Orzeczenie · 2026-01-14

III OSK 1162/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejPKP S.A.nieruchomościprawo administracyjneskarga kasacyjnabezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejprawo geodezyjne i kartograficzneksięgi wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Polskie Koleje Państwowe S.A. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego wykazu nieruchomości stanowiących własność spółki lub oddanych jej w użytkowanie wieczyste. Sąd uznał, że spółka nie może odmówić udostępnienia tych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) tylko dlatego, że istnieją inne przepisy, takie jak Prawo geodezyjne i kartograficzne czy ustawa o księgach wieczystych i hipotece, które regulują dostęp do danych o nieruchomościach. WSA podkreślił, że sama potencjalna możliwość uzyskania informacji w odrębnym trybie nie wyłącza obowiązku podmiotu dysponującego informacją do jej udostępnienia na podstawie u.d.i.p., zwłaszcza gdy przepisy te nie regulują całościowo dostępu do takich danych lub nie tworzą odrębnego rodzaju tajemnicy. Polskie Koleje Państwowe S.A. wniosły skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niezastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w powiązaniu z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Spółka argumentowała, że żądane informacje podlegają odrębnym trybom dostępu i nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie bezczynności organu, mimo udzielenia odpowiedzi na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie u.d.i.p. tylko wtedy, gdy inne ustawy regulują ten sam zakres w sposób odmienny i nie do pogodzenia z u.d.i.p. NSA stwierdził, że samo istnienie odrębnych przepisów dotyczących dostępu do danych o nieruchomościach nie wyłącza możliwości ich udostępnienia w trybie u.d.i.p., jeśli podmiot nimi dysponuje. Sąd podkreślił, że odesłanie wnioskodawcy do innego trybu lub organu może niweczyć lub ograniczać ułatwienia związane z dostępem do informacji publicznej, takie jak szybkość i bezpłatność. W konsekwencji, NSA uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za bezzasadne, co pociągnęło za sobą bezzasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że dostęp do informacji publicznej o majątku państwowym, nawet jeśli istnieją odrębne przepisy regulujące dostęp do danych o nieruchomościach, powinien być możliwy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ugruntowanie interpretacji art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w kontekście dostępu do informacji o majątku publicznym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki Skarbu Państwa i jej majątku. Interpretacja może być różnie stosowana w zależności od stopnia szczegółowości regulacji w przepisach szczególnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy obowiązek udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wyłączony, jeśli istnieją odrębne przepisy regulujące dostęp do tego typu informacji (np. dotyczące nieruchomości)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest wyłączony tylko z powodu istnienia odrębnych przepisów regulujących dostęp do tego typu informacji. Sama potencjalna możliwość uzyskania informacji w odrębnym trybie nie wyłącza generalnie powinności podmiotów udostępnienia informacji, gdy także nią dysponują.

Uzasadnienie

Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie u.d.i.p. tylko wtedy, gdy inne ustawy regulują ten sam zakres w sposób odmienny i nie do pogodzenia z u.d.i.p. Istnienie odrębnych przepisów dotyczących dostępu do danych o nieruchomościach nie wyłącza możliwości ich udostępnienia w trybie u.d.i.p., jeśli podmiot nimi dysponuje. Odesłanie wnioskodawcy do innego trybu lub organu może niweczyć lub ograniczać ułatwienia związane z dostępem do informacji publicznej.

Czy podmiot dysponujący informacją publiczną, która może być również uzyskana w trybie przepisów szczególnych, może odmówić jej udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot dysponujący informacją publiczną nie może odmówić jej udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko z powodu istnienia odrębnych przepisów, które regulują dostęp do tego typu informacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązany do udostępnienia jest każdy podmiot dysponujący informacją. Sama potencjalna możliwość uzyskania informacji w danym przedmiocie w odrębnym trybie nie wyłącza generalnie powinności podmiotów udostępnienia informacji, gdy także nią dysponują. Akceptacja innej koncepcji prowadziłaby do skutku, którego intencji osiągnięcia nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy, zwłaszcza w kontekście wyrażonej woli informowania o majątku Skarbu Państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Wyłączenie stosowania przepisów u.d.i.p. następuje tylko wówczas, gdy inne ustawy regulują ten sam zakres w sposób odmienny i nie do pogodzenia z u.d.i.p., lub gdy akt prawny w sposób całościowy reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej. Nie uzasadnia to odmowy stosowania przepisów u.d.i.p. przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i odsyłania wnioskodawcy do innego organu, dysponującego tą informacją ze względu na prowadzone rejestry lub do innego trybu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku, gdy organ nie wydał decyzji, nie opóźnił się z wydaniem aktu lub czynności, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Obowiązanym do udostepnienia jest każdy podmiot dysponujący informacją.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 2 pkt 2 lit. f

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.g.k. art. 24 § ust. 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.w.h. art. 361 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalna możliwość uzyskania informacji w odrębnym trybie nie wyłącza obowiązku udostępnienia jej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli podmiot nią dysponuje. • Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie może odsyłać wnioskodawcy do innego organu lub trybu, jeśli sam dysponuje danymi, gdyż może to niweczyć lub ograniczać ułatwienia związane z dostępem do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Żądane informacje o nieruchomościach stanowiących własność PKP S.A. lub oddanych jej w użytkowanie wieczyste podlegają wyłącznie odrębnym trybom dostępu (np. Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustawa o księgach wieczystych i hipotece) i nie mogą być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • PKP S.A. nie pozostawała w bezczynności, ponieważ udzieliła odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

sama potencjalna możliwość uzyskania informacji w danym przedmiocie w odrębnym trybie, nie wyłącza generalnie powinności podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informacji udostępnienie informacji – gdy także nią dysponują • Akceptacja innej koncepcji prowadziłoby do skutku, którego intencji osiągnięcia nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy • przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku zbiegu podstaw do stosowania konkurencyjnych reżimów prawnych przy rozpoznawaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, nie uzasadnia natomiast odmowy stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i odsyłania wnioskodawcy do innego organu, dysponującego tą informacją ze względu na prowadzone rejestry lub do innego trybu

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że dostęp do informacji publicznej o majątku państwowym, nawet jeśli istnieją odrębne przepisy regulujące dostęp do danych o nieruchomościach, powinien być możliwy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ugruntowanie interpretacji art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w kontekście dostępu do informacji o majątku publicznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki Skarbu Państwa i jej majątku. Interpretacja może być różnie stosowana w zależności od stopnia szczegółowości regulacji w przepisach szczególnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej o majątku państwowym, co jest istotne dla transparentności. Pokazuje konflikt między ogólnym prawem do informacji a przepisami szczególnymi.

PKP nie ukryje majątku? Sąd Najwyższy Administracyjny rozstrzyga dostęp do informacji o nieruchomościach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst