III OSK 1168/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
odpadyrecyklingkara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsprawozdawczośćodpowiedzialność obiektywnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną przedsiębiorcy, który nie osiągnął wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych, uznając, że odpowiedzialność jest obiektywna, a dane ze sprawozdania były wiarygodne.

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję SKO o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2019 r. wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych (5,62% zamiast 40%). Skarżący kwestionował sposób ustalenia poziomu recyklingu, twierdząc, że dane pochodziły ze sprawozdań instalacji, a nie jego indywidualnej działalności. NSA oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady, a dane ze złożonego przez niego sprawozdania są wiarygodne i stanowią podstawę do nałożenia kary.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład [...] przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza nakładającą na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości 33.933,00 zł za nieosiągnięcie w 2019 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Wymagany poziom wynosił 40%, podczas gdy skarżący osiągnął jedynie 5,62% według złożonego sprawozdania. Skarżący argumentował, że poziom recyklingu został ustalony na podstawie danych instalacji, a nie jego indywidualnej działalności, i kwestionował rzetelność sprawozdania. WSA uznał skargę za bezzasadną, podkreślając, że obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady, a dane ze sprawozdania złożonego przez niego są wiarygodne. NSA podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za osiągnięcie poziomów recyklingu jest obiektywna, a przedsiębiorca ma obowiązek rzetelnego raportowania danych. NSA stwierdził, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane, a zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność, a dane ze złożonego przez niego sprawozdania są podstawą do nałożenia kary.

Uzasadnienie

Obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady. Odpowiedzialność jest obiektywna, a dane zawarte w sprawozdaniu złożonym przez przedsiębiorcę są wiarygodne i stanowią podstawę do nałożenia kary pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.c.p.g. art. 9g

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g., podlega karze pieniężnej.

u.c.p.g. art. 9n § ust. 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot odbierający odpady komunalne ma obowiązek zamieszczenia w sprawozdaniu informacji o osiągniętych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych

Określa wymagany poziom recyklingu na 40% za rok 2019.

u.p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 9oa

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Dotyczy przekazywania informacji o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi przez instalacje.

u.p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 189f

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie przez skarżącego rzetelności danych zawartych w jego własnym sprawozdaniu rocznym. Twierdzenie, że poziomy recyklingu podawane przez instalacje są tożsame z poziomami wymaganymi od przedsiębiorcy odbierającego odpady. Argumentacja o braku wpływu przedsiębiorcy na osiągnięcie poziomów recyklingu.

Godne uwagi sformułowania

podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu to na skarżącym kasacyjnie jako przedsiębiorcy odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości ciążył obowiązek podania w sprawozdaniu danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów dostarczanych do instalacji przetwarzającej takie odpady i poddanych przetworzeniu.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Ireneusz Dukiel

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnej odpowiedzialności przedsiębiorcy za osiągnięcie poziomów recyklingu i znaczenia rzetelności sprawozdawczości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z gospodarką odpadami w 2019 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności przedsiębiorców, ale jej szczegółowość prawna może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.

Kara za brak recyklingu: Czy Twoje sprawozdanie o odpadach jest wystarczająco rzetelne?

Dane finansowe

WPS: 33 933 PLN

Sektor

gospodarka odpadami

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1168/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Po 756/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-01-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 9x ust 2 pkt 1, 9g, 9n ust 4, 9oa
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 756/23 w sprawie ze skargi H.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 11 lipca 2023 r. nr SKO.4152.1314.20.2023.OŚO w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024r., sygn. akt IV SA/Po 756/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład [...] (dalej jako skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy lub SKO) z dnia 11 lipca 2023 r., Nr SKO.4152.1314.20.2023.OŚO w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddalił skargę w całości.
Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Burmistrz R. (dalej jako Burmistrz lub organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 10 maja 2023 r., znak GRO.6232.55.2022.NA, nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości 33.933,00 zł, w związku z brakiem osiągnięcia w 2019 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2519 ze zm., dalej jako u.c.p.g.), podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2167) poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła powinien wynosić 40% za rok 2019 r. Burmistrz zwrócił uwagę, że ze sprawozdania złożonego przez stronę za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami wynika, iż przedsiębiorca w 2019 r. osiągnął poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła) w wysokości 5,62 %. W związku z powyższym organ, w oparciu o przepisy art. 9x ust. 3 u.c.p.g., mając na uwadze art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł skarżący, natomiast Kolegium decyzją z dnia 11 lipca 2023 r., Nr SKO.4152.1314.20.2023.OŚO, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO stwierdzono, że kwestią sporną w sprawie pozostawał przede wszystkim "poziom recyklingu", a dokładniej poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła) uzyskany w 2019 r. przez skarżącego. Burmistrz ustalił ten poziom na 5,62%, przyjmując osiągnięty poziom recyklingu na podstawie sprawozdania złożonego za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami". Natomiast wymagany przepisami ustawy poziom recyklingu za 2019 r. wynosił co najmniej 40%.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący kwestionuje osiągniętą wartość recyklingu. W tym aspekcie zauważano, że sprawozdanie złożone przez skarżącego za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami" stanowi sprawozdanie przedstawiane przez podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości i dotyczy realizacji obowiązku wynikającego z art. 9n u.c.p.g. Zgodnie ze złożonym sprawozdaniem w 2019 r. skarżący osiągnął poziom przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu (dział VI Tabela B) wynosił 5,62%.
W ocenie SKO twierdzenie skarżącego, iż poziom recyklingu zawarty w sprawozdaniu dotyczy instalacji, a nie indywidualnego podmiotu do instalacji okazało się nieuzasadnione, albowiem poziom recyklingu wynika z masy odebranych odpadów komunalnych przez odwołującego (czyli danych indywidualnych), a nie innych podmiotów trudniących się takową działalnością, które dostarczają owe odpady do instalacji. W związku z powyższym argumentacja skarżącego wskazująca na to, iż organ pierwszej instancji ustalił tak naprawdę średnią poziomu recyklingu (taki sam poziom recyklingu) dla wszystkich podmiotów przekazujących odpady do instalacji, a nie poziom recyklingu jaki uzyskał skarżący, w ocenie Kolegium nie zasługiwała na aprobatę. Przyjęcie niczym nieuwiarygodnionych twierdzeń skarżącego, że opierał się on w swoich sprawozdaniach na danych dotyczących instalacji nie odpowiada systemowej konstrukcji sprawozdań składanych przez poszczególnych uczestników "obrotu" odpadami komunalnymi zawartej w Rozdziale 4b u.c.p.g. Zdaniem SKO zarzuty strony nie znajdowały uzasadnienia, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, bowiem została wydana w oparciu o prawidłowo zinterpretowane przepisy art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g.
Organ odwoławczy podkreślił, iż przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności. Organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej. Bez znaczenia był również fakt osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, czy też adekwatność podejmowanych przez nią działań. Powyższe powoduje, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu, dlatego też w tym miejscu należy zauważyć, że zarzuty podnoszone w odwołaniu wskazujące na to, iż odwołujący nie miał wpływu na poziomy recyklingu, ponieważ to poszczególni właściciele nieruchomości z których zbierane mają na to wpływ są całkowicie chybione.
Organ odwoławczy dodał, że decyzja Burmistrza poprzedzona była decyzją z dnia 22 listopada 2022 r., którą Kolegium uchyliło z uwagi na brak rozważenia przez organ pierwszej instancji, czy okoliczności sprawy dają podstawę do zastosowania w toku postępowania przepisów Działu IVA k.p.a. W nowym rozstrzygnięciu Burmistrz uchybienia te wyeliminował dokonując analizy przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określone w art. 189f k.p.a. Organ pierwszej instancji wskazał, że trudno uznać, aby naruszenie prawa w niniejszym przypadku było znikome, skoro przedsiębiorca osiągnął poziom recyklingu na poziomie zaledwie 5,62% w sytuacji gdy wymagany poziom recyklingu w 2019 r. wynosił 40%.
Kolegium podzieliło stanowisko Burmistrza, zgodnie z którym w sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności wskazanych w przepisie art. 189f k.p.a.
Z decyzją organu odwoławczego nie zgodził się skarżący, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. oddalił skargę w całości, uznając ją za bezzasadną.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego brak było zasadnych przesłanek do twierdzenia, że organ odwoławczy nieprawidłowo naliczył karę pieniężną. Zarówno poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięty oraz wysokość wyliczonej kary pieniężnej, są wskazane prawidłowo.
Jak wyjaśniono podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że skarżący nie uzyskał w 2019 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji argumentacja skarżącego sprowadzała się w istocie do kwestionowania zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. W związku z tym podkreślono, że przyjęta przez organy wielkość osiągniętego w 2019r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynika wprost ze sporządzonego sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość skarżący w istocie podważa więc rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami" (art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g.) ‒ w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (a nie o poziomie podanym przez podmiot prowadzący instalację komunalną). Wskazano przy tym, że niezależnie od faktu, że przekazanie nierzetelnego sprawozdania jest deliktem administracyjnym, zagrożonym karą pieniężną, w kontrolowanej sprawie skarżący nie wskazał innej ‒ "faktycznej" ‒ wartości osiągniętego poziomu recyklingu, ograniczając się do kwestionowania zasadności sięgania w tej mierze przez organ po dane ze sprawozdania oraz oczekując od organu, że ten, w drodze jakichś innych, bliżej przez skarżącego nie sprecyzowanych czynności wyjaśniających we własnym zakresie ustali, jakie poziomy recyklingu faktycznie uzyskano.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że skarżący, jako podmiot profesjonalny, miał obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Stwierdzono ponadto, że podmiot taki jak skarżący, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 249/23, w myśl którego "do zadań instalacji nie należy ustalanie poziomów recyklingu, jest to obowiązkiem Strony z którego musi ona wywiązać się w złożonym sprawozdaniu rocznym. Instalacja komunalna ma obowiązek dostarczenia podmiotom odbierającym odpady informacji o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi, przygotowanych do ponownego użycia oraz poddanych odzyskowi. Obowiązek sprawozdawczy spółki, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g. dotyczy jej danych, które zobligowana była gromadzić."
W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżący kwestionując w istocie dane podane przez siebie w sprawozdaniu i domagając się przyjęcia «wartości ustalonych indywidualnie dla skarżącej» nie wskazuje żadnych dowodów na to, iż powyższe dane nie były prawdziwe, a faktyczny poziom recyklingu przekroczył wymagany poziom.
Dodatkowo Sąd Wojewódzki zauważył, że treść art. 9g u.c.p.g. potwierdza niezasadność prezentowanego przez skarżącego stanowiska. Jak podkreślono z przepisu tego expressis verbis wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia określonych poziomów recyklingu "w odniesieniu do masy odebranych przez siebie opadów". Zdaniem Sądu pierwszej instancji to w kontekście tego właśnie przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej, należy także odczytywać przedmiot obowiązku sprawozdawczego ustanowionego w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. ‒ jako dotyczący poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągniętego przez dany podmiot odbierający odpady (a nie średnio przez instalację). Wbrew twierdzeniom autora skargi, nieużycie (w istocie: niepowtórzenie) przez ustawodawcę w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "przez siebie", nie podważa zasadności takiej interpretacji, zaś regulacja art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. zasadność tę tylko potwierdza. W ocenie Sądu Wojewódzkiego na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia prawa materialnego, gdyż przepisy u.c.p.g. zostały przez organy prawidłowo wyłożone oraz właściwie zastosowane.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji ustaliły prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. – wnikliwie oceniły dowody zgromadzone w sprawie. W zakresie zarzutu orzekania w oparciu o niekompletne akta sprawy Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko Kolegium, zgodnie z którym organ pierwszej instancji miał prawo opierać się na faktach znanych mu z urzędu, a więc mógł posiłkować się danymi ze sprawozdania, które skarżący obowiązany był sporządzić oraz przekazać właściwemu organowi za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami". Organy orzekające w sprawie nie były zatem zobowiązane do przeprowadzenia innych dowodów w celu ustalenia czy skarżący uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.c.p.g. nie doszło.
Skarżący w skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego przez:
a) błędną wykładnię art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że wymierzenie kary administracyjnej na podstawie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej: poziomy recyklingu) innych niż wskazanych w art. 9g u.c.p.g.;
b) błędne zastosowanie art. 9n ust. 4 i 9oa w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez przyjęcie, iż poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje na podstawie art. 9oa u.c.p.g. i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącego w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust. 4 u.c.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu, o których mowa w art. 9g i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.;
2) przepisów postępowania polegające na:
a) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji, w której decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy recyklingu skarżący faktycznie uzyskał; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
b) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 u.p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji, w której decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (z powodów wskazanych w pkt a) powyżej); wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
c) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji, w której decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżący uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.c.p.g. nie doszło; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
d) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 u.p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Kolegium w sytuacji, w której decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (z powodów wskazanych w pkt c) powyżej); wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Kolegium skutkowałoby uwzględnieniem skargi.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie poszczególnych zarzutów. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm. Jednocześnie zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez drugą stronę w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a. – podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że są one nieusprawiedliwione, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 9g u.c.p.g. (w dacie zdarzenia stanowiącego podstawę nałożenia kary pieniężnej) podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2. W 2019 r. poziom ten wynosił 40%, co wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2167). Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje wskazanej wartości.
Dalej należy podkreślić, że w złożonym sprawozdaniu za 2019 r., skarżący podał, że odebrał od właścicieli nieruchomości 580,5800 ton (Mg) odpadów komunalnych, przy czym łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 11,8700 ton (Mg). Tym samym osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikający z danych zawartych w sprawozdaniu złożonym za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami" wyniósł 5,62%.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu dokonania przez Sąd Wojewódzki błędnej wykładni art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez wymierzenie kary administracyjnej na podstawie wykazanych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła innych niż wskazanych w art. 9g u.c.p.g.
Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Jak wynika z podanych przez skarżącego w sprawozdaniu za 2019 r. danych, wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu nie został osiągnięte, a tym samym dokonując kontroli zapadłych w sprawie decyzji trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził brak naruszenia wskazanych wyżej przepisów.
Niezasadny okazał się również zarzut błędnego zastosowania przez Sąd Wojewódzki art. 9n ust. 4 i art. 9oa w zw. z art. 9g u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że poziomy recyklingu przekazywane przez instalacje na podstawie art. 9oa u.c.p.g. i poziomy recyklingu zamieszczane przez skarżącego w sprawozdaniu rocznym na podstawie art. 9n ust. 4 u.c.p.g. są tożsame z poziomami recyklingu, o których mowa w art. 9g i można na ich podstawie wymierzyć karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.
Zgodnie z art. 9a ust. 3 u.c.p.g. prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych jedynie fakultatywnie może przekazywać informacje o masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi lub innym formom przekształcenia, przy czym w każdym przypadku dotyczy to odpadów komunalnych przekazanych przez gminę, a nie przedsiębiorcę. Wykładnia ta uzasadniona jest również ze względu na fakt, że w każdym z opisanych w art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. przypadków mowa jest o recyklingu (i innych formach przetwarzania) odpadów komunalnych wraz z łączną masą odpadów komunalnych przekazanych przez gminę.
Odróżnić należy tym samym treść art. 9oa ust. 3 od treści art. 9oa ust. 1 u.c.p.g., w którym to ustawodawca nałożył obowiązek na każdy podmiot prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych do przekazywania przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odrębnej i zindywidualizowanej informacji o odpadach przekazanych mu tylko przez tego przedsiębiorcę. Z treści art. 9oa ust. 1 u.c.p.g. wprost wynika, że podmiot prowadzący instalację komunalną zawiera odrębne umowy z przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości oraz odrębne z gminami.
Podkreślić należy, że to na skarżącym kasacyjnie jako przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości ciążył obowiązek podania w sprawozdaniu danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów dostarczanych do instalacji przetwarzającej takie odpady i poddanych przetworzeniu. Podmiot taki winien zdawać sobie sprawę z obowiązującego prawa, które w zakresie objętym nałożoną w tej sprawie karą wymagało osiągnięcia w 2019 r. określonego poziomu recyklingu. Skarżący kasacyjnie powinien mieć świadomość skutków braku osiągnięcia wymaganych wskaźników i tak określić zakres swojej działalności, aby nie dążyć do naruszania prawa.
Sąd pierwszej instancji słusznie dostrzegł i wskazał, że zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g. to na podmiocie odbierającym odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości ciąży obowiązek zamieszczenia w sprawozdaniu informacji o osiągniętych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w ostatnim sprawozdaniu składanym za dany rok. W tym też to zakresie trafnie wskazano, że w sprawozdaniu skarżący jako podmiot odbierający odpady komunalne miał obowiązek podania danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów, a nie natomiast poziom podany przez podmiot prowadzący instalację komunalną.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza przy tym, że problematyka wywiązywania się przez podmiot prowadzący instalację ze swoich obowiązków wobec przedsiębiorców odbierających odpady komunalne jest poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy, a tym samym pozostaje bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie.
Nie mógł wywołać zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. polegającego na jego niezastosowaniu. W ocenie skarżącego kasacyjnie decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., natomiast Sąd pierwszej instancji nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Skarżący kasacyjnie podkreśla, że informacja, którą otrzymał od podmiotu prowadzącego instalację opiera się na średnim wskaźniku, a nie na pomiarze indywidualnym. Tymczasem organy powinny odnosić się do obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g., który posługuje się zwrotem "przez siebie". Jeszcze raz należy zatem wskazać, że to nie organy, ale właśnie skarżący kasacyjnie jako przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości miał obowiązek podania rzetelnych danych w sprawozdaniu, a w tym informacji o osiągniętych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Podzielić należy twierdzenie Sądu Wojewódzkiego, że organy były uprawnione do wykorzystania danych pochodzących ze sprawozdania złożonego przez skarżącego kasacyjnie za pośrednictwem "Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż działania organu nie były dowolne, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a ustalenia faktyczne poczynione przez organ nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Również uzasadnienie decyzji Kolegium spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji dotychczasowych uwag należy stwierdzić, że również zarzut błędnego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 151 u.p.p.s.a. był chybiony. Prawidłowo w tej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. jak również nie dokonał błędnej wykładni zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI