Orzeczenie · 2026-03-03

III OSK 119/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd gminnyrozstrzygnięcie nadzorczeuchwała rady gminylegitymacja procesowaskarga kasacyjnasąd administracyjnyprawo administracyjnekontrola uchwał

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez radnego L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego. Rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczyło stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę radnego, opierając się na art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że legitymację do wniesienia skargi na akty nadzoru wojewody mają wyłącznie gmina i związek międzygminny. Radny zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 98 ust. 3 u.s.g. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. i art. 50 § 1 p.p.s.a., twierdząc, że posiada legitymację procesową. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd potwierdził, że przepis art. 98 ust. 3 u.s.g. przewiduje zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, którym są gmina i związek międzygminny. Podkreślono, że art. 98 ust. 3 u.s.g. jest przepisem szczególnym wobec art. 50 § 1 p.p.s.a., co wyklucza możliwość wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez inne podmioty, nawet jeśli posiadają one interes prawny. Sąd rozróżnił system kontroli legalności uchwał przez organy nadzoru od skargi powszechnej do sądu administracyjnego (art. 101 u.s.g.), wskazując na odrębność tych trybów i brak związków proceduralnych między nimi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłego katalogu podmiotów uprawnionych do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych wojewody oraz rozróżnienie trybów kontroli uchwał gminnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej radnego w kontekście rozstrzygnięć nadzorczych nad uchwałami rady gminy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy radny, jako osoba fizyczna, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody dotyczące uchwały rady gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, radny nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, legitymację do wniesienia skargi na rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody mają wyłącznie gmina i związek międzygminny. Przepis ten ma charakter szczególny wobec ogólnej zasady interesu prawnego z art. 50 § 1 p.p.s.a., co wyklucza możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego przez inne podmioty, nawet jeśli posiadają one interes prawny.

Jaki jest stosunek prawny między kontrolą legalności uchwał przez organy nadzoru (wojewodę) a skargą powszechną do sądu administracyjnego (art. 101 u.s.g.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Są to dwa odrębne systemy badania zgodności uchwał organów gminy z prawem, o odmiennym zakresie podmiotowym i przedmiotowym oraz odrębnym trybie realizacji, bez związków proceduralnych między nimi.

Uzasadnienie

Kontrola nadzorcza wojewody jest jego własną kompetencją, niezależną od wniosków stron. Skarga powszechna na podstawie art. 101 u.s.g. przysługuje każdemu, czyj interes prawny został naruszony uchwałą, ale wymaga wcześniejszego bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia. Tryb z art. 101 u.s.g. nie odnosi się do rozstrzygnięć nadzorczych nad uchwałami organów gminy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę radnego na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 98 § ust. 1 i 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Uprawnionymi podmiotami do wniesienia skargi na akty nadzoru wojewody są wyłącznie gmina i związek międzygminny. Inne podmioty nie mogą wnieść skargi z powołaniem się na interes prawny.

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy rozstrzygnięć nadzorczych wojewody.

u.s.g. art. 101 § ust. 1-2

Ustawa o samorządzie gminnym

Reguluje skargę powszechną do sądu administracyjnego na uchwały organów gminy, wymagającą wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia.

p.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólna zasada legitymacji procesowej opartej na interesie prawnym, która jest słabsza niż wymagania z art. 98 ust. 3 u.s.g.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia WSA na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada szybkości i sprawności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze (gmina i związek międzygminny). • Przepis art. 98 ust. 3 u.s.g. jest przepisem szczególnym wobec art. 50 § 1 p.p.s.a., co wyklucza możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego przez inne podmioty, nawet posiadające interes prawny. • System kontroli nadzorczej przez wojewodę i skarga powszechna do sądu administracyjnego (art. 101 u.s.g.) są odrębnymi trybami postępowania.

Odrzucone argumenty

Radny L. S. posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody na podstawie art. 98 ust. 3 u.s.g. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. i art. 50 § 1 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

uprawnionymi podmiotami do wniesienia skargi na akty nadzoru wojewody są wyłącznie gmina i związek międzygminny • inne podmioty nie mogą wnieść skargi z powołaniem się na to, że mają w tym interes prawny • art. 98 ust. 3 u.s.g. stanowi przepis szczególny wobec art. 50 § 1 p.p.s.a. • nie ma związków proceduralnych między środkami nadzoru służącymi organom nadzoru nad działalnością komunalną, a powszechną skargą sądową przewidzianą w art. 101 u.s.g.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego katalogu podmiotów uprawnionych do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych wojewody oraz rozróżnienie trybów kontroli uchwał gminnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej radnego w kontekście rozstrzygnięć nadzorczych nad uchwałami rady gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące legitymacji procesowej w sprawach samorządowych, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Czy radny może zaskarżyć decyzję wojewody? NSA wyjaśnia kluczowe ograniczenia legitymacji procesowej.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst