III OSK 1177/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej Bogatynia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej dotyczącej regulaminu korzystania z cmentarzy komunalnych. NSA, działając z urzędu, najpierw sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku WSA dotyczącą oznaczenia jednej ze stron skarżących. Następnie, NSA stwierdził nieważność postępowania przed WSA z powodu naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., gdyż jedna ze stron skarżących, L. M., zmarła przed wydaniem wyroku przez WSA, a jej następcy prawni nie zostali wskazani. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji powinno nastąpić zawieszenie postępowania w celu ustalenia następców prawnych. Dodatkowo, w trakcie postępowania kasacyjnego zmarły kolejne dwie strony skarżące. Z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, bez merytorycznego rozpoznawania zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd odstąpił również od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności skutki śmierci strony w trakcie postępowania i konieczność zapewnienia ochrony praw następcom prawnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej regulaminu cmentarzy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy śmierć strony skarżącej w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, przed wydaniem wyroku, a przed wskazaniem następców prawnych, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć strony skarżącej przed wydaniem wyroku przez WSA i brak wskazania następców prawnych stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że śmierć strony skarżącej przed wydaniem wyroku WSA i brak wskazania następców prawnych prowadzi do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, co jest przesłanką nieważności postępowania. W takiej sytuacji powinno nastąpić zawieszenie postępowania.
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca regulamin korzystania z cmentarzy komunalnych może zawierać przepisy wykraczające poza delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. i art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach?
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała nie może zawierać przepisów wykraczających poza delegację ustawową, w szczególności w zakresie powierzania zarządu cmentarzami, ustalania opłat czy regulowania kwestii już uregulowanych przepisami powszechnie obowiązującymi.
Uzasadnienie
WSA szczegółowo analizował poszczególne paragrafy regulaminu, wskazując na naruszenia kompetencji rady gminy, powielanie przepisów ustawowych, brak podstaw prawnych do regulowania opłat czy wprowadzanie zakazów nieprzewidzianych w ustawach. NSA nie odniósł się do tego merytorycznie z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania.
Czy przepisy regulaminu korzystania z cmentarzy komunalnych mogą powielać lub modyfikować przepisy ustawowe lub kodeksów?
Odpowiedź sądu
Nie, akty prawa miejscowego nie mogą powielać ani modyfikować przepisów powszechnie obowiązujących, gdyż jest to zbędne, dezinformujące i może prowadzić do zmiany intencji prawodawcy.
Uzasadnienie
WSA wskazał, że powtarzanie regulacji ustawowych lub ich modyfikacja przez akty prawa miejscowego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, co skutkuje nieważnością takich postanowień.
Przepisy (23)
Główne
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw, co obejmuje sytuację śmierci strony przed wydaniem wyroku i braku wskazania następców prawnych.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Kompetencja rady gminy do ustalania zasad i trybu korzystania z terenów i urządzeń użyteczności publicznej.
ustawa o cmentarzach art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzenie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast).
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd z urzędu prostuje oczywiste omyłki pisarskie, przy czym nieścisłość w oznaczeniu strony skarżącej została sprostowana.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
u.s.g. art. 91
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały.
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania wójta (burmistrza, prezydenta) jako organu wykonawczego gminy, w tym gospodarowanie mieniem komunalnym.
ustawa o cmentarzach art. 7 § ust. 2
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Zasady ponownego użycia grobu po upływie 20 lat i możliwość zgłoszenia zastrzeżenia oraz uiszczenia opłaty.
u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat za usługi komunalne.
u.g.k. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Możliwość powierzenia organom wykonawczym jednostek samorządu terytorialnego uprawnień do ustalania cen i opłat.
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach art. 4 § ust. 1 i ust. 2 pkt 6
Uchwalanie przez radę gminy regulaminu utrzymania czystości i porządku, w tym obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych, w tym prawa do kultu pamięci osoby zmarłej.
Kodeks wykroczeń art. 51 § § 1
Zakłócanie spokoju, porządku lub spoczynku.
Kodeks wykroczeń art. 145
Zaśmiecanie.
Kodeks wykroczeń art. 60(3) § § 1
Prowadzenie działalności handlowej bez wymaganego zezwolenia.
Kodeks wykroczeń art. 63a § § 1
Umieszczanie ogłoszeń i reklam w miejscach publicznych bez zezwolenia.
Kodeks wykroczeń art. 58 § § 1
Żebractwo.
Kodeks wykroczeń art. 124
Niszczenie lub uszkadzanie cudzej rzeczy.
Kodeks karny art. 288 § § 1
Zniszczenie lub uszkodzenie cudzej rzeczy.
Kodeks wykroczeń art. 144 § § 1
Niszczenie lub uszkadzanie roślinności na terenach przeznaczonych do użytku publicznego.
k.r.o. art. 92 § i nast.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki rodziców wobec dzieci.
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi art. 14 § ust. 2a
Zakaz spożywania napojów alkoholowych w miejscach publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony skarżącej przed wydaniem wyroku WSA i brak wskazania następców prawnych jako podstawa nieważności postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty Rady Miejskiej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (kodeksów, ustaw) i postępowania, kwestionujące zasadność stwierdzenia nieważności uchwały przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie możności obrony swych praw • uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania • prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności skutki śmierci strony w trakcie postępowania i konieczność zapewnienia ochrony praw następcom prawnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej regulaminu cmentarzy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca ze względu na proceduralny aspekt nieważności postępowania spowodowany śmiercią strony, co jest ważnym zagadnieniem dla praktyków prawa. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie zasad procesowych.
“Śmierć strony w trakcie procesu: jak to wpływa na ważność orzeczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.