III OSK 1202/22

III OSK 1202/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2390/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 5 ust. 1 i 2 ustawy
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1200
art. 73 ust.1 ustawy
Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Najwyższej Izby Kontroli od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2390/21 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia 27 kwietnia 2021 r. nr 3/2021 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz J. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 lutego 2022 r. sygn. II SA/Wa 2390/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z 27 kwietnia 2021 r. nr 3/2021 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej zwanej "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z 24 marca 2021 r. nr 2/2020 (pkt 1) oraz zasądził od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją Prezes Najwyższej Izby Kontroli (dalej jako "Prezes NIK" lub "organ") odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie kwot nagród przyznanych poszczególnym pracownikom, a także danych o przyznanych nagrodach pracownikom niebędących kontrolerami. Sąd za nieprawidłowe uznał powołanie się przez organ na art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej "u.d.i.p."). Organ zaniechał analizy kategorii poszczególnych pracowników, odmawiając udostępnienia informacji z uwagi na ochronę prywatności tych osób, niezależnie czy pełnią funkcje publiczne, bądź mają związek z ich pełnieniem. Jednocześnie w ocenie Sądu organ odmawiając udostępnienia informacji nie mógł powołać się na art. 73 ust. 1 ustawy z 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1200, zwanej dalej "ustawą o NIK"). Przepis ten nakłada na pracowników Najwyższej Izby Kontroli obowiązek zachowania w tajemnicy tych informacji, które uzyskali w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w ramach realizacji ustawowych zadań NIK. Skarżący w swoim wniosku nie ubiegał się jednak o udostępnienie takich informacji, lecz informacji o nagrodach przyznanych pracownikom Delegatury NIK [...], a zatem informacji, którymi organ dysponuje jako pracodawca odnośnie do swoich pracowników.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu I instancji organ przedwcześnie odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja z 24 marca 2021 r. zastały wydane z naruszeniem art. 73 ust. 1 ustawy o NIK oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez ich błędne zastosowanie oraz z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie obu decyzji.
Skargę kasacyjną wniósł Prezes NIK, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), tj.:
a) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego zamiast postanowienia o umorzeniu postępowania, w sytuacji gdy skarżący po złożeniu skargi otrzymał od organu informacje, stanowiące przedmiot niniejszego postępowania,
b) art. 10 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych przez przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, w sytuacji gdy posiedzenie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku,
c) art. 77 § 4 k.p.a. przez pominięcie faktu powszechnie znanego, że pracownik administracyjny lub obsługi Najwyższej Izby Kontroli nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną.
Ponadto organ zarzucił naruszenie prawa materialnego (pkt 2), tj.:
a) art. 73 ust. 1 ustawy o NIK przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że tajemnicą kontrolerską objęte są wyłącznie informacje, które pracownicy NIK uzyskali w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w ramach realizacji ustawowych zadań powierzonych Najwyższej Izbie Kontroli, podczas gdy z tego przepisu wynika, że tajemnicę kontrolerską stanowią informacje, które każdy z pracowników NIK uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, niezależnie czy te obowiązki mają związek z czynnościami kontrolnymi,
b) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prawo do informacji o nagrodach przyznanych kontrolerowi NIK nie doznaje ograniczenia ze względu na prywatność osoby fizycznej.
Ponadto na podstawie art. 192 p.p.s.a. organ zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2021 r., sygn. akt lI SA/Wa 2390/21, odmawiające zawieszenia postępowania i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez brak zawieszenia w sytuacji, gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczęta została sprawa ze skargi konstytucyjnej (sygn. akt K 1/21), mającej na celu zbadanie zgodności z aktami wyższego rzędu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., tj. normy stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia przed sądem wojewódzkim.
Mając powyższe na uwadze, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie ze skargi konstytucyjnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (sygn. akt K 1/21), albowiem w ocenie organu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił, że pomimo właściwego przyjęcia, że pracownicy na stanowiskach o charakterze usługowym czy technicznym nie mogą zostać uznane za osoby pełniące funkcje publiczne, jednocześnie pominięto fakt powszechnie znany, iż stanowiska w strukturze NIK obsługi i administracji są stanowiskami o charakterze usługowym i technicznym, wykluczając je z zakresu osób pełniących funkcje publiczne. W przypadku delegatury NIK nie występują takie stanowiska jak: dyrektor, wicedyrektor biura, doradca dyrektora biura (biura są odrębnymi jednostkami organizacyjnymi), kierownik wydziału (brak w delegaturze podziału na wydziały), audytor wewnętrzny, rzecznik prasowy, pełnomocnik ds. informacji niejawnych, jego zastępca, radca prawny, kierownik ośrodka szkoleniowego, kierownik kancelarii ogólnej, zastępca głównego księgowego, szef ochrony i jego zastępca, psycholog (stanowiska właściwe dla biur). Organ wskazał, że pracownicy administracyjni i obsługi delegatury [...] zajmowali się obsługą sekretariatu, bieżącą obsługą kadrowo - płacową oraz rachunkową a także kierowcy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako całkowicie bezzasadnej w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych obu instancji, oddalenie wniosku o uchylenie postanowienia z 12 października 2021 r. odmawiającego zawieszenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z właściwymi przepisanymi łącznie z zasądzeniem kosztów zastępstwa procesowego dla ustanowionego pełnomocnika skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej i podkreślił, że sąd nie mógł naruszyć art. 77 § 4 k.p.a., gdyż nie działa na podstawie tego aktu prawnego. Skarżący podzielił rozważania Sądu I instancji o braku związku nagród z tajemnicą kontrolerską. Jednocześnie w ocenie strony osoby zatrudnione na stanowiskach kontrolerskich są niewątpliwie funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a nagroda przyznawana w ramach stosunku pracy łączącego osobę zatrudnioną na takim stanowisku z Najwyższą Izbą Kontroli jako pracodawcą, jest ściśle związana z pełnioną przez niego funkcją w ramach tego stosunku pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Naczelny Sąd administracyjny nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z toczącym się postepowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie ze skargi Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego (sygn. akt K 1/21), ponieważ rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie zależy od postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Stosownie do treści z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z treści powołanego przepisu wynika, że zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zależy od uznania sądu. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi zatem być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W judykaturze podkreśla się, że ww. przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego (por. uchwała NSA z 24 listopada 2008 r. sygn. akt II FPS 4/08, pub. ONSAiWSA z 2009 r. Nr 4, poz. 62). Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również celowością, sprawiedliwością, jak i ekonomiką procesową. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie było niezbędne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. K 1/21, gdyż w toku tego postępowania nie wyłoniło się zagadnienie, którego NSA nie byłby władny rozstrzygnąć samodzielnie. Ponadto, na przeszkodzie zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego stoją zasady ekonomiki procesowej. Zasady te mają w rozpatrywanej sprawie znaczenie szczególne, gdyż przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem jest sprawa z zakresu dostępu do informacji publicznej. Dodatkowo należy zauważyć, że w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego strona ma możliwość żądania wznowienia postępowania w oparciu o art. 272 § 1 p.p.s.a. Zachodzi także obawa, że czas oczekiwania na merytoryczne rozstrzygnięcie Trybunału może okazać się bezowocny. Ponad czteroletnie oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym powoduje obawę dotyczącą naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie. Kierując się zatem względami celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o zawieszenie postępowania, w aktualnych uwarunkowaniach zarówno faktycznych jak i prawnych, nie może być uwzględniony. Uwzględnienie wniosku godziłoby w konstytucyjne gwarancje obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Uwzględniając zatem, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jego zastosowanie zależy od uznania sądu, NSA nie podzielił stanowiska organu o konieczności zawieszenia postępowania w rozpatrywanej sprawie. Z tych samych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne postanowienie Sądu I instancji z 12 października 2021 r. o odmowie zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie ze skargi Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego (sygn. akt K 1/21). Organ niezasadnie zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd ten oparł swoje rozstrzygnięcie na podobnej argumentacji co Naczelny Sąd Administracyjny, zatem słusznie nie zawiesił postępowania.
Oczywiście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W sprawie wydano ostateczną decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która nie została prawomocnie usunięta z obrotu prawnego. W postępowaniu sądowym wszczętym ze skargi na tą decyzję, podlega ona kontroli pod względem jej zgodności z prawem. Kryterium to co do zasady podlega ocenie według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania tej decyzji. Już tylko z tej przyczyny niniejsze postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Dodatkowo należy zauważyć, że kwestia udostępnienia w całości żądanej przez skarżącego informacji publicznej po wniesieniu skargi, nie została potwierdzona przez skarżącego i powinna podlegać ocenie organu w toku ponownego rozpoznania wniosku.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). przez przeprowadzenie posiedzenie niejawnego, podczas gdy zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, posiedzenie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 10 p.p.s.a. rozpoznanie spraw odbywa się jawnie chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast stosownie do treści art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". Zarządzeniem z 9 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie w związku z aktualnym (wówczas) stanem epidemiologicznym i niemożliwością przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) w zw. z § 1 pkt 3 zarządzenia nr 12 Prezesa WSA w Warszawie w sprawie organizacji pracy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu wirusem SARS-CoV-2 zarządził przeprowadzenie w niniejszej sprawie w dniu 23 lutego 2022 r. posiedzenia niejawnego w składzie trzech sędziów. Pełnomocnik Prezesa NIK o treści zarządzenia został poinformowany 10 lutego 2022 r. W związku z tym, pismem z 14 lutego 2022 r. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość i nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym. Organ nie kwestionował wówczas niemożliwości przeprowadzenia rozprawy. Również w skardze kasacyjnej nie przedstawiono wniosków i argumentacji podważających zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o niemożliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej. Dodatkowo, w skardze kasacyjnej nie wskazano, w jaki sposób zarzucane sądowi naruszenie wskazanych przepisów postępowania miałoby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, co jest wymogiem koniecznym do uwzględnienia skargi kasacyjnej w oparciu o drugą podstawę kasacyjna (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej upatruje tego naruszenia w pominięciu faktu powszechnie znanego, że pracownik administracji lub obsługi Najwyższej Izby Kontroli nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Przede wszystkim należy wyjaśnić autorowi skargi kasacyjnej, że Sądy administracyjne nie stosują przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, ponieważ w toku kontroli stosują przepisy postępowania sądowoadministracyjnego zawarte w ustawie Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnym. Zatem Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 77 § 4 k.p.a. Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że to czy pracownik administracji lub obsługi Najwyższej Izby Kontroli jest czy nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, nie jest faktem powszechnie znanym w rozumieniu art. 77 § 4 k.p.a. lub art. 106 § 4 p.p.s.a. Aby ustalić taką okoliczność, zarówno organ jak i w toku kontroli zaskarżonej decyzji sąd administracyjny - zobowiązane są dokonać wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie pojęcia pełnienia funkcji publicznej i w oparciu o nią uznać osoby (pracowników) zajmujące poszczególne stanowiska za pełniące lub nie funkcje publiczne. Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, że organ w zaskarżonej decyzji nie poczynił prawidłowych ustaleń aby stwierdzić, którzy pracownicy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania mające wpływ na podejmowanie decyzji o charakterze władczym, a takimi w niektórych sytuacjach mogą także być pracownicy szeroko rozumianej administracji. Wskazanych przez Sąd I instancji braków zaskarżonej decyzji co do ustaleń niezbędnych do oceny czy pracownik NIK spełnia cechy właściwe dla osoby pełniącej funkcje publiczne, nie sanują okoliczności i argumentacja z nimi związana wskazane w skardze kasacyjnej, ponieważ kontroli Sądu Administracyjnego podlega decyzja organu administracji.
Za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy o NIK. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, Sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu bowiem przyjął, że tajemnicą kontrolerską objęte są wyłącznie informacje, które pracownicy NIK uzyskali w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w ramach realizacji ustawowych zadań powierzonych Najwyższej Izbie Kontroli. Organ twierdzi, że tajemnicę kontrolerską stanowią informacje, które każdy z pracowników uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, niezależnie czy te obowiązki mają związek z czynnościami kontrolnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu w tym zakresie jest błędne. Należy w całości podzielić stanowisko Sądu I instancji, bowiem nie można zgodzić się z organem, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy udostępnienia żądanych informacji z powołaniem się na tajemnicę kontrolerską, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o Najwyższej Izby Kontroli. W skardze kasacyjnej organ nie przedstawił skutecznej argumentacji, która podważyłaby to stanowisko Sądu i instancji.
Stosownie do treści art. 73 ust. 1 ww. ustawy o NIK informacje, które pracownik Najwyższej Izby Kontroli uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych stanowią tajemnicę kontrolerską, z zastrzeżeniem art. 10. Przepis ten nakłada zatem na pracowników Najwyższej Izby Kontroli, obowiązek zachowania w tajemnicy tych informacji, które uzyskali w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w ramach realizacji ustawowych zadań powierzonych Najwyższej Izbie Kontroli np. w związku z przeprowadzaną kontrolą, czy też w ramach sporządzanych analiz, opinii, sprawozdań. Ustawodawca szeroko określił zakres podmiotów zobowiązanych do zachowania tajemnicy kontrolerskiej. Są to nie tylko kontrolerzy (wskazani w art. 66a ustawy o NIK) ale wszyscy pracownicy NIK, którzy w toku wykonywania obowiązków służbowych zetknęli się z informacjami związanymi z przeprowadzonymi przez NIK kontrolami a także członkowie Kolegium Najwyższej Izby Kontroli, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1, w zakresie informacji, jakie uzyskali w wyniku rozpatrywania zastrzeżeń. Tak szeroki krąg osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy kontrolerskiej jest podyktowany tym, żeby uniknąć nieuprawnionego ujawnienia informacji związanych z przeprowadzonymi przez NIK kontrolami przez innych pracowników NIK niż kontrolerzy, którzy należą do kierownictwa NIK ale także pracowników administracyjnych i obsługi (art. 66 ust. 1 ustawy o NIK). Jednak tak szeroki krąg osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy kontrolerskiej nie ma znaczenia dla określenia przedmiotowego zakresu tej tajemnicy. Tajemnicą tą są tylko informacje związane z przeprowadzonymi w ramach ustawowych zadań przez NIK kontrolami podmiotów zewnętrznych. Tajemnicy kontrolerskiej w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy o NIK nie stanowią informacje niezwiązane z kontrolami prowadzonymi przez NIK. W szczególności tajemnicą kontrolerską nie są informacje związane z organizacją i obsługą funkcjonowania NIK niezwiązane bezpośrednio z przeprowadzanymi przez NIK kontrolami. Takimi informacjami nieobjętymi tajemnicą kontrolerską są informacje związane z majątkiem, którym dysponuje NIK i sposobem jego dysponowania, w tym wydatkowania posiadanych środków finansowych.
Skarżący w swoim wniosku żąda udostępnienia informacji o nagrodach przyznanych pracownikom Delegatury NIK [...] a zatem informacji, którymi Najwyższa Izba Kontroli dysponuje jako pracodawca odnośnie do swoich pracowników. Nie sposób zatem uznać, aby informacje te są objęte tajemnicą kontrolerską.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenia tego przepisu skarżący kasacyjnie organ upatruje "w błędnej jego wykładni i przyjęciu, że prawo do informacji o nagrodach przyznanych kontrolerowi NIK nie doznaje ograniczenia ze względu na prywatność osoby fizycznej". Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Skarżący kasacyjnie organ nie kwestionuje w skardze kasacyjnej, że kontrolerzy NIK są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W omawianym zarzucie organ podjął natomiast próbę podważenia stanowiska Sądu I instancji, że informacja o nagrodach przyznanych tym kontrolerom ma związek z pełnieniem przez nich funkcji publicznych, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania tych funkcji.
Prawidłowość stanowiska Sądu I instancji co do związku informacji o nagrodach przyznanych kontrolerom NIK z pełnieniem przez nich funkcji publicznych i warunkami powierzenia i wykonywania tych funkcji nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyznanie kontrolerowi nagród związane jest w sposób oczywisty z prawidłowością wykonywania przez niego swojej funkcji publicznej polegającej na przeprowadzaniu kontroli podmiotów trzecich w zakresie określonym przez ustawę o NIK. Zatem ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o nagrodach przyznanych kontrolerom NIK. Podniesiona w skardze kasacyjnej argumentacja, związana z nałożeniem przez ustawodawcę obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez kontrolerów NIK i objęcie tych oświadczeń ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych, nie ma wpływu na nieobjęcie informacji o nagrodach przyznanych Kontrolerom NIK ograniczeniem z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Po pierwsze, złożenie oświadczenia majątkowego dotyczy całego majątku tych osób i ma inny cel niż ograniczenie dostępu do informacji o uzyskanych przez kontrolerów nagrodach. Po drugie, kwestia ochrony informacji niejawnych nie stanowi podstawy ograniczenia dostępu do informacji publicznej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i nie była też podstawą odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji w zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego od Prezesa NIK na rzecz J. S., ograniczających się do wynagrodzenia radcy prawnego, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.