III OSK 1189/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-05
NSAAdministracyjneWysokansa
policjazwolnienie ze służbynieposzlakowana opiniaważny interes służbyprzekroczenie uprawnieńujawnienie informacjipostępowanie karnewarunkowe umorzeniesądownictwo administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, który został zwolniony ze służby z powodu utraty nieposzlakowanej opinii po warunkowym umorzeniu postępowania karnego za przekroczenie uprawnień i ujawnienie informacji służbowych.

Funkcjonariusz Policji Ł. M. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, po tym jak Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne dotyczące zarzutów przekroczenia uprawnień i ujawnienia informacji służbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na rozkaz personalny o zwolnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że utrata nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza, nawet w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, stanowi ważny interes służby uzasadniający zwolnienie, a postępowanie karne i dyscyplinarne są niezależne od postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ł. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było przekroczenie uprawnień i ujawnienie informacji służbowych przez funkcjonariusza, co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. warunkowo umarzającym postępowanie karne. Organ administracyjny uznał, że takie postępowanie narusza ważny interes służby i prowadzi do utraty nieposzlakowanej opinii, która jest wymogiem dla policjanta. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając skargę. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby jest niezależne od postępowania karnego i dyscyplinarnego. Sąd uznał, że nawet warunkowe umorzenie postępowania karnego, w połączeniu z innymi ustaleniami faktycznymi dotyczącymi nadużywania dostępu do systemów policyjnych na prośbę znajomych, uzasadniało zwolnienie funkcjonariusza ze służby ze względu na ważny interes służby. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie były zasadne, a stan faktyczny sprawy jednoznacznie przemawiał za zwolnieniem policjanta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata nieposzlakowanej opinii, nawet w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, stanowi ważny interes służby uzasadniający zwolnienie funkcjonariusza Policji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby jest niezależne od postępowania karnego i dyscyplinarnego. Utrata nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza, wynikająca z popełnienia czynów zabronionych, narusza ważny interes służby, co uzasadnia zwolnienie, nawet jeśli postępowanie karne zostało warunkowo umorzone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Przesłanka zwolnienia ze służby z uwagi na ważny interes służby, która może być realizowana w przypadku utraty nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.o.P. art. 45 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 43 § ust. 3-6

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 130 § § 3 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

k.k. art. 266 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy ujawnienia informacji nieuprawnionej osobie.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów.

u.o.P. art. 132 § ust. 1

Ustawa o Policji

Dotyczy naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia słusznego interesu strony i interesu społecznego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy rozkazu organu I instancji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wada kwalifikowana powodująca nieważność decyzji (ponowne orzekanie w tej samej sprawie).

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada zaufania obywatela do władzy publicznej.

u.o.P. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Policji

Treść roty ślubowania policjanta.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza Policji, nawet w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, stanowi ważny interes służby uzasadniający zwolnienie. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby jest niezależne od postępowania karnego i dyscyplinarnego. Nadużywanie dostępu do systemów policyjnych i ujawnianie informacji służbowych na prośbę osób postronnych narusza podstawowe wartości służby policyjnej.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie ze służby stanowi naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej z uwagi na uprzednie wymierzenie kary dyscyplinarnej za to samo przewinienie. Nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy, w tym dotychczasowego przebiegu służby i treści orzeczenia karnego, prowadzi do wniosku o niesłuszności zwolnienia.

Godne uwagi sformułowania

ważny interes służby nieposzlakowana opinia nie można pogodzić, aby osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców sama nie przestrzegała przepisów prawa znajomi stanowią dla niego większą wartość niż rota ślubowania nie posiada statusu osoby karanej, mimo to należy mieć na uwadze, że popełnił czyn zabroniony, w związku z czym nie może cieszyć się nieposzlakowaną opinią postawa policjanta, który swoim rozmówcom nie odmówił i nie zasygnalizował, że nie może zrealizować prośby gdyż przepisy tego zabraniają, a jedynie wskazywał termin kiedy będzie to możliwe, czyli w czasie jego służby, nie sprzyja budowaniu autorytetu formacji i jej funkcjonariuszy nie rozumie on celu i zadań stawianych przed formacją jaką jest Policja nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony nie posiadał przymiotu 'nieskazitelności charakteru' zachowanie skarżącego naruszało ważny interes służby, powodowało utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii, a dalsze jego pozostawanie w służbie narażało Policję jako formację na utratę zaufania społecznego i poważania wśród obywateli.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Utrata nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza jako podstawa zwolnienia ze służby, niezależność postępowań administracyjnych od karnych i dyscyplinarnych, interpretacja pojęcia 'ważnego interesu służby' w Policji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego zachowań naruszających prawo i etykę zawodową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak poważne konsekwencje mogą mieć nawet pozornie drobne nadużycia uprawnień przez funkcjonariuszy służb mundurowych, nawet jeśli postępowanie karne zakończy się warunkowym umorzeniem. Podkreśla znaczenie nieposzlakowanej opinii i ważnego interesu służby.

Policjant zwolniony za nadużycia: nawet warunkowe umorzenie karne nie chroni przed utratą służby.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1189/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1760/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-03-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1760/24 w sprawie ze skargi Ł. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 26 sierpnia 2024 r., nr 4808 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 marca 2025 r., II SA/Wa 1760/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Ł. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 26 sierpnia 2024 r., nr 4808, w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 29 kwietnia 2024 r. do KWP w Gorzowie Wielkopolskim (dalej KWP) wpłynął wniosek Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z prośbą o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zasadności zwolnienia ze służby w Policji skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145; dalej "ustawa o Policji"). Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp. we wniosku wskazał na fakt, iż 26 marca 2024 r. odbyło się posiedzenie w Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wlkp. dotyczące sprawy skarżącego oskarżonego o czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokiem z 26 marca 2024 r., II K 1833/23, Sąd Rejonowy w Gorzowie Wlkp. warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu na okres próby 2 lat oraz orzekł obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 4.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz zasądził od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
W dniu 30 kwietnia 2024 r. KWP wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby.
Rozkazem personalnym z 25 czerwca 2024 r. nr 1073 KWP zwolnił skarżącego z dniem 28 czerwca 2024 r. ze służby w Policji. W podstawie prawnej organ podał art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 43 ust. 3-6 ustawy o Policji oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 i § 3, art. 108 § 1 i art. 130 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."). Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
KWP wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż 29 listopada 2023 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. w postępowaniu o sygn. akt. 3038-1. Ds.47.2022 przedstawił skarżącemu zarzuty następującej treści:
I. W dniu 27 kwietnia 2022 r. w W., jako funkcjonariusz publiczny - policjant Komisariatu Policji w W., przekroczył swoje uprawnienia, poprzez ujawnienie innej osobie, uzyskanej w związku z wykonywaniem czynności służbowych - w wyniku bezpodstawnego sprawdzenia w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji informacji o braku rejestracji auta o numerze rejestracyjnym [...], której ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes ochrony tej informacji, czym działał na szkodę wskazanego interesu publicznego, to jest o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
II. W dniu 5 lipca 2022 r. w W., jako funkcjonariusz publiczny - policjant Komisariatu Policji w W., przekroczył swoje uprawnienia, poprzez ujawnienie innej osobie, uzyskanej w związku z wykonywaniem czynności służbowych - w wyniku bezpodstawnego sprawdzenia w bazie danych PESEL Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, informacji o danych osobowych A. W., których ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony interes tej informacji, czym działał na szkodę wskazanego interesu publicznego, to jest o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
W związku z powyższym rozkazem personalnym nr 812/23 z 29 listopada 2023 r. Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji na okres od 29 listopada 2023 r. do 28 lutego 2024 r. Postanowieniem nr 45 z 29 listopada 2023 r. Komendant Miejski Policji w Gorzowie Wlkp. wszczął wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne RPD-1O/2O23, które zakończono orzeczeniem nr 1/2024 Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wlkp. z 2 lutego 2024 r., uznając ww. policjanta winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych:
1. W dniu 27 kwietnia 2023 r. na terenie m. W., wbrew obowiązkowi kierowania się zasadami współżycia społecznego i dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, naruszył politykę ochrony danych osobowych w zakresie przetwarzania danych osobowych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości w Krajowym Systemie informacyjnym Policji, poprzez dokonanie sprawdzenia w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji rejestracji auta o numerze [...], dla celów niezwiązanych z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, czym naraził na szkodę prawnie chroniony interes ochrony tej informacji i popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej policjanta, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i § 23 Załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 7)
2. W dniu 5 lipca 2022 r., na terenie m. W. wbrew obowiązkowi kierowania się zasadami współżycia społecznego i dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, naruszył politykę ochrony danych osobowych w zakresie przetwarzania danych osobowych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, poprzez dokonanie sprawdzenia w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji/PESEL danych osobowych A. W., dla celów niezwiązanych z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, czym naraził na szkodę prawnie chroniony interes ochrony tej informacji i popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i § 23 Załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 7).
KWP podniósł, że przedstawione skarżącemu zarzuty o czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. dotyczyły nadużycia funkcji oraz ujawnienia tajemnicy służbowej. Przestępstwa te są przestępstwami umyślnymi, ściganymi z oskarżenia publicznego. Skarżący przyznał się do zarzucanych czynów, złożył wyjaśnienia i poprosił o warunkowe umorzenie postępowania. KWP wskazał również, że we wniosku o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji wskazano, iż w niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim akt głównych prowadzonego w Prokuraturze Okręgowej w Gorzowie Wlkp. postępowania przygotowawczego o sygn. akt. 3038-lDs.47.2022, przeciwko skarżącemu prowadzona była kontrola operacyjna. Z przedmiotowej kontroli wynika, że skarżący dokonał bezpodstawnych sprawdzeń w komputerowej bazie danych Policji KSIP oraz PESEL dla celów niezwiązanych z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, na prośbę znanych jemu osób, a następnie przekazał uzyskane w ten sposób informacje służbowe tym osobom. W żadnym z tych przypadków policjant nie wpisał do systemu komputerowego liczby dziennej w rubryce "do sprawy...", a z powyższych sprawdzeń nie dokonał żadnego zapisu ani w formie notatki, ani też w notatniku służbowym.
Organ wystąpił do Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. IX Wydziału Wykonania Orzeczeń i Należności Sądowych o akta sprawy sygn. akt II K 1833/23. Analiza akt potwierdziła, iż skarżący swoim postępowaniem sprzeniewierzył się podstawowym wartościom, dla obrony których powołano formację policyjną. Na podstawie materiałów ujawniono, iż oprócz czynów zarzuconych przez prokuraturę policjant nie odrzucał również innych próśb dotyczących sprawdzeń w policyjnych systemach informatycznych oraz swoim postępowaniem wpływał na zakończenie niektórych interwencji, które to organ opisał. Zdaniem KWP nie do pogodzenia jest, aby osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców sama nie przestrzegała przepisów prawa. Organ wskazał, że skarżący pomagał unikać konsekwencji nieprzestrzegania przepisów prawa przez inne osoby, jeśli byli to jego znajomi. Postawa skarżącego świadczy, że znajomi stanowią dla niego większą wartość niż rota ślubowania złożonego przed przyjęciem do służby.
KWP podkreślił, że niezależnie od prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego, w którym skarżący został uznany winnym zarzucanych czynów, a także wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. II Wydział Karny, II K 1833/23, kończącego postępowanie karne warunkowym umorzeniem (a nie uniewinnieniem), przedmiotowe postępowanie administracyjne nie stanowi rozstrzygnięcia w zakresie czynów zarzucanych w ww. postępowaniach, lecz jest odrębnym postępowaniem badającym zasadność zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. Wobec powyższego skarżący nie posiada statusu osoby karanej, mimo to należy mieć na uwadze, że popełnił czyn zabroniony, w związku z czym nie może cieszyć się nieposzlakowaną opinią. W ocenie KWP postawa skarżącego zaprezentowana na podstawie analizy akt ww. postępowania karnego w zakresie dokonywanych sprawdzeń, jak również wpływania na zakończenie interwencji wskazuje, że policjant nie respektuje obowiązującego porządku prawnego, a jego zachowanie stanowi realne zagrożenie dla "dobra służby". Funkcjonariusz swoją postawą działał na szkodę formacji, a jako policjant z niemal dziewięcioletnim stażem służby dawał niewłaściwy przykład, co mogło mieć negatywny wpływ na innych policjantów. Zachowanie skarżącego niewątpliwie wpłynęło negatywnie na wizerunek i dobre imię Policji, gdyż utrwalone w ramach kontroli operacyjnej obejmującej okres zaledwie 4 miesięcy rozmowy telefoniczne dotyczące sprawdzeń oraz wpływania na sposób zakończenia interwencji ww. jako funkcjonariusza Policji, świadczyć mogą, że takich próśb o załatwienie lub sprawdzenie czegoś mogło być dużo więcej. Zgromadzony materiał wskazuje, iż w odbiorze znajomych skarżący to funkcjonariusz, który ma dostęp do systemów policyjnych i można dzięki niemu ustalić informacje potrzebne konkretnej osobie. Postawa policjanta, który swoim rozmówcom nie odmówił i nie zasygnalizował, że nie może zrealizować prośby gdyż przepisy tego zabraniają, a jedynie wskazywał termin kiedy będzie to możliwe, czyli w czasie jego służby, nie sprzyja budowaniu autorytetu formacji i jej funkcjonariuszy. Dlatego już sama postawa stanowi okoliczność obciążającą funkcjonariusza, gdyż to jak jest postrzegany policjant rzutuje nie tylko na opinię o nim samym, ale również bezpośrednio przekłada się na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę.
Ponadto KWP stwierdził, że czyny, o których mowa w art. 231 § 1 k.k. i art. 266 § 2 k.k., zarzucone skarżącemu w postępowaniu karnym, do których popełnienia się przyznał, są czynami szczególnie nagannymi, gdyż popełnione zostały przez funkcjonariusza publicznego, który przekroczył swoje uprawnienia oraz ujawnił osobie nieuprawnionej informacje, uzyskane w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Opisane przestępstwa, w oczach opinii społecznej postrzegane są jako czyny o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień zaufania społecznego i w związku z tym od policjantów wymaga się, aby przestrzegali szczególnych zasad godnego zachowania się i przestrzegania prawa. Organ podniósł, że realizowane przez Policję zadania wymagają bowiem, aby służbę w niej pełniły wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego. Podejrzenie policjanta o zachowania zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Potwierdzenie popełnienia zarzucanych czynów przez skarżącego w przesłuchaniu oraz poprzez wydany 26 marca 2024 r. wyrok Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. II Wydział Karny sygn. akt. II K 1833/23, sprawia, że utracił on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Zdarzenia z udziałem skarżącego dowodzą, że nie rozumie on celu i zadań stawianych przed formacją jaką jest Policja. Łamanie przez policjanta przepisów prawa w każdym przypadku winno spotkać się z surowymi konsekwencjami, również ze sprzeciwem wobec pozostawienia go w służbie.
KWP stwierdził, że zgromadzone w postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności zwolnienia skarżącego ze służby, ze względu na ważny interes służby. Pozostawienie wymienionego w służbie w Policji jest niemożliwe, gdyż narusza ważny interes służby. Zaistniała sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. W ocenie KWP, zważając przy wydawaniu decyzji stosownie do art. 7 k.p.a. na słuszny interes strony oraz interes społeczny, należy dać prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji.
Rozkazem personalnym z 26 sierpnia 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., KGP utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji.
W uzasadnieniu KGP podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym. Dodatkowo wskazał, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji należy rozpatrywać co najmniej w dwóch aspektach. Po pierwsze stanowi ono zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa (zwrotną relacją lub odpowiedzią) wskazującą na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to by dalej w niej służyć i być z nią identyfikowani.
KGP podniósł, że podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Okoliczność. tę potwierdzał fakt wydania przeciwko niemu wyroku w postępowaniu karnym oraz okoliczności towarzyszące popełnieniu tych przestępstw. W tym kontekście należy rozważyć zasadność podjętej przez organ decyzji merytorycznej. Nie była natomiast przedmiotem badania postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w przeszłości w służbie, jej przebiegłego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ administracyjny nie kwestionował bowiem, że skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania.
Organ II instancji wskazał również, że nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, który wyciąga nieuzasadnione wnioski, porównując skutki prawne wynikające z przeprowadzonego postępowania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji z postępowaniem karnym oraz dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko stronie. KGP podkreślił, że postępowania te są w stosunku do siebie niezależne i niekonkurencyjne. Wybór pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawnymi zależny jest od różnych czynników, bo różne okoliczności warunkują byt tych postępowań. Decyzja merytoryczna w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - rozkaz personalny - rozwiązuje wyłącznie węzeł prawny, tj. stosunek służby, pomiędzy policjantem a przełożonym właściwym w sprawach osobowych. Stąd też, niezasadne i nieuprawnione, w kontekście prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, są te twierdzenia skarżącego, które odnoszą się stricte do postępowania karnego oraz dyscyplinarnego i czynności tam przeprowadzonych, bądź prawnokarnej oceny zgormadzonego tam materiału dowodowego, a także treści orzeczeń tam wydanych. Tym samym prawomocnie zakończone postępowanie karne lub dyscyplinarne, a także sposób ich zakończenia, nie może jeszcze świadczyć o braku konieczności zastosowania najdalej ingerującego w sferę stosunku służbowego uprawnienia tego przełożonego, tj. zwolnienia ze służby w Policji, jeśli tego w danym czasie wymaga ważny interes służby. Wobec tego, wbrew twierdzeniu strony, prawomocnie zakończone postępowanie dyscyplinarne nie stanowi tej samej sprawy co sprawa administracyjna dotycząca zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i nie może stanowić przeszkody do zastosowania podstawy zwolnienia wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Odnosząc się do zarzutu strony zawartego w odwołaniu dotyczącego wady kwalifikowanej zaskarżonej decyzji determinującej do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., KGP wskazał, że w jego ocenie, ani ta ani żadna inna z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek nie występuje w niniejszej sprawie.
Skargę na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że organy Policji w uzasadnieniach swych decyzji wskazały przyczyny, z powodu których w okolicznościach niniejszej sprawy zdecydowano się na rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd w pełni argumenty te podzielił. Stwierdził, że skarżący, jako funkcjonariusz Policji, miał świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Skarżący powinien wykazać, iż w każdej sytuacji gotowy jest wypełniać rotę złożonego ślubowania, oraz że posiada wszelkie predyspozycje do wykonywania zawodu policjanta.
Zdaniem sądu pierwszej instancji organy Policji prawidłowo przyjęły, że skarżący nie spełnił przedstawionych wyżej wymogów stawianych policjantom. Niesporne bowiem jest, że Sąd Rejonowy w Gorzowie Wlkp. II Wydział Karny wyrokiem z 26 marca 2024 r., II K 1833/23, orzekł o warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko oskarżonemu na okres próby 2 lat. W postępowaniu zakończonym powyższym wyrokiem Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. przedstawił skarżącemu wskazane wyżej zarzuty, to jest o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Zarzucone skarżącemu czyny były również powodem wszczęcia wobec niego postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem nr 1/2024 Komendanta Miejskiego Policji w Gorzowie Wlkp. z 2 lutego 2024 r., którym wymierzono karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
W oparciu o materiały zgromadzone w postępowaniu karnym organ ustalił, że skarżący dopuszczał się także innych zachowań, nieobjętych zarzutami w postępowaniu karnym, a które stawiają go w zdecydowanie negatywnym świetle jako funkcjonariusza Policji. Skarżący bowiem na prośbę znajomych mu osób dokonywał, bądź informował, że dokona, sprawdzeń określonych faktów w dostępnych mu z racji służby w Policji systemach. Interweniował ponadto w sprawie znajomej mu osoby u funkcjonariuszy Policji dokonujących kontroli drogowej tej osoby w celu odstąpienia od interwencji.
Sąd ten podniósł, że policjant, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Samo postawienie skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, przewidzianego w art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k., a także fakt, że w postępowaniu tym został uznany za winnego popełnienia przestępstw (taki skutek ma warunkowe umorzenie postępowania) mogło uzasadniać stanowisko organów o utracie przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii. Sad podkreślił, że warunkowe umorzenie postępowania jest środkiem polegającym na rezygnacji z prowadzenia postępowania karnego, tj. odstąpienia od skazania i ukarania sprawcy uznanego za winnego przestępstwa, jest więc środkiem reakcji karnoprawnej na przestępstwo. Sąd podzielił ocenę organów wskazującą, że skarżący wobec stwierdzonych w sprawie okoliczności utracił przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby, powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Policji.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest postępowaniem w jakikolwiek sposób zależnym od postępowania karnego. Tym samym postępowania te nie są wobec siebie komplementarne, czy też w jakikolwiek sposób wynikowe. Nie można też uznać, że między sprawą dyscyplinarną policjanta a postępowaniem dotyczącym zwolnienia go ze służby na podstawie 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, która mogłaby być rozważana w kontekście zaistnienia wady, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., nawet jeżeli zarzucony policjantowi w postępowaniu dyscyplinarnym czyn był również podstawą wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby. Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym rozkazie personalnym, postępowanie dyscyplinarne ma na celu ustalenie, czy w danych okolicznościach zaistniał czyn wypełniający znamiona przewinienia dyscyplinarnego, ustalenie jego sprawcy, a w konsekwencji pociągnięcie go do odpowiedzialności za ten czyn. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ma z kolei na celu ustalenie czy zmaterializowała się przesłanka objęta tą podstawą zwolnieniową. Nie zmierza ono do ukarania sprawcy, tak jak postępowanie dyscyplinarne. W ocenie sądu nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji.
Sąd podzielił stanowisko organu, że w sprawie nieistotna jest okoliczność dotychczasowej nienagannej służby skarżącego. Celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania dotychczasowej postawy skarżącego. Są to okoliczności irrelewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Okoliczności przytoczone przez organ były wystarczające do oceny, że skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" wymagany od funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji.
Zdaniem sądu nie ma racji skarżący, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ zebrał materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ze służby, bowiem sam fakt postawienia policjantowi zarzutów w postępowaniu karnym, a następnie wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, wypełniają przesłankę "ważnego interesu służby" z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, która ma pierwszeństwo przed "słusznym interesem" funkcjonariusza. W ocenie sądu zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu I instancji, należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok
w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi w całości pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z uwagi na zwolnienie skarżącego ze służby w Policji pomimo uprzedniego wymierzenia stronie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby za to samo przewinienie służbowe, w związku z czym późniejsze zwolnienie ze służby w Policji, stanowiące karę i dolegliwość w istotnym stopniu oraz rażąco surowszą, stanowi naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej i prowadzi do dowolnych ponownych rozstrzygnięć tej samej sprawy w sprawach indywidualnych już uprzednio rozstrzygniętych;
2. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w całości pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. prowadzących do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozkazu i mającego wpływ na jego treść poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy, konsekwencją czego było wyprowadzenie wniosku o występowaniu przesłanek uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, pomimo że właściwa ocena całości materiału dowodowego, postawy Policjanta w toku postępowania karnego, treści orzeczenia zapadłego w stosunku do skarżącego w postępowaniu karnym, dotychczasowego przebiegu służby Policjanta prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie o zwolnieniu Policjanta ze służby w Policji jest niesłuszne.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
W piśmie z 16 lipca 2025 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynikają także sposoby naruszenia prawa, a są nimi błędna wykładani lub niewłaściwe zastosowanie prawa. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie nie tylko konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji, lecz także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wskazanie tych samych naruszeń prawa procesowego połączone z wykazaniem istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny może uczynić zadość obowiązkowi merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania, wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konstatując, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest określenie podstawy lub podstaw kasacyjnych, prawidłowe skonstruowanie zarzutów obejmujące wskazanie naruszonych przepisów prawa, sposobu ich naruszenia połączone z precyzyjnym oznaczeniem w jaki sposób prawidłowo winien został zinterpretowany lub zastosowany każdy z przepisów, którego naruszenie zarzucono w uzasadnieniu. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego niezbędne jest dodatkowo spełnienie dalszego warunku. Zgodnie bowiem z powołanym już art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy, chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2023 r., III OSK 1545/21; z 11 marca 2014 r., II GSK 2103/12). Prowadzi to do konieczności uzasadnienia zarzutu, w ramach którego dojść musi do dopełnienia tych wymogów prawnych.
Odnosząc się generalnie do wszystkich zarzutów rozpoznawanej skargi kasacyjnej, wskazać należy, że żaden z nich nie został sformułowany w sposób odpowiadającym wszystkim powyższym wymogom prawa. W pierwszym rzędzie nie wskazano podstaw lub podstawy skargi kasacyjnej, co ma istotne znaczenie, gdyż w odniesieniu do podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest uprawdopodobnienie istotnego wpływu na wynik postępowania. W żadnym z nich nie określono również w jaki sposób miało dojść do naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów prawa, tj. czy przez błąd wykładni prawa, czy przez jego niewłaściwe zastosowanie. Są to bardzo istotne uchybienia, które zasadniczo prowadzą a limine do bezskuteczności zarzutów, gdyż nie pozwalają ustalić granic skargi kasacyjnej. Te są wyznaczane nie tylko przez określenie podstawy kasacji, czy wskazania naruszonych przepisów prawa, lecz także przez określenie rodzaju naruszenia prawa. Określenie rodzaju naruszenia prawa ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia czynności podejmowanych przez sąd. Brak oznaczenia w pierwszym i drugim zarzucie, czy do naruszenia wymienionych przepisów doszło przez błędną ich wykładnie, czy też przez niewłaściwe zastosowanie, powoduje bezskuteczność obu z nich i jest wystarczając do ich oddalenia.
Braki te, choć mające charakter dyskwalifikujący oba zarzutu, nie są jednak tego rodzaju, aby Naczelny Sąd Administracyjny po analizie uzasadnienia skargi kasacyjnej nie był w stanie w pewnym zakresie odnieść się do nich merytorycznie. W związku z tym wskazać należy, że zarzut pierwszy nie mógł odnieść zamierzonego skutku również ze względu na bezzasadność przyjętej wykładni przepisów prawa wskazanych w jego treści. Sytuacja, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dotyczy przypadku ponownego orzekania w tej samej sprawie administracyjnej, mimo jej uprzedniego załatwienia inną decyzją ostateczną albo sprawy załatwionej milcząco.
Pojęcia sprawy, o jakiej mowa w tym przepisie, należy łączyć z pojęciem sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Konstrukcja sprawy administracyjnej oparta jest na dwóch filarach: normatywnym i realnym. Elementami normatywnymi każdej sprawy administracyjnej jest, po pierwsze norma kompetencyjna uprawniająca organ do konkretyzacji prawa materialnego (J. Filipek, O podmiotowości administracyjno-prawnej, PiP 1961 nr 2, s. 199 i nast.; J. Borkowski, Zagadnienie kompetencji ogólnej i szczególnej w prawie administracyjnym, SP 1971/31, s. 64), po drugie norma materialnego prawa administracyjnego, która ma zostać w sprawie zastosowana w drodze aktu administracyjnego ze względu na określone okoliczności faktyczne określone w jej treści. Do elementów realnych sprawy administracyjnej zalicza się podmiot czynny (organ, na którym ciąży obowiązek podjęcia czynności jurysdykcyjnych) i podmiot bierny, którego uprawnienia i obowiązki mają zostać autorytatywnie skonkretyzowane (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 37, 63). Elementami realnymi sprawy są także fakty sprawy, tj. stan faktyczny, od którego zależy możliwość podjęcia decyzji stosowania prawa i stan faktyczny, od którego zależy treść rozstrzygnięcia (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 90).
Brak jest wątpliwości, iż sprawa zwolnienia ze służby i sprawa dyscyplinarna policjanta różnią się w każdym z wyróżnionych wyżej elementów. Zupełnie różne są podstawy normatywne obu spraw. Podstawą materialną sprawy o zwolnienie ze służby był przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Z kolei podstawy sprawy dyscyplinarnej zostały wskazane w orzeczeniu dyscyplinarnym, w którym wskazano naruszone przez skarżącego przepisy prawa oraz podstawy wymierzenia kary dyscyplinarnej. Inna jest konstrukcja strony podmiotowej czynnej obu postępowań (inne organy). W obu postępowania był natomiast ten sam podmiot bierny. Pewne związki między obu postępowaniami występują w zakresie strony faktycznej sprawy. Są to jednak jedynie powiązania, lecz nie tożsamość stanów faktycznych obu spraw. Zakres prawnie relewantnych okoliczności faktycznych sprawy o zwolnienie ze służby wynika z treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i jest on zogniskowany wokół nieostrej przesłanki "ważnego interesu służby". Może się zdarzyć, iż to samo zdarzenie będzie podstawą wszczęcia obu rodzajów postępowań, lecz każde z nich będzie nakierowane na realizację odmiennych celów. Postępowanie dyscyplinarne ma na celu ustalenie, czy w danych okolicznościach zaistniał czyn wypełniający znamiona przewinienia dyscyplinarnego, ustalenie jego sprawcy, a w konsekwencji pociągnięcie go do odpowiedzialności za ten czyn. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ma z kolei na celu ustalenie czy zmaterializowała się przesłanka objęta tą podstawą zwolnieniową. Nie zmierza ono do ukarania sprawcy, tak jak postępowanie dyscyplinarne, a jedynie do ochrony interesu publicznego, w tym interesu Policji jako formacji. Z tych względów zarzut pierwszy nie mógł okazać się zasadny
Zarzut drugi jest również nieuzasadniony z przyczyny dodatkowych, innych aniżeli te wskazane wyżej łącznie do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej. W zarzucie tym nie określono adekwatnych norm p.p.s.a., w oparciu o które sąd pierwszej instancji dokonuje ustaleń faktycznych przyjmowanych za podstawę wyrokowania. W drodze przepisu art. 151 p.p.s.a. nie jest możliwe zakwestionowanie przyjętych ustaleń faktycznych przez sąd pierwszej instancji. Jest to bowiem norma kompetencyjna regulująca ostatni etap działalności sądu w postaci orzekania. Z kolei ustalenie stanu faktycznego jest czynnością uprzednią względem wyrokowania i jest dokonywane przez zastosowanie innych norm prawnych.
Dalej zauważyć należy, że wskazanie w zarzucie tylko przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. byłoby wystarczające do skonstruowania zarzutu nadającego się do merytorycznego rozpoznania. Warunkiem przeprowadzenia takiej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny jest jednakże w pełni skonkretyzowane skonstruowanie zarzutu, co w tej sprawie nie miało miejsca. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym wnoszonym w konkretnej sprawie, co obliguje autora skargi kasacyjnej do powiązania zarzutu naruszenia wskazanej normy generalno-abstrakcyjnej z konkretnym działaniem bądź zaniechaniem sądu pierwszej instancji w danej sprawie. Oznacza to, że w skardze winny być sprecyzowane zarzuty kasacyjne w taki sposób, by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Tym samym nieskuteczne okazać się muszą zarzuty abstrakcyjne. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazuje na nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy, nie wskazując jaki okoliczności faktyczne nie zostały uwzględnione przez sąd i organ. Jeśli jednak autor skargi kasacyjnej ma na myśli wymienione w zarzucie: postawę policjanta w toku postępowania karnego, treść orzeczenia z tego postępowania, przebieg służby, to wskazać należy, iż wszystkie te okoliczności były przedmiotem oceny sądu I instancji, a wcześniej organu. Zostały one uwzględnione w ustaleniach faktycznych sprawy oraz przeprowadzono ich ważenie względem ważnego interesu służby.
Ponadto pokreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko organu oraz sądu pierwszej instancji, iż stan faktyczny sprawy jednoznacznie przemawiał za rozwiązaniem stosunku służbowego z policjantem, gdyż ważny interes służby nie pozwalał na dalsze pełnienie służby przez skarżącego. Ocena czynów, których dopuścił się skarżący jest jednoznaczna i nie wymaga podjęcia skomplikowanych procesów ważenia i rozstrzygania konfliktu wartości, gdyż wartości, którym uchybił skarżący są ponad jego interesem w związku z rażącym naruszeniem szeregu przepisów prawa, do przestrzegania których był zobowiązany. Zachowanie skarżącego naruszało ważny interes służby, powodowało utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii, a dalsze jego pozostawanie w służbie narażało Policję jako formację na utratę zaufania społecznego i poważania wśród obywateli. Skarżący nadużył swojej funkcji do załatwiania prywatnych spraw i złamał szereg przepisów prawa, których przestrzeganie było jego podstawowym obowiązkiem. Jego postawa jest niezrozumiała. Łamanie prawa powszechnie obowiązującego nigdy nie służy budowaniu zaufania społecznego. Przeciwnie, zawsze powoduje ono utratę autorytetu Policji, nawet u osób, które odnoszą korzyść ze złamania prawa. Warunkiem pełnienia służby w strukturze organizacyjnej Policji jest zrozumienie istoty roty przysięgi z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż tylko wówczas możliwe jest jej realizowanie w trakcie służby pełnionej każdego dnia przez policjanta. Z tych względów poczynione w sprawie ustalenia sądu pierwszej instancji i organów odpowiadają zatem przepisom prawa. Z tych względów zarzut drugi jest nieuzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI