sprecyzowany ustawowo katalog jest katalogiem zamkniętym. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza zatem, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a wywiedziona w tym zakresie skarga podlega odrzuceniu. W petitum złożonej skargi kasacyjnej nie zarzucono naruszenia żadnego z wyżej wymienionych przepisów.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut wskazany w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej. W art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. uregulowano właściwość sądów administracyjnych w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów i przewlekłe prowadzenie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym katalogu spraw, w których sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, nie mieści się skarga na bezczynność organu w przypadku skargi składanej w oparciu o przepisy zawarte w dziale VIII k.p.a.
Zgodnie z art. 9a ust. 7h ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1673 ze zm.) skargę na działalność zespołu interdyscyplinarnego lub członka zespołu interdyscyplinarnego może wnieść osoba objęta procedurą "Niebieskie Karty". Skargę rozpatruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który powołał zespół, w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga ta rozpatrywana jest w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków uregulowanego przepisami działu VIII k.p.a.
Wyjaśnienia wymaga, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 12.03.2013 r., I OSK 318/13, LEX nr 1305299). Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA w Warszawie z 1.12.1998 r., III SA 1636/97, LEX nr 37138).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por.m.in. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. CBOSA). Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. "powszechnych" (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych.
Mając te okoliczności na względzie należało uznać, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w sprawie skargi na działania Zespołu Interdyscyplinarnego nie przysługuje.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut wskazany w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i niezobowiązanie Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania skargi z 20 lutego 2025 r. na działalność zespołu interdyscyplinarnego wniesionej przez skarżącego. W tym kontekście wyjaśnić należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd I instancji słusznie nie dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej, a zatem nie mógł stosować oraz naruszyć przepisów dotyczących uwzględnienia skargi na bezczynność organów.
Z tożsamych przyczyn nie mógł zostać uwzględniony zarzut wskazany w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej. Sądy administracyjne nie stosują przepisów postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu spraw sądowoadministracyjnych, a jedynie kontrolują zgodność z prawem zastosowania przepisów proceduralnych przez organy administracyjne. W niniejszej sprawie, ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego, takiej kontroli nie przeprowadzono, a zatem zarzut jest bezzasadny.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.