III OSK 1196/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Powiat S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia samorządowego zakładu budżetowego – Powiatowego Zakładu Aktywności Zawodowej (ZAZ). Sąd pierwszej instancji uznał, że organ uchwałodawczy istotnie naruszył przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, które mają charakter lex specialis wobec przepisów ustawy o finansach publicznych. W szczególności chodziło o przeznaczenie nadwyżek finansowych zakładu budżetowego. Sąd wskazał, że przekazanie nadwyżki do budżetu jednostki samorządu terytorialnego spowodowałoby utratę statusu zakładu aktywności zawodowej, ponieważ dochody te powinny być przeznaczone na zakładowy fundusz aktywności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za niezasadne. Potwierdził, że ustawa o rehabilitacji, jako przepis szczególny, reguluje sposób postępowania z nadwyżkami w przypadku ZAZ, wyłączając zastosowanie ogólnych przepisów ustawy o finansach publicznych w tym zakresie. Sąd podkreślił, że obowiązek przeznaczania uzyskanych dochodów na zakładowy fundusz aktywności ciąży na samym zakładzie aktywności zawodowej, a nie na powiecie jako organizatorze. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a Powiat S. został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między ustawą o rehabilitacji a ustawą o finansach publicznych w kontekście zakładów aktywności zawodowej i przeznaczania nadwyżek finansowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji samorządowych zakładów budżetowych funkcjonujących jako zakłady aktywności zawodowej.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest relacja między art. 15 ust. 7 ustawy o finansach publicznych a art. 31 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w kontekście przekazywania nadwyżek przez samorządowy zakład budżetowy prowadzący działalność jako zakład aktywności zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustawa o rehabilitacji jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ustawy o finansach publicznych w zakresie zakładów aktywności zawodowej, co oznacza, że nadwyżki finansowe takiego zakładu powinny być przeznaczone na zakładowy fundusz aktywności, a nie do budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o rehabilitacji zawiera specyficzne wymogi dla zakładów aktywności zawodowej, w tym obowiązek przeznaczania dochodów na zakładowy fundusz aktywności. Te wymogi wyłączają stosowanie ogólnej zasady z ustawy o finansach publicznych dotyczącej wpłaty nadwyżek do budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Czy obowiązek przeznaczania uzyskanych dochodów na zakładowy fundusz aktywności ciąży na zakładzie budżetowym działającym jako ZAZ, czy na powiecie jako organizatorze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek przeznaczania uzyskanych dochodów na zakładowy fundusz aktywności ciąży na samym zakładzie aktywności zawodowej.
Uzasadnienie
Gramatyczna wykładnia art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji wskazuje, że to zakład aktywności zawodowej ma obowiązek przeznaczać uzyskane dochody na zakładowy fundusz aktywności. Uznanie, że obowiązek ten spoczywa na powiecie, prowadziłoby do braku środków na inne zadania publiczne.
Czy uchwała o utworzeniu zakładu budżetowego może zawierać postanowienia dotyczące wpłat nadwyżki środków obrotowych do budżetu powiatu, zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, w sytuacji gdy zakład ma uzyskać status zakładu aktywności zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przepisy ustawy o rehabilitacji regulują odmiennie sposób postępowania z nadwyżkami w przypadku ZAZ.
Uzasadnienie
Obowiązek określenia w uchwale zasad rozliczania nadwyżek środków obrotowych (art. 16 ust. 2 pkt 5 u.f.p.) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy szczególne nie regulują odmiennych zasad przekazywania nadwyżek. Ustawa o rehabilitacji stanowi taki przepis szczególny.
Przepisy (8)
Główne
u. reh. art. 29 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Zakład aktywności zawodowej musi przeznaczać uzyskane dochody na zakładowy fundusz aktywności.
u. reh. art. 31 § ust. 4
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Prowadzący zakład aktywności zawodowej przekazuje środki uzyskane z tytułu zwolnień oraz wpływy z dochodu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na zakładowy fundusz aktywności.
Pomocnicze
u.f.p. art. 15 § ust. 7
Ustawa o finansach publicznych
Samorządowy zakład budżetowy wpłaca do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżkę środków obrotowych, chyba że organ stanowiący postanowi inaczej. Zasada ta jest ogólna i podlega przepisom szczególnym.
u.f.p. art. 16 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o finansach publicznych
Uchwała o utworzeniu samorządowego zakładu budżetowego powinna określać m.in. terminy i sposoby ustalania zaliczkowych wpłat nadwyżki środków obrotowych do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Obowiązek ten ma zastosowanie, gdy przepisy szczególne nie regulują odmiennych zasad.
P.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
u. reh. art. 29 § ust. 3a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Przepis sankcyjny regulujący konsekwencje wydatkowania środków z zakładowego funduszu aktywności niezgodnie z przepisami lub nieprzekazania ich na rachunek funduszu w terminie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o rehabilitacji jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ustawy o finansach publicznych w zakresie ZAZ. • Nadwyżki finansowe ZAZ powinny być przeznaczone na zakładowy fundusz aktywności, a nie do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. • Obowiązek przeznaczania dochodów na zakładowy fundusz aktywności ciąży na ZAZ, a nie na powiecie.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 15 ust. 7 u.f.p. nie jest wyłączone przez art. 31 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. • Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może zobowiązać zakład budżetowy prowadzący działalność jako ZAZ do wpłaty nadwyżki środków budżetowych do budżetu tej jednostki. • Uregulowanie w uchwale o utworzeniu zakładu budżetowego ogólnych zasad rozliczania nadwyżki środków obrotowych zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 5 u.f.p. nie wyłącza możliwości późniejszego podejmowania uchwał zwalniających zakład z obowiązku wpłaty nadwyżki. • Obowiązek przeznaczania uzyskanych dochodów na zakładowy fundusz aktywności ciąży na powiecie jako organizatorze, a nie na zakładzie budżetowym. • Niezastosowanie art. 29 ust. 3a1 ustawy o rehabilitacji, który określa termin wpłaty środków zakładowego funduszu aktywności.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa o rehabilitacji jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ustawy o finansach publicznych. • Przekazanie nadwyżki budżetowej do jednostki samorządu terytorialnego spowodowałoby utratę statusu zakładu aktywności zawodowej. • Obowiązek przeznaczania uzyskanych dochodów na zakładowy fundusz aktywności dotyczy tylko zakładu aktywności zawodowej.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ustawą o rehabilitacji a ustawą o finansach publicznych w kontekście zakładów aktywności zawodowej i przeznaczania nadwyżek finansowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samorządowych zakładów budżetowych funkcjonujących jako zakłady aktywności zawodowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania i funkcjonowania zakładów aktywności zawodowej, co ma znaczenie dla sektora publicznego i osób niepełnosprawnych. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla samorządów.
“Czy nadwyżki ZAZ trafiają do budżetu powiatu? NSA wyjaśnia priorytet ustawy o rehabilitacji.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.