III OSK 1169/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że wniosek o udostępnienie pierwotnej wersji wykazu miejsc w ramach projektu "Poznaj Polskę" nie dotyczy informacji publicznej, a jedynie dokumentu wewnętrznego.
Skarżący P.T. domagał się udostępnienia pierwotnej wersji wykazu miejsc w ramach projektu "Poznaj Polskę", wskazując na błędy merytoryczne. Minister Edukacji i Nauki odmówił, uznając dokument za wewnętrzny. WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność organu. NSA utrzymał wyrok w mocy, stwierdzając, że pierwotna wersja wykazu, która została zastąpiona poprawioną, nie stanowi informacji publicznej.
Sprawa dotyczyła skargi P.T. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o przesłanie pierwotnej wersji wykazu miejsc do odwiedzenia w ramach projektu "Poznaj Polskę", zaznaczając, że zawiera ona błędy merytoryczne. Minister uznał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, ponieważ pierwotny wykaz miał charakter dokumentu wewnętrznego i został zastąpiony obowiązującą wersją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że dokumenty wewnętrzne, stanowiące etap procesu myślowego lub robocze opracowania, nie podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy, w przeciwieństwie do dokumentów urzędowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pierwotna wersja wykazu nie stanowi informacji publicznej, lecz dokumentu wewnętrznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dokumenty wewnętrzne, stanowiące etap procesu myślowego lub robocze opracowania, nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pierwotna wersja wykazu, obarczona błędami i zastąpiona wersją właściwą, miała taki właśnie charakter.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
EKPC art. 10 § 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Konstytucja RP art. 54 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pierwotna wersja wykazu miejsc w ramach projektu "Poznaj Polskę" stanowi dokument wewnętrzny, a nie informację publiczną.
Odrzucone argumenty
WSA naruszył przepisy postępowania (art. 133 § 1, 134 § 1, 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. WSA naruszył prawo materialne (art. 10 EKPC, art. 61 Konstytucji RP, u.d.i.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów. Żądana informacja o pierwotnej liście miejsc jest informacją publiczną o charakterze oficjalnym i zewnętrznym.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem konstytucyjnego prawa nie są treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze technicznym, roboczym (zapiski, notatki, protokoły ze spotkań z pracownikami), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. Proces wypracowywania przez organ administracji publicznej rozwiązań w formie projektów (podobnie jak proces podejmowania decyzji czy innych rozstrzygnięć lub stanowisk) nie musi być objęty na każdym etapie kontrolą społeczną.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Małgorzata Pocztarek
sędzia
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście dokumentów wewnętrznych i roboczych opracowań organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o pierwotną wersję dokumentu, który został zastąpiony wersją ostateczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, ale jej fakty są dość specyficzne i proceduralne, co ogranicza jej szerokie zainteresowanie.
“Czy błędy w dokumentach urzędowych są informacją publiczną? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1169/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Pocztarek Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Wa 661/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-04 Skarżony organ Minister Edukacji i Nauki Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 133 par 1, 134 par 1, 141 par 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 661/21 w sprawie ze skargi P. T. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. T. na rzecz Ministra Edukacji i Nauki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 661/21 oddalił skargę P.T. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] września 2021 r. do Ministra Edukacji i Nauki (dalej: "Minister", "organ") wypłynął drogą poczty elektronicznej wniosek P.T. (dalej: "skarżący"), z tej samej daty, o przesłanie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") listy propozycji miejsc do odwiedzenia w ramach projektu "Poznaj Polskę" w dokładnie tej formie, w jakiej po raz pierwszy pojawiła się na stronach Ministerstwa Edukacji i Nauki (dalej: "MEiN"). Skarżący jednocześnie wyjaśnił, że chodzi mu o "kopię dokładnie tego samego pliku, zawierającego liczne błędy merytoryczne". Na powyższy wniosek Minister odpowiedział skarżącemu pismem z 29 września 2021 r., wskazując, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Organ wyjaśnił, iż pierwsze trzy wykazy punktów edukacyjnych (tj. Wykaz punktów edukacyjnych dla klas I-Ill szkół podstawowych, Wykaz punktów edukacyjnych dla klas IV-VIII szkół podstawowych oraz Wykaz punktów edukacyjnych dla szkół ponadpodstawowych) zostały opublikowane na stronie internetowej MEiN 27 sierpnia 2021 r. Następnie 3 września 2021 r. pojawił się właściwy, zbiorczy wykaz punktów edukacyjnych, który jest na bieżąco uzupełniany o dodatkowe punkty zgłaszane przez różne instytucje. Wnioskowane wykazy w dokładnie tej formie, w jakiej po raz pierwszy pojawiły się na stronie MEiN, nie są w chwili obecnej wykazami obowiązującymi. Dlatego mają charakter dokumentu wewnętrznego i jako taki nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Jeszcze przed udzieleniem odpowiedzi na wniosek przez organ, skarżący pismem z 20 września 2021 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż 13 września 2021 r. wysłał do Ministra wiadomość elektroniczną przypominającą o konieczności udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, jednak dotychczas nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, że "w międzyczasie" korespondował z organem w innych sprawach i komunikacja elektroniczna nie sprawiała żadnych problemów. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o "umorzenie oraz oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności organu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę P.T. uznając, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budzi wątpliwości, bowiem Minister jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (vide art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie konieczne jest oddzielenie od siebie pewnych sfer informacyjnych związanych z działalnością organów państwa. Uznać należy, że przedmiotem konstytucyjnego prawa nie są treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze technicznym, roboczym (zapiski, notatki, protokoły ze spotkań z pracownikami), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. Od dokumentów stricte urzędowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., odróżnia się dokumenty wewnętrzne służące realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nieprzesądzające o kierunkach działania organu. Dokumenty te nie mieszczą się w ramach definicji informacji publicznej zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i dookreślonej w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ brak w nich elementu "sprawy publicznej", którą jest - w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - działalność organów władzy publicznej, samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej, a także gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienną koncepcję, to wszystkie istniejące dokumenty - niezależnie od tego, czy są to dokumenty prywatne, urzędowe czy wreszcie tzw. dokumenty wewnętrzne - podlegałyby co do zasady przepisom u.d.i.p. Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący domagał się udostępnienia pierwotnej wersji listy propozycji miejsc do odwiedzenia w ramach projektu "Poznaj Polskę", tj. wykazów punktów edukacyjnych, zaznaczając, że lista ta zawiera liczne błędy merytoryczne. Organ przyznał, iż pierwotna wersja wykazów została opublikowana na stronie internetowej MEiN 27 sierpnia 2021 r., lecz kilka dni później, bo 3 września 2021 r. została zastąpiona wersją właściwą, tj. zbiorczym wykazem punktów edukacyjnych, który jest na bieżąco uzupełniany o dodatkowe punkty zgłaszane przez różne instytucje. W świetle powyższych wyjaśnień, Sąd podzielił stanowisko Ministra, że ta uprzednia wersja wykazów punktów edukacyjnych ma charakter dokumentu wewnętrznego. Oczywiście nie można wykluczyć, a wręcz jest to wysoce prawdopodobne, iż pierwotna wersja była opracowaniem obarczonym – jak twierdzi skarżący – licznymi błędami merytorycznymi. Zapewne z tej przyczyny w ciągu zaledwie kilku dni została zastąpiona prawidłowym, poprawionym opracowaniem. W tym miejscu zaakcentować trzeba, że proces wypracowywania przez organ administracji publicznej rozwiązań w formie projektów (podobnie jak proces podejmowania decyzji czy innych rozstrzygnięć lub stanowisk) nie musi być objęty na każdym etapie kontrolą społeczną. Skoro zatem wniosek skarżącego z [...] września 2021 r. nie dotyczy informacji publicznej, lecz dokumentu wewnętrznego, to nie można organowi skutecznie zarzucić bezczynności na gruncie przepisów u.d.i.p. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł P.T., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z poźn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, przejawiającym się w przyjęciu, że wniosek skarżącego dotyczył dokumentu wewnętrznego, będącego w istocie projektem ostatecznego dokumentu, podczas gdy żądana informacja, tj. lista punktów edukacyjnych (lista miejsc do odwiedzenia) jest informacją o charakterze oficjalnym, "zewnętrznym", gdyż jest publikowana zgodnie z Komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 sierpnia 2021 r. o ustanowieniu przedsięwzięcia pod nazwą "Poznaj Polskę", bowiem w miejscach, zawartych w opublikowanej przez Ministra liście, mogła odbyć się wycieczka w ramach ministerialnego przedsięwzięcia, - wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny wpłynąłby w bezpośredni sposób na ustalenia materialnoprawne, czyli na zakwalifikowanie żądanej przez Skarżącego informacji, tj. listy propozycji miejsc do odwiedzenia w ramach projektu "Poznaj Polskę" (w wersji opublikowanej) jako informacji publicznej. II. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii, a prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym ograniczeniu istotnych informacji dla prowadzenia debaty publicznej i rozliczania władz publicznych, w zakresie dokonywania zmian w formalnie ogłoszonym i funkcjonującym ministerialnym przedsięwzięciu "Poznaj Polskę", 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, c i d, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacją publiczną jest informacja o działalności organów władzy publicznej, tj. informacja o sprawach publicznych, w tym informacja o: programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań, przedmiocie działalności i kompetencjach organu władzy publicznej, trybie działania władz publicznych, sposobie stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobie przyjmowania i załatwiania spraw danych publicznych, w tym treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że informacja w zakresie listy propozycji miejsc do odwiedzenia w ramach przedsięwzięcia "Poznaj Polskę" w tej formie, w jakiej po raz pierwszy pojawiła się na stronach MEiN, nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy jest to: a. informacja o programie w zakresie realizacji zadań publicznych (zadań Ministra Edukacji i Nauki), w tym o sposobie realizacji tych programów i ich wykonywaniu (od opublikowanej listy miejsc zależy możliwość funkcjonowania przedsięwzięcia "Poznaj Polskę"), b. informacja o przedmiocie działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (w zakresie realizacji ministerialnego przedsięwzięcia), c. informacja o sposobie stanowienia aktów publicznoprawnych (opublikowanie listy miejsc było związane z Komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 sierpnia 2021 r. o ustanowieniu przedsięwzięcia pod nazwą "Poznaj Polskę"), d. informacja o sposobie przyjmowania i załatwiania spraw (gdyż zgodnie z częścią III ust. 5 Komunikatu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 sierpnia 2021 r., przy wypełnianiu wniosku o dofinansowanie wycieczki w systemie teleinformatycznym trzeba wskazać miejsce, ujęte w opublikowanej przez ministra liście), e. jest to rozstrzygnięcie organu władzy publicznej w związku z funkcjonowaniem ministerialnego przedsięwzięcia. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w całości i uwzględnienie złożonej przez skarżącego skargi na bezczynność organu, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, a także zrzekł się rozpatrzenia skargi na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem, a także zrzekł się rozpoznania skargi na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia artykułu 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszania art. 133 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. I tak przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał zgromadzony i przedstawiony przez organ administracyjny. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Sąd rozpoznał także sprawę w jej granicach. Sformułowany w art. 134 § 1 p.p.s.a. nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, co nie miało miejsca w tej sprawie. Tymczasem przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przed Sądem I instancji była skarga P.T. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. To, że strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny ustalił lub przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1479/09, publik. CBOSA). Za pomocą tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika także jaki stan faktyczny ustalił i przyjął za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd I instancji. Z tych względów zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony. Odnośnie podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że może przejawiać się ono w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Mając powyższe na uwadze po pierwsze jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż Sąd I instancji w ogóle nie stosował tych przepisów w przedmiotowej sprawie. Po drugie nie zasługuje na uwzględnienie także drugi z podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, c i d, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p. Jak sprecyzowano na str. 8 uzasadnienia skargi kasacyjnej "WSA w Warszawie dokonał niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego." Zatem skarżący kasacyjnie podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego odniósł do postaci niewłaściwego (błędnego) zastosowanie wskazanych przepisów prawa. Jednak, jak wskazano to wyżej, zarzut taki może być podniesiony jedynie w przypadku zakwestionowania przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Tymczasem skarżący kasacyjnie nie zdołał skutecznie zakwestionować przyjętego w sprawie stanu faktycznego tj. uznania przez organ, a także WSA w Warszawie, że jego wniosek [...] września 2021 r. nie dotyczy informacji publicznej. Zarówno wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej, jak i dokument zawierający odpowiedź na ten wniosek, wchodzą właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy omawiany zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia, prowadzącego do konstatacji, że ocena wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej zawarta w odpowiedzi organu jest nieprawidłowa i jako taka przemawiająca za bezczynnością organu. Skoro jednak Sąd I instancji konsekwentnie przyjął, że wniosek skarżącego nie dotyczy informacji publicznej, a treść odpowiedzi organu na ten wniosek jest prawidłowa, to brak jest podstaw do stwierdzenia niewłaściwego zastosowania prawa materialnego przez Sąd. Zatem zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zaprezentowany w skardze kasacyjnej nie mógł odnieść skutku. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, która nie miała usprawiedliwionych podstaw, oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI