III OSK 1228/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-08
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskaocena oddziaływaniastacja paliwplan zagospodarowania przestrzennegoprawo administracyjneNSAdecyzja środowiskowaorgan administracji

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy stacji paliw, uznając, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego była kluczowa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. C. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w Katowicach odmawiającą obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy stacji paliw. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak odniesienia się do poprzedniego wyroku WSA, który stwierdzał konieczność takiej oceny. NSA oddalił skargę, wskazując, że poprzedni wyrok dotyczył innej sytuacji prawnej ze względu na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Sprawa dotyczyła obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy stacji paliw płynnych i gazowych. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieodniesienie się do zarzutów skargi) oraz art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 153 i 170 p.p.s.a. (naruszenie zasady związania oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA). Zarzucała również naruszenie przepisów materialnych dotyczących oceny oddziaływania na środowisko. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady związania oceną prawną, NSA podkreślił, że sprawa nie była tożsama z poprzednią ze względu na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obecnie dopuszcza lokalizację stacji paliw. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo oceniły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, opinie organów współdziałających (choć nie były one wiążące) oraz analizy akustyczne i dotyczące rozprzestrzeniania zanieczyszczeń. NSA oddalił również wniosek o zwrot kosztów postępowania dla uczestnika postępowania, wskazując na treść art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, który wprost przewiduje lokalizację przedsięwzięcia, może uzasadniać stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nawet jeśli poprzednio taka potrzeba istniała.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprawa nie była tożsama z poprzednią ze względu na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. Nowy plan dopuszczał lokalizację stacji paliw, co było kluczowe dla oceny braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o.ś. art. 62 § ust. 1 pkt 1 lit. a, b

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 63 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 84

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ś. art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadnia odmienną ocenę potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Poprzedni wyrok WSA dotyczył innej sytuacji prawnej ze względu na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 153 i 170 p.p.s.a. przez niezwiązanie się oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA. Naruszenie przepisów materialnych dotyczących oceny oddziaływania na środowisko.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Opinie powyższe dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie są wiążące.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Piotr Korzeniowski

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związania oceną prawną w kontekście zmiany stanu prawnego (planu zagospodarowania przestrzennego) oraz ocena potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i oceny oddziaływania na środowisko dla stacji paliw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska i planowania przestrzennego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej zmianie prawnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego kluczem do oceny oddziaływania stacji paliw na środowisko.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1228/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Gl 441/18 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2018-10-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA del. Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 441/18 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2018 r. nr SKO/OŚ/428/516/13947/17/AC w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 31 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji), sygn. II SA/Gl 441/18 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2018 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO w Katowicach) z 5 kwietnia 2018 r. nr SKO/OŚ/428/516/13947/17/AC w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 28 kwietnia 2017 r. do Burmistrza Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny (dalej: organ I instancji) wpłynął wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazowych wraz z przynależną infrastrukturą zlokalizowanego w S. przy skrzyżowaniu ul. [...], na działce o nr [...], realizowanego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w K.
W związku z tym, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organ gminy wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rybniku i do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach o opinię w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rybniku w piśmie z 21 czerwca 2017 r. nr ONS-ZNS.523.22.2017 wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach w piśmie z 26 czerwca 2017 r. nr WOOŚ.4240.319.2017.MK1 wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając wymagania określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r. nr ZKO-3/17 organ stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Organ I instancji w decyzji z dnia 28 lipca 2017 r. nr ZKO-4/17 stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazowych wraz z przynależną infrastrukturą zlokalizowanego w S. przy skrzyżowaniu ul. [...], na działce o nr [...].
SKO w Katowicach decyzją z 5 kwietnia 2018 r., nr SKO/OŚ/428/516/13947/17/AC utrzymało decyzję organu I instancji w mocy w pełni podzielając ustalenia dokonane przez Burmistrza Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny i wywiedzione z nich skutki prawne.
Skargę na tę decyzję do Sądu złożyła R. C. Domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
1. Art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 153 oraz art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w jej ocenie z wyroku WSA w Gliwicach II SA/Gl 697/14 wprost wynika, iż zdaniem obu organów oraz sądu w niniejszej sprawie koniecznym było przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
2. Art. 8, 77 § 1, 107 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez odstąpienie od analizy wpływu inwestycji na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne.
3. Art. 8, 77 § 1, 107 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie szeregu istotnych kwestii związanych z zanieczyszczeniem powietrza, kumulacją hałasu i kumulacją zapachu z zanieczyszczeniami pochodzącymi ze stacji benzynowej. Zarzuciła także pominięcie faktu, iż poprzednio ta sama inwestycja wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz zignorowanie stanowiska Państwowego Inspektora Sanitarnego w Rybniku, który uznał za niezbędne przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że wszczynając postępowanie w sprawie organ administracji był przede wszystkim zobowiązany do ustalenia, czy w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. W tym celu wystąpił do organów współdziałających o opinię w tej sprawie. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach uznał, że przeprowadzenie oceny w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia jest zbędne. Odmienne stanowisko zajął zaś Powiatowy Inspektor Sanitarny. Sąd I instancji podkreślił (co uczyniły zresztą organy administracji), że opinie powyższe dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie są wiążące. Organ stwierdził zgodność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu przestrzennego. Zatem był zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 84 ustawy o ocenach. Jej sentencja winna (co do zasady) zawierać właśnie stwierdzenie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W kontekście powyższego Sąd I instancji zarzuty skargi uznał za zupełnie nieuzasadnione. Skarżąca powołała się tu na wyrok tutejszego Sądu z 14 listopada 2014 r. sygn. II SA/Gl 697/14. Orzeczenie to dotyczyło lokalizacji podobnego zamierzenia – stacji paliw na tej samej działce. Jednakże argumentacja Sądu tam zawarta odnosiła się do zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obecnie na tym terenie obowiązuje inny plan, który wprost przewiduje na działce o nr [...] lokalizację stacji paliw.
Zdaniem Sądu I instancji, podobnie sytuacja wygląda w przypadku zarzutów oznaczonych nr 2 i 3. Wykazano wyżej, że zasadnie organy uznały, iż w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia zbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Zatem brak było podstaw do prowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Niezależnie od tego organy administracji wykazały jednak, że oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko będzie niewielkie (korzystając z ograniczonego materiału dowodowego, gdyż stwierdzenie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyklucza sporządzenie raportu środowiskowego).
W skardze kasacyjnej R. C., reprezentowana przez adw. T. C. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa.
1) Art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przez nie odniesienie się do zarzutów skargi, nie zbadanie zgodności inwestycji z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz pominięcie okoliczności, że WSA w Gliwicach II SA/GI 697 /14 w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. przyjął wraz z Burmistrzem Miasta Czerwionka-Leszczyny, Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Katowicach, Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Katowicach oraz Państwowym Inspektorem Sanitarnym w Rybniku, iż ta sama inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
2) Art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 153 oraz 170 oraz 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, iż wyrok WSA w Gliwicach II SA/GI 697/14 z 14 listopada 2014 r., z którego wprost wynika, iż zdaniem wszystkich organów oraz sądu w niniejszej sprawie koniecznym było przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko utracił w tym zakresie moc wiążąca, pomimo że dotyczy tej samej inwestycji nie podobnej. Dodatkowo przepis, o którym mowa powyżej nakładał na organy obowiązek podania uzasadnionej przyczyny odstąpienia od poprzedniego stanowiska albowiem w niniejszej sprawie zmienił się tylko miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a charakter inwestycji nie uległ zmianie.
3) Art 8, 77 § 1, 107 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przez niedokonanie jego oceny i tym samym odstąpienie od analizy wpływu inwestycji na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne. Powyższe naruszenie doprowadziło organy do wniosku, iż inwestycja, która wymagała przeprowadzenia oceny o oddziaływaniu na środowisko nagle przestała być takim przedsięwzięciem, pomimo że stan faktyczny oraz prawny się nie zmienił.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku nie spełnia wymagań albowiem sąd nie odniósł się do zarzutów skargi, a w szczególności do jej punktu 2. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że art. 8 § 2 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jednakże w niniejszej sprawie stan faktyczny (identyczna inwestycja) oraz stan prawny się nie zmienił a pomimo tego organy uznały, iż inwestycja, która wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (z wyjątkiem PIS w Rybniku) już go nie wymaga. Powyższe nie wzbudza zaufania do organów administracji publicznej tym bardziej, że WSA w wyroku z 14 listopada 2014 r. podkreślił, że "jest poza sporem, że przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust 1 pkt 35 rozp. RM, wyżej powołanego). Z mocy art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji, powołanej przez organy administracji, dla planowanej inwestycji wymagane jest zatem uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zaś wydanie decyzji wymaga stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Ocena zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego nie dotyczy jedynie enumeratywnie wyliczonych inwestycji, zaś wyjątek ten nie dotyczy niniejszej sprawy (art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji...). Nie ma zatem prawnego znaczenia fakt, że w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko uzgodniono warunki realizacji inwestycji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz uzyskano pozytywną opinię organu inspekcji sanitarnej. Istotna jest jedynie kwestia, czy sporne przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego (vide: wyrok NSA z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt IIOSK 2546/12, G. Prawna SiA 2014/92/8)". W zaskarżanym wyroku podniesiono, że "W kontekście powyższego zarzuty skargi należy uznać za zupełnie nieuzasadnione. Skarżąca powołała się tu na wyrok tutejszego Sądu z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. II SA/GI 697/14. Orzeczenie to dotyczyło lokalizacji podobnego zamierzenia - stacji paliw na tej samej działce". Według autora skargi kasacyjnej, powyższe stanowisko jest wadliwe albowiem to jest wciąż jedno i to samo przedsięwzięcie a nie podobne, lecz zmienił się tylko miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego analizy nie dokonano w oparciu o jego konkretny przepis. Z powyższego wynika, iż oba wyroki dotyczą przedsięwzięcia, dla którego wymagane było przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i nagle ta sama inwestycja już jej nie wymaga pomimo, że jest to wciąż to samo przedsięwzięcie. Z tego powodu ustawodawca nakazał uzasadnić stanowisko, w którym pomimo, że przedmiot sprawy jest tożsamy zmienia się jego kwalifikację.
W wyroku Sąd nie odniósł się do tej kwestii tak jak do zarzutu 2 skargi co nie pozwala na podjęcie polemiki w tym zakresie. W podsumowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, jej autor wniósł o dokonanie oceny zaskarżonego wyroku oraz poprzedniego albowiem oba dotyczą tego samego przedsięwzięcia, lecz wnioski organów z wyjątkiem PIS w Rybniku są diametralnie różne tym bardziej, że nie może być tak, aby inwestycja, która zdaniem wszystkich organów z uzasadnionych przyczyn wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nagle już przestała być takim przedsięwzięciem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Katowicach wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. reprezentowana przez adw. A. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącej R. C. na rzecz [...] sp. z o.o. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu na niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Zarzuty skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie nie zasługują na uwzględnienie.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że zarzuty dotyczące treści uzasadnienia wyroku mogą być skutecznie postawione w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami i ze wskazaniem przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy. Jakkolwiek wyjątkowo zwięźle, to jednak w sposób jasny Sąd I instancji wskazał powody, dla których uznał, że skarga R. C. na decyzję SKO w Katowicach z 5 kwietnia 2018 r. nr SKO/OŚ/428/516/13947/17/AC w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podlegała oddaleniu.
Podkreślić trzeba, że ewentualna wadliwość uzasadnienia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa stałaby się kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co nie ma miejsca w realiach niniejszej sprawy.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Nie doszło do naruszenia wskazanych w tym zarzucie przepisów. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) obowiązującą w dacie wydania wyroku przez Sąd I instancji), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 170 ww. ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1540/21).
Wyjaśnić należy, że Sąd I instancji wydając wyrok z 31 października 2018 r., II SA/Gl 441/18 nie orzekał w tej samej sprawie, w której wydano wyrok z 14 listopada 2014 r., II SA/Gl 697/14. Użyty w art. 153 p.p.s.a. zwrot "wiążą w sprawie" oznacza, iż chodzi tutaj o tożsamość sprawy oraz wyznaczające ją elementy zakreślające granice związania orzeczeniem sądu. Powinna to być więc sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą (zob. wyrok NSA z 11 maja 2022 r., III FSK 1062/21).
Odnosząc się do podobieństw w sprawach, w których wydano dwa ww. wyroki Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że orzeczenie to dotyczyło lokalizacji podobnego zamierzenia – stacji paliw na tej samej działce. Jednakże argumentacja Sądu tam zawarta odnosiła się do zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obecnie na tym terenie obowiązuje inny plan, który wprost przewiduje na działce o nr [...] lokalizację stacji paliw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej. Zarzut z pkt 3) petitum skargi kasacyjnej ma charakter materialny i zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ta wadliwość skargi kasacyjnej nie uniemożliwia jednak jej rozpoznania. Z wywodów autora skargi kasacyjnej można wywieść, że zarzut naruszenia prawa materialnego upatruje w błędnej jego wykładni i w rezultacie niezastosowaniu instytucji oceny oddziaływania na środowisko. Podniesiony w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej zarzut, który należy uznać jak wyżej to wskazano za zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w rezultacie nieprawidłowe zastosowanie jest nieusprawiedliwiony. Z jego treści wynika, że istotą sporu w tym postępowaniu jest odpowiedź na pytanie, czy Sąd I instancji oddalając skargę R. C. na decyzję SKO w Katowicach z 5 kwietnia 2018 r. nr SKO/OŚ/428/516/13947/17/AC w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko prawidłowo uznał, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazowych wraz z przynależną infrastrukturą zlokalizowanego w S. przy skrzyżowaniu ul. [...], na działce o nr [...].
W niniejszej sprawie nie było podstaw do stosowania art. 62 ust. 1 lit. a, b ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 – dalej: ustawa o ocenach), który reguluje kwestie analizowane w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie orzekające w sprawie organy stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Organ I instancji po rozpatrzeniu karty informacyjnej przedsięwzięcia wraz z uzupełnieniem, opinii organów współdziałających oraz po uwzględnieniu uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ww. ustawy o ocenach uznał, że nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i na podstawie art. 63 ust. 2 ww. ustawy wydał postanowienie nr ZKO-3/17 z 5 lipca 2017 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Organ nie podzielił stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rybniku, który uznał za niezbędne przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego usytuowanie w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej zabudowy mieszkaniowej podlegającej ochronie akustycznej. Orzekające w sprawie organy wyjaśniły, że ze względu na charakterystykę i skalę przedsięwzięcia oddziaływania będą miały zasięg lokalny. Do karty informacyjnej przedsięwzięcia inwestor dołączył analizę akustyczną i analizę rozprzestrzeniania zanieczyszczeń, z których wynika brak znaczącego wpływu przedsięwzięcia na klimat akustyczny i jakość powietrza. Z analizy akustycznej wynika, że także najbliższe budynki mieszkalne zlokalizowane na wschód od planowanej stacji paliw, znajdujące się na terenie zabudowy usługowej, która nie podlega ochronie akustycznej, nie znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania akustycznego.
Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że organ administracji był przede wszystkim zobowiązany do ustalenia, czy w odniesieniu do przedmiotowego przedsięwzięcia jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. W tym celu wystąpił do organów współdziałających o opinię w tej sprawie. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach uznał, że przeprowadzenie oceny w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia jest zbędne. Odmienne stanowisko zajął zaś Powiatowy Inspektor Sanitarny. Należy jednak podkreślić (co uczyniły zresztą organy administracji), że opinie powyższe dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie są wiążące. Organ gminy był zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach) wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organ I instancji odniósł się do wszystkich zawartych w powyższym przepisie przesłanek powstania obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ma rację Sąd I instancji, że dokonana tam analiza jest prawidłowa. Organ stwierdził także zgodność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu przestrzennego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd oddalił też wniosek o zwrot kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania. Stosownie bowiem do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę, strona, która skargę kasacyjną wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ. Przepis ten nie przewiduje zatem zwrotu tego rodzaju kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI