III OSK 1237/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-18
NSAAdministracyjneWysokansa
służba cywilnapracownicy samorządowinabórkonkurswykształceniezasady naboruotwartośćkonkurencyjnośćNSAprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając wadliwość procedury naboru na stanowisko urzędnicze z powodu nierównego traktowania kandydatów w ocenie formalnej wykształcenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta od wyroku WSA, który stwierdził bezskuteczność czynności naboru na stanowisko urzędnicze. NSA uznał, że WSA prawidłowo stwierdził naruszenie zasady otwartości i konkurencyjności naboru, ponieważ organ arbitralnie odrzucił ofertę kandydata z wykształceniem w dziedzinie zarządzania, podczas gdy podobne wykształcenie innej kandydatki zostało zaakceptowane. Sąd podkreślił brak uzasadnienia dla takiego zróżnicowania i oddalił skargę kasacyjną organu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta Miasta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezskuteczność czynności naboru na stanowisko urzędnicze. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył zasady naboru określone w ustawie o pracownikach samorządowych, odrzucając ofertę kandydata M.R. z powodu rzekomego niespełnienia wymogu wykształcenia ekonomicznego, administracyjnego lub prawniczego. Sąd wskazał, że wykształcenie kandydata (Gospodarka i Zarządzanie Publiczne) mieści się w obszarze nauk o zarządzaniu, które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego były kwalifikowane zarówno jako nauki humanistyczne, jak i ekonomiczne. Organ nie wykazał, dlaczego oferta M.R. została odrzucona, podczas gdy oferta innej kandydatki z podobnym wykształceniem została zaakceptowana, co stanowiło naruszenie zasady otwartości i konkurencyjności naboru. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że protokół z naboru był lakoniczny i nie zawierał uzasadnienia dla odrzucenia oferty M.R. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania przez WSA nie są zasadne. Sąd potwierdził, że nierówne traktowanie kandydatów w ocenie formalnej wykształcenia stanowi naruszenie zasad naboru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył zasady otwartości i konkurencyjności naboru, arbitralnie odrzucając ofertę kandydata z wykształceniem w dziedzinie zarządzania, podczas gdy podobne wykształcenie innej kandydatki zostało zaakceptowane, bez odpowiedniego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Wykształcenie kandydata (Gospodarka i Zarządzanie Publiczne) mieści się w obszarze nauk o zarządzaniu, które zgodnie z rozporządzeniem MNiSW były kwalifikowane jako nauki ekonomiczne. Organ nie wykazał, dlaczego oferta została odrzucona, a oferta innej kandydatki z tym samym typem wykształcenia została zaakceptowana, co stanowiło naruszenie zasady równego traktowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 11 § 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

Nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze musi być otwarty i konkurencyjny, co oznacza równe traktowanie wszystkich kandydatów i bezstronne stosowanie kryteriów.

u.p.s. art. 14 § 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

Protokół z naboru powinien zawierać informacje o zastosowanych metodach i technikach naboru, w tym uzasadnienie odrzucenia ofert.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA z urzędu bierze pod uwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać stan faktyczny, zarzuty, stanowiska stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r.

Określa obszary wiedzy, nauki i sztuki oraz dyscypliny naukowe, w tym kwalifikację 'nauki o zarządzaniu' jako nauk humanistycznych i ekonomicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady otwartości i konkurencyjności naboru poprzez nierówne traktowanie kandydatów w ocenie formalnej wykształcenia. Brak uzasadnienia dla odrzucenia oferty kandydata M.R. w protokole z naboru. Wykształcenie kandydata (Gospodarka i Zarządzanie Publiczne) mieści się w obszarze nauk o zarządzaniu, które są kwalifikowane jako nauki ekonomiczne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 14 ust. 2 u.p.s. (zamknięty katalog informacji w protokole). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez brak wystarczających wyjaśnień w uzasadnieniu wyroku WSA. Zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez pominięcie rozporządzenia MNiSW w zakresie klasyfikacji nauk. Zarzuty naruszenia art. 11 ust. 1 u.p.s. poprzez błędne ustalenie naruszenia zasady otwartości i konkurencyjności. Zarzuty naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 i 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 P.u.s.a. poprzez przekroczenie granic rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

organ odrzucił ofertę skarżącego w sposób dowolny uznając, że wykształcenie wyższe, którym się legitymuje nie spełnia wymogu niezbędnego jakim było wykształcenie ekonomiczne, administracyjne lub prawnicze. organ z góry założył, że kierunek studiów, który ukończył skarżący na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach (Gospodarka i Zarządzanie Publiczne w specjalności Zarządzanie służbami publicznymi i społecznymi) dyskwalifikuje go jako kandydata na wolne stanowisko urzędnicze. już takie postępowanie, zdaniem Sądu, należy ocenić jako oczywiście spóźnione i rażąco naruszające zasadę konkurencji. nie chodzi bowiem o to, żeby organ na użytek sprawy dopasował wykazane przez kandydata wykształcenie do postawionego w ogłoszeniu kryterium już po zakończeniu naboru, ale żeby jednakowe zasady oceny stosował wobec wszystkich kandydatów przed jego zakończeniem. nauki o zarządzaniu znajdowały się zarówno w dziedzinie nauk humanistycznych (...) jak i w dziedzinie nauk o zarządzaniu nie można było zasadnie przyjmować, jak czyni to w skardze kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie, że są to nauki o zarządzaniu zaliczane do nauk humanistycznych, a nie ekonomicznych.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad otwartości i konkurencyjności naboru na stanowiska urzędnicze, ocena formalna wykształcenia kandydatów, wymogi dotyczące protokołu z naboru."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki naborów w administracji samorządowej i kwalifikacji wykształcenia w kontekście przepisów o pracownikach samorządowych oraz rozporządzenia o klasyfikacji nauk.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu naborów urzędniczych i pokazuje, jak ważne jest równe traktowanie kandydatów oraz prawidłowe uzasadnianie decyzji przez organy administracji.

Czy wykształcenie z zarządzania dyskwalifikuje kandydata na urzędnika? NSA wyjaśnia zasady naboru.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1237/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Służba cywilna
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1504/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-24
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1282
art. 11, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1504/21 w sprawie ze skargi M. R. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie naboru na stanowisko urzędnicze oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1504/21 po rozpoznaniu skargi M.R. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta D. z dnia 12 października 2017 r. nr WS.2110.30.2017 w przedmiocie naboru na stanowisko urzędnicze.
W motywach orzeczenia Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że wyrokiem z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt III OSK 414/21 Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta D. uchylił wydany uprzednio w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1133/17 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie doszło do nieważności postępowania, albowiem strona tj. D.P., która została wybrana w wyniku zakończenia procedury naboru, na skutek niezawiadomienia jej o toczącym się postępowaniu sądowym, została pozbawiona możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 z późń. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.).
Dokonując ponownie merytorycznej kontroli przedstawionych w skardze zarzutów Sąd pierwszej instancji uznał, że organ przeprowadzając nabór na wolne stanowisko urzędnicze, tj. na stanowisko Podinspektora w Wydziale Wymiaru, Ewidencji i Egzekucji Podatków – Referat Wymiaru Podatków, naruszył ustawowe zasady naboru określone w art. 11 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1282) zwanej dalej w skrócie u.p.s. Wyjaśnił, że już na etapie formalnej oceny złożonych ofert organ odrzucił ofertę skarżącego w sposób dowolny uznając, że wykształcenie wyższe, którym się legitymuje nie spełnia wymogu niezbędnego jakim było wykształcenie ekonomiczne, administracyjne lub prawnicze. Organ z góry założył, że kierunek studiów, który ukończył skarżący na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach (Gospodarka i Zarządzanie Publiczne w specjalności Zarządzanie służbami publicznymi i społecznymi) dyskwalifikuje go jako kandydata na wolne stanowisko urzędnicze. Za odpowiednie wykształcenie organ uznał natomiast ukończenie Politechniki Częstochowskiej na kierunku Zarządzanie i Marketing w zakresie Zarządzania produkcją i jakością oraz uzyskanie tytułu inżyniera. Jednak w aktach sprawy brak jest potwierdzenia, że w czasie naboru sprawdzono w jakikolwiek sposób, iż kierunek ukończony przez skarżącego nie jest kierunkiem ekonomicznym oraz, że takim kierunkiem jest kierunek wyłonionej kandydatki, w sytuacji gdy oba te kierunki mogły budzić wątpliwości co do spełnienia określonych kryteriów organu. W przypadku skarżącego, organ dopiero w listopadzie, w przededniu wysłania skargi do Sądu dołączył informację - wydruk z internetu dla kandydatów na kierunek studiów ukończony przez skarżącego, na którym oparł odpowiedź na skargę (z którego nie wynika, że nie jest to kierunek ekonomiczny) z kolei, w przypadku osoby wybranej na stanowisko, dopiero po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, zwrócił się do Kierownika Dziekanatu Politechniki Częstochowskiej o potwierdzenie, czy kierunek wybranej kandydatki jest kierunkiem ekonomicznym.
Już takie postępowanie, zdaniem Sądu, należy ocenić jako oczywiście spóźnione i rażąco naruszające zasadę konkurencji. Nie chodzi bowiem o to, żeby organ na użytek sprawy dopasował wykazane przez kandydata wykształcenie do postawionego w ogłoszeniu kryterium już po zakończeniu naboru, ale żeby jednakowe zasady oceny stosował wobec wszystkich kandydatów przed jego zakończeniem.
Podkreślono przy tym, że z przeprowadzonego naboru sporządzono bardzo lakoniczny protokół, który nie daje jasnej i przejrzystej odpowiedzi na pytanie o zastosowane metody i techniki naboru. Wobec zatem rażącego naruszenia zasady otwartości i konkurencyjności naboru, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik, Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia art. 11 u.p.s., co stanowiło wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Miasta D., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię, a to poprzez uznanie, że pomimo zamkniętego katalogu informacji jakie mają się znaleźć w protokole z naboru kandydatów, powinno znaleźć się w protokole uzasadnienie faktyczne i prawne odrzucenia ofert kandydatów z powodów formalnych;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez:
a) przyjęcie w uzasadnieniu wyroku niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy ustaleń, zwłaszcza poprzez pominięcie treści załączników do protokołu, co do stanu faktycznego sprawy, a to poprzez nieuzasadnioną ocenę, że z treści protokołu naboru kandydatów nie wynikają zastosowane metody i techniki naboru, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż stanowiło to z jedną z podstaw, iż nabór był przeprowadzony sprzecznie z art. 11 ust. 1 u.p.s. poprzez naruszenie zasady otwartości i konkurencyjności;
b) brak w treści uzasadnienia wyjaśnienia pominięcia argumentacji organu opartej na przepisach obowiązujących w dacie kwestionowanego naboru rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 179 poz. 1065) zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem MNiSW, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż z przepisów tych wynika co powoduje brak możliwości kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia;
c) brak w treści uzasadnienia wyjaśnienia wystarczających podstaw prawnych podjętego rozstrzygnięcia, a to poprzez poprzestanie na wskazaniu naruszenia przez organ art. 11 u.p.s. i brak powiązania naruszenia wzmiankowanego z jakimkolwiek przepisem szczegółowym dotyczącym uregulowania procedury naboru kandydata na wolne stanowisko urzędnicze;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich pominięcie, tj. rozporządzenia MNiSW - załącznika (tabeli) do ww. rozporządzenia, a to poprzez pominięcie, że zgodnie z przyjętą tam klasyfikacją "nauka o zarządzaniu" znajdowała się zarówno w dziedzinie nauk humanistycznych (Lp.1 tabeli kolumna 4 wiersz pierwszy pkt 12) jak i w dziedzinie nauk o zarządzaniu (Lp.2 tabeli kolumna 4 wiersz 2 pkt 3);
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie, a to poprzez błędne ustalenie, że doszło do naruszenia zasady otwartości i konkurencyjności w naborze na stanowisko podinspektora w Wydziale Wymiaru Ewidencji i Egzekucji Podatków - Referat Wymiaru Podatków w Urzędzie Miejskim w D.;
5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 2 pkt 4 i 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) zwanej dalej w skrócie P.u.s.a., poprzez przekroczenie granic rozpoznania, a to poprzez przekroczenie granicy kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu i dokonanie faktycznie kolejnej merytorycznej weryfikacji ofert kandydatów złożonych w ramach naboru na stanowisko podinspektora w Wydziale Wymiaru Ewidencji i Egzekucji Podatków - Referat Wymiaru Podatków w Urzędzie Miejskim w D., co miało istotny wpływ na wynik postępowania, jako że sąd administracyjny dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem, a nie względami celowości czy słuszności.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości poprzez oddalenie skargi M.R. jako bezzasadnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Pismem z dnia 8 września 2022 r. Prezydent Miasta D. wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku strony internetowej Uniwersytetu Ekonomicznego w K. dotyczącej charakterystyki kierunku Gospodarka i Zarządzenie Publiczne na okoliczność, że w dniu 2 października 2017 r. komisja rekrutacyjna przeprowadziła odpowiednie czynności związane z badaniem wykształcenia M.R. pod kątem spełnienia wymogów formalnych co do niezbędnego wykształcenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Istota sporu w tej sprawie dotyczy kontroli prawidłowości braku zakwalifikowania do dalszych etapów postępowania oferty złożonej przez M.R. w ramach konkursu obejmującego nabór na wolne stanowisko urzędnicze, tj. na stanowisko Podinspektora w Wydziale Wymiaru, Ewidencji i Egzekucji Podatków – Referat Wymiaru Podatków w Urzędzie Miejskim w D..
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie znajduje żadnego uzasadnienia pominięcie na etapie formalnej oceny oferty M.R. poprzez dowolne przyjęcie, że wykształcenie wyższe, którym legitymuje się składający tę ofertę nie spełniało wymogu wykształcenia ekonomicznego, administracyjnego lub prawniczego.
Stanowisko to jest zasadne.
Jak wynika z przywołanego w zarzutach skargi kasacyjnej rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 179, poz. 1065) "nauki o zarządzeniu" były kwalifikowane w dwóch odrębnych obszarach nauk: nauk humanistycznych i nauk społecznych (załącznik do ww. rozporządzenia L.p. 1 i L.p. 2). W obszarze nauk humanistycznych obejmujących dziedzinę nauk humanistycznych pod pozycją 12 ww. rozporządzenie obejmuje dyscyplinę naukową pod nazwą "nauki o zarządzaniu". Niezależnie od tej kwalifikacji w jednej z dziedzin obszaru nauk społecznych obejmującej nauki ekonomiczne również jedną z dyscyplin naukowych są "nauki o zarządzaniu" (załącznik do ww. rozporządzenia L.p.2, pozycja nr 3 w dziedzinie nauk ekonomicznych). Tym samym nauki o zarządzaniu objęte zostały w ww. rozporządzeniu zarówno dziedziną nauk humanistycznych, jak i dziedziną nauk ekonomicznych.
Jak wynika z akt sprawy M.R. przedłożył dokumenty potwierdzające ukończenie na Uniwersytecie [...] na Wydziale Ekonomii kierunku "Gospodarka i zarzadzanie publiczne" o specjalności "Zarządzanie służbami publicznymi i społecznymi". Mając powyższe na uwadze należy w pełni podzielić zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd Sądu pierwszej instancji co do istotnej wadliwości polegającej na braku jakiegokolwiek uzasadnienia przy uznaniu, że oferta M.R. nie spełniała wymogu posiadania wykształcenia wyższego o kierunku lub specjalności wskazanej w ogłoszeniu o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, tj. na stanowisko Podinspektora w Wydziale Wymiaru, Ewidencji i Egzekucji Podatków Urzędu Miejskiego w D. (tj. wykształcenia ekonomicznego, administracyjnego lub prawniczego).
Co istotne, w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wskazał, jak należało ocenić pod względem posiadanego wykształcenia ofertę złożoną przez ww. osobę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie zarzucił Prezydentowi Miasta D. G., że skoro osoba, której oferta nie została odrzucona z powodu niespełnienia warunków formalnych ukończyła Politechnikę Częstochowską na kierunku "Zarządzanie i Marketing" w zakresie zarządzania produkcją i jakością, to należało wyjaśnić powody, dla których oferta skarżącego została uznana za niespełniającą warunków formalnych z powodu posiadania wykształcenia z zakresu nauk o zarządzaniu. Co istotne ocena, czy dana osoba posiada wiedzę w zakresie prawa podatkowego, ordynacji podatkowej lub postępowania administracyjnego nie stanowiło warunku formalnego, ale była przedmiotem oceny w kolejnych stadiach naboru.
Mając powyższe należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów ww. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych co do wadliwego zakwalifikowania "nauk o zarządzaniu" są niezasadne. Skoro skarżący M.R. ukończył kierunek zaliczany do nauk o zarzadzaniu na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego to nie można było zasadnie przyjmować, jak czyni to w skardze kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie, że są to nauki o zarządzaniu zaliczane do nauk humanistycznych, a nie ekonomicznych. W szczególności akta sprawy nie zawierają żadnego uzasadnienia dokonanej przez organ kwalifikacji mającej negatywne skutki dla skarżącego.
Nie są zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 11 ust. 1 u.p.s. polegającej na ustaleniu, że doszło do naruszenia zasady otwartości i konkurencyjności w naborze na stanowisko podinspektora w Wydziale Wymiaru Ewidencji i Egzekucji Podatków - Referat Wymiaru Podatków w Urzędzie Miejskim w D.
Zgodnie z powołanym art. 11 ust. 1 u.p.s. nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny. Otwarty charakter konkursu zakłada możliwość udziału w nim na równych zasadach obywateli polskich korzystających z pełni praw publicznych. Zasada konkurencyjności obejmuje rzetelne i bezstronne stosowanie kryteriów naboru celem wyłonienia najlepszego kandydata. Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że niczym nie uzasadnione różnicowanie kandydatów, a w tym zakładanie a priori, że niektórzy kandydaci posiadający wykształcenie wyższe z zakresu nauk o zarządzaniu zostają zakwalifikowani jako spełniający warunki formalne a innym takiej kwalifikacji odmawia się, stanowi naruszenie tak zasady konkurencyjnego charakteru konkursu jak i jego otwartości. W takiej sytuacji bez żadnego uzasadnienia zamyka się niektórym drogę do ubiegania się o stanowisko w administracji publicznej.
Nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia w zaskarżonym wyroku, że przeprowadzony w tej sprawie nabór był sprzeczny z art. 11 ust. 1 u.p.s. poprzez naruszenie zasady otwartości i konkurencyjności.
Przede wszystkim art. 141 § 4 P.p.s.a. może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. W tej sprawie zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy objęte ww. przepisem a ponadto wyjaśnia, na czym polegało naruszenie zasady konkurencyjności i otwartości konkursu. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może strona skarżącą kasacyjnie skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.
Należy także stwierdzić, że naruszenie objętej art. 11 ust. 1 u.p.s. zasady otwartości i konkurencyjności nie musi wynikać jedynie z naruszenia art. 12-15 u.p.s. jak podnosi to strona skarżąca kasacyjnie, ale także z takiego przeprowadzenia konkursu, w którym poszczególne czynności komisji konkursowej będą zaprzeczeniem tej zasady. Żaden z przepisów ustawy o pracownikach samorządowych nie wskazuje, aby naruszenie ww. zasad miało być związane tylko z naruszeniem art. 12-15 tej ustawy.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 14 ust. 2 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że katalog informacji objęty protokołem, o którym mowa w tym przepisie, nie ma charakteru zamkniętego.
Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że skoro z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół, to powinien on zawierać opis istotnych elementów (etapów) tego naboru. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 3 u.p.s. protokół obligatoryjnie zawiera informację o zastosowanych metodach i technikach naboru. Pod tym pojęciem należy rozumieć nie tylko zastosowane metody wyboru na ostatnim etapie konkursu, ale także opis metody wyboru ofert, które poddano ocenie formalnej na wstępnym etapie danego postępowania.
Jak trafne stwierdził NSA w uzasadnieniu wyroku z 20 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5534/21 brak jakiegokolwiek uzasadnienia o nieprzyznaniu punktów i niedokonania wyboru, wbrew regulacji określonej w art. 14 ust. 2 pkt 4 u.p.s. w protokole z przeprowadzonego wyboru, czyni ten protokół w zasadzie nieprzydatnym w kontekście celu jego sporządzenia oraz jakiejkolwiek możliwości weryfikowania czynności komisji pod kątem zachowania zasad konkurencyjności, jej obiektywizmu i transparentności procedury naboru. Dotyczy to także uznania, że dana oferta nie spełnia warunków formalnych. Także odrzucenie oferty powinno zawierać uzasadnienie w protokole.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie obejmującym art. 3 § 4 pkt 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 P.u.s.a. poprzez przekroczenie granic rozpoznania sprawy i dokonanie faktycznie kolejnej merytorycznej weryfikacji ofert kandydatów złożonych w ramach naboru na stanowisko podinspektora w Wydziale Wymiaru Ewidencji i Egzekucji Podatków - Referat Wymiaru Podatków w Urzędzie Miejskim w D.
Oceniając ten zarzut należy przede wszystkim stwierdzić, że w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dokonywał ocen merytorycznych złożonych w toku konkursu ofert i nie weryfikował ofert kandydatów. Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skupiła się na ocenie, czy w aktach sprawy znajduje się jakiekolwiek uzasadnienie pominięcia z przyczyn formalnych oferty złożonej przez M.R. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji nie dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty, ani nie oceniał innych ofert. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie wskazał, że skoro niektórzy składający oferty w konkursie legitymowali się wykształceniem wyższym z tej samej dyscypliny naukowej (nauk o zarządzaniu), to nie znajduje żadnego uzasadnienia w tej sprawie pominięcie kandydata, który posiada w tym zakresie wykształcenie przy jednoczesnym braku pominięcia innej kandydatki mającej wykształcenie z tej samej dyscypliny. Być może jest jakieś uzasadnienie co do zaliczenia w tej sprawie skończonych kierunków kształcenia w zakresie nauk o zarządzaniu do dziedziny nauk ekonomicznych i nauk humanistycznych, ale musiało to być szczegółowo uzasadnione w protokole z przeprowadzonego konkursu.
Zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. jest oczywiście niezasadny, ponieważ w tej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt III OSK 414/21 stwierdził, że w pełni dopuszczalnym było wniesienie w tej sprawie przez M.R. skargi na czynność polegającą na informacji o wynikach naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Czynność ta podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła czynności Prezydenta Miasta D.G. z dnia 12 października 2017 r. nr WS.2110.30.2017 w przedmiocie naboru na stanowisko urzędnicze i przedmiot tej właśnie sprawy administracyjnej został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie uczynił przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Nie ma uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 2 P.u.s.a.
Art. 1 § 1 i § 2 ma charakter ustrojowy, gdyż określa w sposób ogólny kompetencję sądów administracyjnych i kryterium legalności jako wyznacznik wykonywanej kontroli działalności organów administracji publicznej. Jednakże to, czy ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w danej sprawie była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, gdy sąd dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 13 października 2015 r. sygn. akt II OSK 312/15). Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji w ramach określonych ustawowo kompetencji rozpoznał skargę na czynność Prezydenta Miasta D. przy zastosowaniu kryterium zgodności z prawem, przyjmując jako wzorzec kontroli przepisy ustawy o pracownikach samorządowych przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej czynności.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI