III OSK 117/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-21
NSAochrona środowiskaŚredniansa
informacja o środowiskudostęp do informacjiprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneorganizacja społecznaNSAprzejrzystośćkontrola obywatelska

NSA dopuścił organizację społeczną do udziału w postępowaniu w sprawie dostępu do informacji o środowisku, uznając zgodność celu statutowego stowarzyszenia z przedmiotem sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej udostępnienia informacji o środowisku. Stowarzyszenie wykazało, że jego cele statutowe, obejmujące m.in. dostęp do informacji publicznej i przejrzystość życia publicznego, są zgodne z przedmiotem sprawy. Sąd uznał, że organizacja spełnia przesłanki do udziału w charakterze uczestnika postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył wniosek Stowarzyszenia z siedzibą w Warszawie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który rozpatrywał skargę na bezczynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku. Stowarzyszenie uzasadniło swój wniosek celami statutowymi, które obejmują upowszechnianie i ochronę praw człowieka, swobód obywatelskich, rozwój demokracji, a w szczególności działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej oraz przejrzystości gospodarowania majątkiem publicznym. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 p.p.s.a.), zbadał, czy Stowarzyszenie jest organizacją społeczną uprawnioną do udziału w postępowaniu oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Analiza statutu Stowarzyszenia wykazała zgodność jego celów z problematyką dostępu do informacji o środowisku. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił dopuścić Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Uzasadnienie

Sąd zbadał, czy organizacja społeczna jest uprawniona do udziału w postępowaniu oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Analiza statutu Stowarzyszenia wykazała zgodność jego celów z problematyką dostępu do informacji o środowisku, co uzasadnia dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia organizacjom społecznym zgłoszenie udziału w charakterze uczestnika postępowania.

p.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cele statutowe Stowarzyszenia są zgodne z przedmiotem sprawy dotyczącej udostępnienia informacji o środowisku.

Godne uwagi sformułowania

działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych wzmacnianie postaw obywatelskich

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczących informacji o środowisku."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku organizacji i jej celów statutowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak organizacje pozarządowe mogą aktywnie uczestniczyć w postępowaniach sądowych w celu ochrony dostępu do informacji publicznej, co jest ważne dla obywatelskiego zaangażowania.

Organizacje społeczne walczą o dostęp do informacji o środowisku – sąd dopuszcza ich udział w procesie.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 117/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
658
Sygn. powiązane
II SAB/Op 46/22 - Wyrok WSA w Opolu z 2022-10-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S. Polska z siedzibą w Warszawie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt: II SAB/Op 46/22 w sprawie ze skargi F. w Warszawie na bezczynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. w sprawie udostępnienia informacji o środowisku postanawia: dopuścić S. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu.
Uzasadnienie
S. z siedzibą w Warszawie (dalej: "Stowarzyszenie") pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r., na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 529, dalej: "p.p.s.a."), zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt. II SAB/Op 46/22.
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jego celem statutowym jest m.in. upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji, w tym: działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi. Misją Stowarzyszenia jest –jak wynika z powyższego – działalność na rzecz przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych, wzmacnianie postaw obywatelskich, czemu ma służyć m.in. dostęp do informacji. Stowarzyszenie w swojej działalności na rzecz jawności życia publicznego edukuje innych o przysługujących prawach, wspiera osoby korzystające ze swoich praw, prowadzi bezpłatne poradnictwo prawne oraz wielokrotnie podejmuje działania na rzecz zmiany w zakresie prawa do informacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Powyższe oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, sąd musi zbadać, czy organizacja ta jest organizacją, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. oraz czy przedmiotowa sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika z § 8 Statutu Stowarzyszenia, jak również z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 3 Rubryka 3), celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych, w szczególności podejmowanych przez członków i członkinie Stowarzyszenia i osoby z nimi współpracujące, na rzecz zwiększenia przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym: 1. działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej; 2. działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi; 3. wspieranie merytoryczne i finansowe osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej; 4. podejmowanie działań na rzecz propagowania etyki życia publicznego i aktywności służących przeciwdziałaniu korupcji. Zgodnie z § 9 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez działalność statutową polegającą m.in. na: doradztwie, wspieraniu oraz pomocy instytucjom lub osobom działającym w obszarze celów statutowych Stowarzyszenia (pkt 4), czy udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych Stowarzyszenia w postaci zapewnienia zastępstwa procesowego uprawnionych pełnomocników w postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz doradztwa prawnego uprawnionych do tego osób (pkt 10).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany powyżej zakres działalności statutowej Stowarzyszenia w pełni uwzględnia charakter przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej udzielenia informacji o środowisku, bowiem w Statucie jako główny cel działalności zostały wskazane kwestie związane z problematyką dostępu do informacji publicznej. Powyższe zapisy Statutu, jak również działania Stowarzyszenia, polegające m. in. na udzielaniu pomocy prawnej w zakresie realizacji celów statutowych związanych z dostępem do informacji publicznej (której szczególnym rodzajem jest informacja o środowisku), legitymują zatem Stowarzyszenie do występowania w charakterze uczestnika postępowania w tego typu sprawach.
W tym stanie rzeczy, zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 p.p.s.a., co uzasadnia dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI