III OSK 1189/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-10
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznabezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejdodatki specjalnepracownicy samorządowiprotokół kontrolizwrot środków publicznychskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy, potwierdzając obowiązek udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wypłaconych dodatków specjalnych, nawet jeśli wymaga to przetworzenia danych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wójta Gminy od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się danych o dodatkach specjalnych wypłaconych z naruszeniem przepisów, liczbie pracowników, stanowiskach oraz zwrotach środków. Wójt odmówił, uznając część informacji za przetworzone i nieistniejące, a część za nieobjęte jego kompetencjami. WSA uznał bezczynność, a NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że żądanie zwrotu środków publicznych jest informacją publiczną, a organ musi wykazać brak posiadania danych lub brak możliwości ich udostępnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wójta Gminy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca D.K. domagał się udostępnienia informacji dotyczących łącznej wartości dodatków specjalnych wypłaconych pracownikom Urzędu Gminy z naruszeniem przepisów, liczby pracowników, którym je wypłacono, wskazania stanowisk oraz kwot zwróconych środków publicznych. Wójt początkowo odmówił udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i nieistniejące, a następnie częściowo udostępnił dane, nie w pełni odpowiadając na wniosek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, wskazując na brak przekonującej argumentacji dotyczącej przetworzonego charakteru informacji. WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność organu, zobowiązując go do rozpoznania wniosku. W skardze kasacyjnej Wójt zarzucił WSA naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż dotyczą wykładni dokumentów innych organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że żądanie dotyczące zwrotu środków publicznych wypłaconych z naruszeniem przepisów jest informacją publiczną. Sąd podkreślił, że organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji znajdujących się w jego posiadaniu, a brak posiadania danych lub niemożność ich udostępnienia musi być odpowiednio uzasadniona. W tym przypadku, dane dotyczące zwrotu środków, które były zawarte w protokole kontroli RIO, powinny zostać udostępnione, a organ nie był uprawniony do dokonywania ich interpretacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie udostępnienia informacji o kwocie środków publicznych wypłaconych z naruszeniem przepisów, które zostały określone w protokole kontroli innego organu, stanowi informację publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie zwrotu środków publicznych wypłaconych z naruszeniem przepisów, które zostały określone w protokole kontroli RIO, jest informacją publiczną. Organ posiada dokument potwierdzający te ustalenia (protokół kontroli) i powinien ujawnić żądane informacje, a nie dokonywać ich interpretacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 36 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. c

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

u.r.i.o. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych

u.r.i.o. art. 9 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie udostępnienia informacji o kwocie środków publicznych wypłaconych z naruszeniem przepisów, które zostały określone w protokole kontroli innego organu, stanowi informację publiczną. Organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, którą posiada, a brak posiadania danych lub niemożność ich udostępnienia musi być odpowiednio uzasadniona. Informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego mają publiczny charakter i podlegają ujawnieniu.

Odrzucone argumenty

Żądane informacje mają charakter przetworzony i nie są w posiadaniu organu. Wnioskodawca domaga się wykładni protokołu kontroli RIO, a nie informacji publicznej. Brak interesu publicznego uzasadniającego udzielenie żądanej informacji.

Godne uwagi sformułowania

Informacja publiczna dotyczy bowiem faktów i zdarzeń, a nie ocen dokonywanych przez organ. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych u.d.i.p. W tym zakresie nie ma mowy o interpretacji, czy wykładani treści protokołu kontroli.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

członek

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku udostępniania informacji publicznej dotyczącej wydatkowania środków publicznych, nawet jeśli dane te wynikają z protokołów kontroli innych organów. Podkreślenie, że organ nie może uchylać się od obowiązku udostępnienia informacji, powołując się na ich przetworzony charakter lub brak posiadania, jeśli dane te są dostępne w dokumentach, którymi dysponuje."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące naruszeń przepisów przy wypłacie dodatków specjalnych, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków wydatkowania środków publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do informacji publicznej i interpretacji przepisów przez organy samorządowe. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają spory między obywatelami a urzędami w kwestii jawności wydatkowania środków publicznych.

Czy urząd może ukryć informacje o wydatkach, zasłaniając się 'przetworzeniem danych'?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1189/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 380/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-01-24
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 380/23 w sprawie ze skargi D.K. na bezczynność Wójta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 380/23, stwierdził bezczynność Wójta [...] w rozpoznaniu wniosku D.K. z dnia 25 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, orzekając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I); zobowiązał Wójta [...] do rozpoznania wniosku strony, o którym mowa w pkt I wyroku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
D.K. wnioskiem z dnia 25 listopada 2022 r. wystąpił do Wójta [...] z prośbą o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Jaka łączna wartość dodatków specjalnych została wypłacona pracownikom Urzędu Gminy [...], z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r., oz. 530 ze zm.) w okresie od dnia 28 marca 2019 r. do 15 marca 2021 r.?
2. Ilu pracownikom Urzędu Gminy [...] wypłacono dodatki specjalne z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych w okresie jak w pkt 1?
3. Wskazania stanowisk, na których zatrudnieni byli pracownicy, którzy otrzymali dodatki specjalne z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych w okresie jak w pkt 1 oraz poszczególne kwoty dodatków?
4. Jaka kwota środków publicznych wypłaconych z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych została zwrócona, ilu pracowników zwróciło dodatki, jakie to były kwoty.
Pismem z dnia 9 grudnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w zakresie pkt 4 wniosku nie jest w posiadaniu dokumentów finansowo-księgowych związanych ze zwrotem środków publicznych wypłaconych z tytułu dodatków specjalnych, wobec czego udzielenie odpowiedzi na to pytanie uznał za bezpodstawne. Natomiast w zakresie pytań ujętych w pkt 1-3 wniosku stwierdził, że stanowią informację publiczną przetworzoną i wezwał stronę do wykazania, w terminie siedmiu dni, że są one szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ przedłużył jednocześnie termin rozpoznania wniosku do dwóch miesięcy.
Pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. strona wezwała organ do udostępnienia żądanej informacji lub wydania decyzji odmownej.
Wójt [...], decyzją z dnia 25 stycznia 2023 r. odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanych informacji ujętych w pkt od 1 do 3 wniosku, stwierdzając, że żądane informacje mają charakter przetworzony. Organ nie dysponuje gotowymi danymi, wymagają one specjalnego przygotowania, co angażuje pracowników księgowości. Poza wyselekcjonowaniem danych finansowych i kadrowych, sporządzeniem wykazu, konieczne jest ich porównanie z danymi zawartymi w Protokole Regionalnej Izby Obrachunkowej [...] (dalej: RIO) z dnia 28 marca 2021 r. W opinii organu, po stronie wnioskodawcy nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie mu żądanej informacji. Końcowo stwierdził, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej zasypując organ, w krótkich odstępach czasu, wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, które, mając na uwadze postawę strony, niezliczone skargi pod adresem organu bez względu na podjęte działania, wskazują na chęć występowania dla realizacji własnych celów, a nie w celu publicznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 15 marca 2023 r. uchyliło w całości orzeczenie organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu II instancji, decyzja Wójta nie zawiera przekonującej argumentacji dowodzącej, że istotnie żądane dane należy kwalifikować jako informację przetworzoną. Z orzeczenia nie wynika jakie dokładnie czynności miałyby zostać podjęte, jak wielu pracowników musiałoby zostać zaangażowanych do realizacji wniosku. Nie wskazano, czy ustalenia protokołu RIO pozwalają na proste wyselekcjonowanie danych dotyczących kwot wypłaconych z naruszeniem wskazanego przepisu, czy też konieczne jest sięganie do dodatkowych dokumentów finansowych. Przy czym, co podkreślił organ, że żądanie zawarte we wniosku dotyczyło jednej grupy naruszeń, wskazanych w powołanym przez stronę przepisie. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że na tym etapie brak podstaw do przyjęcia, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. W zaleceniach wskazano na konieczność wyczerpującego ustalenia i wykazania w uzasadnieniu, czy istnieje rejestr umożliwiający wyszukanie żądanych informacji lub zawężający pole poszukiwań. Wskazanie ilu pracowników i przez jaki czas musiałoby zająć się przygotowaniem informacji i jakie czynności winny być wykonane. Na tej podstawie organ winien ocenić, czy żądane informacje stanowią informację przetworzoną.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r. Wójt, odpowiadając na wniosek strony z dnia 25 listopada 2022 r. wskazał, że łączna wartość wypłaconych dodatków specjalnych w okresie od 28 marca 2019 r. do 15 marca 2021 r. wyniosła 280.959,49zł. Dodatki specjalne wypłacono dwudziestu pracownikom na następujących stanowiskach: sekretarz (87.107,71 zł brutto), skarbnik (61.217,16 zł brutto), kierownik referatu (8.887,80 zł brutto), podinspektor (21.141,10 zł brutto), inspektor (66.593,77 zł brutto), pracownik interwencyjny (8.242,28 zł brutto). Jednocześnie organ poinformował, że "nie dysponuje, zgodnie z żądaniem wniosku, jaka kwota dodatków była wypłacona" z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. wnioskodawca wezwał organ do wydania decyzji. Wskazał, że pismo z dnia 20 kwietnia 2023 r. stanowi nie tylko błędną odpowiedź, ale również poświadczenie nieprawdy w świetle art. 271 kodeksu karnego. Ponownie wezwał organ do udostępnienia informacji lub wydania decyzji.
W piśmie z dnia 22 maja 2023 r. organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W dniu 21 sierpnia 2023 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wójta [...] w udostępnieniu informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wykładnia protokołów pochodzących od podmiotów trzecich, w tym RIO, nie stanowi informacji publicznej. Treść protokołu jest stronie znana, czego dowodzi argumentacja skargi. Zatem informację publiczną stanowią wyłącznie dane dotyczące wypłaconych dodatków specjalnych, jak i stanowisk, które otrzymały te dodatki. Na tle informacji publicznej obowiązek organu dotyczy wyłącznie informacji znajdującej się w posiadaniu organu, której używa on do zrealizowania powierzonych prawem działań. Nie dotyczy to wykładni pism innych organów. Udzielenie informacji w tym zakresie stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję w kognicję RIO. W opinii organu, strona winna zwrócić się do RIO, celem pozyskania takiej wykładni, organ nie może jej dokonywać i nie posiada wiedzy w tym zakresie. Dodatkowo organ wskazał, że, w jego ocenie, dodatki specjalne, o których traktuje wniosek nie były przyznawane niezgodnie z prawem, co uzasadniał w treści odpowiedzi na skargę odwołując się do orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej.
W piśmie procesowym złożonym w dniu 26 września 2023 r. strona podtrzymała skargę.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej P.p.s.a.), uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż organ nie rozpoznał wniosku w sposób zgodny z przepisami prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Rozwinięcie tej definicji zawiera art. 6 u.d.i.p. określający kategorię spraw kwalifikowanych jako informacje publiczne, przy czym nie jest to katalog zupełny. Z treści tych norm wynika, że określając pojęcie informacji publicznej ustawodawca odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Wykładnia tych przepisów ugruntowana w poglądach orzecznictwa, stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych u.d.i.p. Nie budzi więc zastrzeżeń, że żądane przez skarżącego informacje mieszczą się w zakresie pojęcia informacji publicznej, gdyż dotyczą kwot wypłacanych pracownikom organu ze środków publicznych, tym samym są to informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Teza ta odnosi się do wszystkich zagadnień wskazanych we wniosku skarżącego z dnia 25 listopada 2022 r., tj. pkt 1 -4 wniosku.
Jak wynika z akt sprawy, w treści zapytania strona wnioskowała o podanie informacji dotyczących najogólniej rzecz biorąc dodatków specjalnych wypłaconych pracownikom organu w podanym okresie z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych. Wnioskował o łączną kwotę tych dodatków, liczbę pracowników, którzy takie dodatki otrzymali oraz wskazanie stanowisk tych pracowników oraz wskazanie kwoty, liczby pracowników, którzy zwrócili dodatki.
W odpowiedzi udzielonej stronie, w odniesieniu do informacji opisanych w pkt 1-3 wniosku, organ udostępnił informacje z tym, że nie te, których się domagała. Organ wskazał bowiem łączną kwotę dodatków specjalnych, które zostały wypłacone, liczbę oraz stanowiska pracowników (i to nieprecyzyjnie), którzy te dodatki otrzymali. Przy czym dotyczyło to całej wypłaconej z tego tytułu kwoty, a nie tej wskazanej przez stronę we wniosku. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w ramach oceny istnienia bezczynności organu badany jest także zakres realizacji wniosku, co obejmuje ustalenie czy organ odniósł się do wszystkich wskazanych we wniosku okoliczności i udostępnił informacje, o które ubiegał się wnioskodawca. Udzielenie niepełnej odpowiedzi lub dotyczącej innych niż wskazanych we wniosku zagadnień oznacza bezczynność organu i konieczność pełnej, właściwej realizacji żądania wnioskodawcy. Taka zaś okoliczność wystąpiła w odniesieniu do wniosków skarżącego zawartych w pkt od 1 do 3. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie zrealizował wniosku strony, udostępnił bowiem zupełnie inne informacje, niż te, których domagał się skarżący. Dotyczy to także zarzucanego przez stronę sposobu wskazania stanowisk kierowniczych bez dookreślenia o jakie konkretnie stanowiska chodzi. Tym samym zaniechanie udostępnienia informacji we wnioskowanym zakresie, WSA we Wrocławiu ocenił jako bezczynność.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ w ramach udzielania informacji publicznej nie jest zobowiązany do oceny czy dodatki specjalne zostały wypłacone zgodnie z przepisami ustawy, w tym przypadku przepisami ustawy o pracownikach samorządowych. Informacja publiczna dotyczy bowiem faktów i zdarzeń, a nie ocen dokonywanych przez organ. I te właśnie informacje wynikające z dostępnych organowi danych winny zostać stronie udostępnione. Słowem organ był zobowiązany odpowiedzieć na pytania strony, odwołując się do informacji zawartych w protokole RIO oraz posiadanych dokumentów pracowniczych i kadrowych dotyczących pracowników (stanowisk) w stosunku, do których dokonano wypłat dodatków specjalnych z naruszeniem wskazanych przepisów.
Nie realizując zatem wniosku skarżącego (pkt 1-3), w zakresie wynikającym z treści zapytania, organ dopuścił się bezczynności.
Ta sama ocena odnosi się do wniosku ujętego w pkt 4. W tym względzie organ stwierdził, że nie jest w posiadaniu dokumentów finansowo-księgowych związanych ze zwrotem kosztów środków publicznych wypłaconych z tytułu dodatków specjalnych, a co za tym idzie udzielenie odpowiedzi na to pytanie jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do tej argumentacji, WSA we Wrocławiu wskazał, że organ nie neguje charakteru informacji jako informacji publicznej. Dane te dotyczą wydatków poniesionych przez Gminę na wynagrodzenie pracownika, a więc finansowanych ze środków publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Jeśli zatem adresat wniosku nie posiada żądanych informacji winien powiadomić o tym wnioskodawcę. Przekazana stronie informacja w tym zakresie uwalnia od zarzutu bezczynności, co nie jest jednak bezwarunkowe. Konstrukcja zawiadomienia, że danych wnioskowanych w trybie u.d.i.p. podmiot nie posiada, powinna być oparta na zasadach postępowania administracyjnego ogólnego, które służą prawidłowemu uzasadnieniu decyzji administracyjnej, tj. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władz publicznych (art. 8 k.p.a.), zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Niespornie odpowiedź organu z dnia 9 grudnia 2022 r. takich cech nie posiada, tym samym w istocie uchyla się spod oceny Sądu. Trudno bowiem ustalić i zweryfikować na czym zasadza się twierdzenie organu o braku informacji, których domaga się skarżący. Kwestia ta wymaga wykazania, tym bardziej, że w toku postępowania skarżący przedkładał dowody wskazujące na zwrot na rzecz organu nienależnie wypłaconego dodatku specjalnego. Tym samym także odpowiedź udzielona stronie w dniu 9 grudnia 2022 r. nie spełnia wymogów stawianych przez prawo, uzasadniając zarzut bezczynności.
Zdaniem WSA we Wrocławiu, w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa bowiem nie można dopatrzeć się złej woli w działaniu organu. Podejmował on działania i choć sposób wykładni spornych w sprawie przepisów nie odpowiada prawu, nie może stanowić podstawy do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
W dniu 9 lutego 2024 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł Wójt [...], zaskarżając go w całości oraz wnosząc o zmianę skarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną jego wykładnię i uznanie, że informacje dodatkowe, o których udostępnienie wnosi wnioskodawca stanowią informację publiczną, podczas gdy informacje te nie są dokumentem i nie są w posiadaniu organu, a dotyczą wykładni dokumentów wytworzonych przez inny organ.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, nie może stanowić informacji publicznej, wykładania protokołów kontroli pochodzących od podmiotów trzecich, w tym RIO, o którym wnioskodawca traktuje w treści swojej skargi. Treść protokołu kontroli jest natomiast znana wnioskodawcy, co wynika z samej treści skargi. Organ za informację publiczną traktuje jedynie informację o wysokości wypłaconych dodatków specjalnych, jak i stanowisk, które otrzymały te dodatki. Informacja ta została udzielona wnioskodawcy w piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r. i stanowi wyczerpanie wniosku. Na gruncie u.d.i.p. organ jest zobowiązany do udzielenia informacji, ale tylko takiej, która znajduje się w jego posiadaniu i której używa do zrealizowania powierzonych prawem działań. Nie mają natomiast charakteru informacji publicznej zapytania dotyczące wykładni pism, a już tym bardziej pism pochodzących od innych podmiotów. Wnioskodawca winien zwrócić się do RIO celem uzyskania "wykładni" protokołu kontroli sporządzonego przez tę Izbę, bądź też uzyskania informacji, które, w jego ocenie, z tego protokołu wybrzmiewają. To RIO może udzielić odpowiedzi, czy w istocie protokół zawiera informację, o której traktuje wnioskodawca w swoim wniosku, bądź też, czy udzielenie takiej odpowiedzi stanowiłoby dokonywanie wykładni niedopuszczalnej w trybie u.d.i.p. Organ nie posiada w tym zakresie wiedzy. Próba udzielania odpowiedzi stanowiłaby nieuprawnioną ingerencję w kognicję RIO. Organ, wobec którego prowadzi się kontrolę nie jest bowiem uprawniony do dokonywania wykładni protokołów pokontrolnych jego dotyczących i udzielania w tym zakresie informacji.
W replice z dnia 3 kwietnia 2024 r skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako niezasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się wykazania, że skarżący w istocie w pkt 4 wniosku z dnia 25 listopada 2022 r. nie wnosił o udostępnienie informacji publicznej lecz o interpretację protokołu kontroli RIO dotyczącego kontroli z dnia 28 marca 2021 r., co oznacza, że nie było to pytanie o fakty lub stan określonych zjawisk, a więc nie mieści się w definicji informacji publicznej statuowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Rację ma skarżący kasacyjnie organ ponosząc, że orzecznictwo sądów administracyjnych przesądziło, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien dotyczyć konkretnych zdarzeń lub danej jednostkowej lub wielowątkowej, istniejącej sytuacji (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 3033 r, sygn. akt III OSK 1735/21, z dnia 24 marca 2022 r, sygn. akt III OSK 1187/21). Nie dotyczy zatem informacji publicznej wniosek o dane, które nie istnieją, ponieważ dotyczą pewnej wykładni lub stanowiska organu, co do zagadnienia wskazanego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 2/04). Nie mniej jednak w rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wskazał WSA we Wrocławiu, nie ma takiej sytuacji, ponieważ skarżący w pkt 4 swojego wniosku z dnia 25 listopada 2022 r. nie wnosił o wyjaśnienie przepisów prawa, czy też treści dokumentu ale o wskazanie kwoty środków publicznych, które podmiot zobowiązany wypłacił z naruszeniem art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych. Jak wynika z akt sprawy i stanowiska skarżącego kasacyjne wyrażonego w odpowiedzi na skargę, kwota ta jest znana organowi, ponieważ została określona w protokole kontroli RIO dotyczącego kontroli z dnia 28 marca 2021 r., który znajduje się w jego posiadaniu.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1325), protokół jest sporządzany z kontroli i jest podpisywany przez kontrolera oraz kierownika kontrolowanej jednostki oraz skarbnika (głównego księgowego) lub ich zastępców. Zgodnie natomiast z załącznikiem nr 2 pkt 7.7 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2004 r w sprawie siedzib i zasięgu terytorialnego regionalnych izb obrachunkowych oraz szczegółowej organizacji izb, liczby członków kolegium i trybu postępowania, protokół kontroli zawiera - stwierdzone podczas kontroli fakty stanowiące podstawę do oceny działalności jednostki kontrolowanej w zakresie zgodności z prawem, a w szczególności konkretne nieprawidłowości, z uwzględnieniem ich przyczyn i skutków oraz wskazaniem osób odpowiedzialnych za ich powstanie. Protokół zawiera zatem ustalenia stanu faktycznego i prawnego w kontrolowanej jednostce. Dane zwarte w protokole mogą być zmienione jedynie w toku postępowania, o którym mowa w art. 9 ust. 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. W aktach sprawy brak jest jednak informacji, aby Wójt [...] złożył zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego, a zatem ustalenia zawarte w protokole kontroli są ostateczne. W takiej sytuacji należy uznać, że ustalenia RIO są jednoznaczne, a skoro organ posiada dokument potwierdzający ustalenia (protokół kontroli) to powinien ujawnić żądane informacje zawarte w protokole kontroli. W tym zakresie nie ma mowy o interpretacji, czy wykładani treści protokołu kontroli.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI