Orzeczenie · 2026-02-25

III OSK 120/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-25
NSAAdministracyjneWysokansa
kontrolainspekcja pracyprawo przedsiębiorcówkonwencja MOPzakres kontroliczas trwania kontroliskarżący kasacyjnieNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa przedsiębiorców oraz Konwencji MOP nr 81, argumentując, że kontrola była prowadzona nielegalnie, ponieważ jej działalność nie jest ani przemysłowa, ani handlowa, a także kwestionowała przedłużenie terminu kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy Konwencji MOP nr 81 mają szersze zastosowanie niż tylko do działalności przemysłowej i handlowej, interpretując pojęcia "przemysł" i "handel" w kontekście historycznym i uwzględniając polskie ustawodawstwo, które obejmuje inspekcją pracy wszystkich pracodawców. Ponadto, NSA stwierdził, że ograniczenia czasowe dotyczące długości kontroli, określone w Prawie przedsiębiorców, nie mają zastosowania w przypadku kontroli Inspekcji Pracy, ze względu na art. 16 Konwencji MOP nr 81, który stanowi, że przedsiębiorstwa powinny być kontrolowane tak często i starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania przepisów. Sąd podkreślił, że polski ustawodawca objął systemem inspekcji pracy wszystkich pracodawców, co potwierdza powszechne stosowanie Konwencji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności kontroli Inspekcji Pracy w szerszym zakresie niż tylko przemysł i handel, a także wyłączenia krajowych ograniczeń czasowych kontroli na podstawie Konwencji MOP nr 81.

Ograniczenia stosowania

Interpretacja pojęć "przemysł" i "handel" może ewoluować, a konkretne okoliczności sprawy mogą wpływać na zastosowanie przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy Konwencji MOP nr 81 dotyczące inspekcji pracy w przemyśle i handlu mają zastosowanie do przedsiębiorcy prowadzącego działalność inną niż przemysłowa lub handlowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy Konwencji MOP nr 81 mają szersze zastosowanie niż tylko do działalności przemysłowej i handlowej, a polskie ustawodawstwo obejmuje inspekcją pracy wszystkich pracodawców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcia "przemysł" i "handel" w Konwencji MOP nr 81 należy interpretować szeroko, uwzględniając kontekst historyczny i ewolucję działalności gospodarczej. Polska ratyfikując Konwencję, objęła systemem inspekcji pracy wszystkich pracodawców, co oznacza, że Konwencja ma zastosowanie do wszystkich podmiotów podlegających polskiemu systemowi inspekcji pracy.

Czy ograniczenia czasowe dotyczące długości kontroli przedsiębiorcy, określone w Prawie przedsiębiorców, mają zastosowanie do kontroli prowadzonych przez Inspekcję Pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenia czasowe dotyczące długości kontroli nie mają zastosowania do kontroli Inspekcji Pracy, ze względu na art. 16 Konwencji MOP nr 81.

Uzasadnienie

Artykuł 55 ust. 2 pkt 1 Prawa przedsiębiorców wyłącza stosowanie ograniczeń czasowych, jeżeli ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Artykuł 16 Konwencji MOP nr 81 stanowi, że przedsiębiorstwa powinny być kontrolowane tak często i starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania przepisów, co wyłącza możliwość stosowania krajowych norm ograniczających czas trwania kontroli.

Czy przedłużenie terminu kontroli przez Inspektora Pracy, w związku ze zgłaszanymi przez spółkę sprzeciwami, było uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedłużenie terminu kontroli było uzasadnione.

Uzasadnienie

Zgłoszenie licznych sprzeciwów przez spółkę spowodowało wstrzymanie czynności kontrolnych, co musiało skutkować przedłużeniem czasu trwania kontroli. Zastosowanie art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców było uzasadnione, ponieważ ograniczenia czasowe nie miały zastosowania na mocy art. 55 ust. 2 pkt 1 Prawa przedsiębiorców w związku z Konwencją MOP nr 81.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (23)

Pomocnicze

u.p.p. art. 49 § ust.7 pkt 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 49 § ust.8

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 55 § ust.1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 55 § ust.3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 59 § ust.7 pkt 1/2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 59 § ust.9 pkt 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.i.p. art. 13 § ust.1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

u.p.i.p. art. 17 § pkt 3

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

u.p.i.p. art. 22 § ust.1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

u.p.i.p. art. 24 § ust.4 pkt 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

u.p.i.p. art. 26

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja Konwencji MOP nr 81 w sposób rozszerzający jej zastosowanie na działalność inną niż przemysłowa i handlowa. • Wyłączenie stosowania krajowych ograniczeń czasowych kontroli Inspekcji Pracy na podstawie art. 16 Konwencji MOP nr 81. • Uzasadnienie przedłużenia terminu kontroli ze względu na zgłoszone sprzeciwy spółki.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia Prawa przedsiębiorców poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej upoważnienia do kontroli. • Zarzut naruszenia Prawa przedsiębiorców poprzez wskazanie zakresu kontroli niezgodnego z działalnością spółki. • Zarzut naruszenia Prawa przedsiębiorców poprzez przekroczenie dopuszczalnego czasu trwania kontroli mikroprzedsiębiorcy. • Zarzut naruszenia Prawa przedsiębiorców poprzez doręczenie upoważnienia z datą wsteczną. • Zarzut naruszenia Konwencji MOP nr 81 poprzez jej niezastosowanie lub błędną wykładnię.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób przenosić używanych w Konwencji MOP nr 81 z 1947 r. pojęć dotyczących handlu i przemysłu na ich dzisiejszy grunt znaczeniowy. • Przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych. • Jeżeli inspektorzy PiP są uprawnieni do przeprowadzania kontroli w każdym czasie, bez uprzedzenia, to tym samym, nie mogą być ograniczeni terminami, o których mowa w art. 55 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli Inspekcji Pracy w szerszym zakresie niż tylko przemysł i handel, a także wyłączenia krajowych ograniczeń czasowych kontroli na podstawie Konwencji MOP nr 81."

Ograniczenia: Interpretacja pojęć "przemysł" i "handel" może ewoluować, a konkretne okoliczności sprawy mogą wpływać na zastosowanie przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zakresu kontroli Inspekcji Pracy i interpretacji międzynarodowych przepisów prawa pracy w kontekście krajowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy Inspekcja Pracy może kontrolować każdą firmę, nawet poza przemysłem i handlem? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst