III OSK 1153/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne M. C. i Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody Małopolskiego stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której radny pełnił jednocześnie funkcję prezesa Gminnej Spółdzielni, która wynajmowała gminie nieruchomości. Wojewoda uznał, że radny naruszył art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który zakazuje radnym prowadzenia działalności gospodarczej lub zarządzania nią z wykorzystaniem mienia komunalnego. Sąd pierwszej instancji początkowo uchylił zarządzenie zastępcze, ale po wyroku NSA sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Ostatecznie WSA oddalił skargi, uznając, że zarządzanie spółdzielnią prowadzącą działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy stanowi naruszenie zakazu. NSA w obecnym wyroku potwierdził tę interpretację, podkreślając, że zakaz jest bezwzględny i ma na celu zapobieganie konfliktom interesów oraz podważaniu zaufania do organów władzy. Sąd wskazał, że nie ma znaczenia, czy radny odniósł bezpośrednią korzyść, czy umowy były korzystne dla gminy – kluczowe jest samo wykorzystanie mienia komunalnego w ramach zarządzanej działalności gospodarczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście konfliktu interesów radnych, zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego oraz definicji mienia komunalnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego będącego prezesem spółdzielni wynajmującej gminie nieruchomości, jednak jego zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie do wszelkich przypadków łączenia funkcji radnego z działalnością gospodarczą wykorzystującą mienie komunalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządzanie przez radnego działalnością gospodarczą spółdzielni, która wynajmuje nieruchomości gminie, stanowi naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzanie przez radnego działalnością gospodarczą spółdzielni, która wykorzystuje mienie komunalne (wynajmując je od gminy), stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g. jest bezwzględny i obejmuje nie tylko bezpośrednie prowadzenie działalności gospodarczej przez radnego, ale także zarządzanie taką działalnością, jeśli wykorzystuje ona mienie komunalne. Nie ma znaczenia, czy radny odniósł bezpośrednią korzyść, czy umowy były korzystne dla gminy. Kluczowe jest samo wykorzystanie mienia komunalnego w ramach zarządzanej działalności gospodarczej.
Czy środki finansowe przekazane spółdzielni przez gminę jako zapłata czynszu za wynajem nieruchomości tracą przymiot mienia komunalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki finansowe przekazane przez gminę jako zapłata czynszu stanowią realizację zobowiązania wobec podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, w którym funkcję zarządzającą pełni radny tej gminy, i są wykorzystywane w ramach tej działalności, co oznacza, że są wykorzystywane jako mienie komunalne.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że środki finansowe przekazane przez gminę jako zapłata czynszu stanowią realizację umownego zobowiązania wobec spółdzielni prowadzącej działalność gospodarczą, w której radny pełni funkcję zarządzającą. Tym samym środki te są wykorzystywane w ramach tej działalności, co wypełnia dyspozycję art. 24f ust. 1 u.s.g.
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 24f § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zakazuje radnym prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzania taką działalnością lub bycia przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Zakaz jest bezwzględny i obejmuje sytuacje, gdy radny zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, niezależnie od uzyskania bezpośredniej korzyści.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Reguluje procedurę wydawania zarządzenia zastępczego przez wojewodę w przypadku bezczynności rady gminy w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
K.p.a. art. 7 i 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 2 pkt 6
k.c. art. 140 i 155
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzanie przez radnego działalnością gospodarczą spółdzielni, która wykorzystuje mienie komunalne (wynajmując je od gminy), stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. • Zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g. jest bezwzględny i obejmuje sytuacje, gdy radny zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, niezależnie od uzyskania bezpośredniej korzyści. • Środki finansowe przekazane przez gminę jako zapłata czynszu spółdzielni stanowią mienie komunalne wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej zarządzanej przez radnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących, że wysokość czynszów była zaniżona na korzyść gminy, wynajem służył zaspokojeniu potrzeb gminy, a radny nie wpływał na korzystne dla siebie rozporządzenie mieniem, nie obaliła faktu wykorzystania mienia komunalnego w działalności gospodarczej. • Argumentacja, że piastowanie funkcji prezesa zarządu gminnej spółdzielni nie mieści się w zakresie zastosowania art. 24f ust. 1 u.s.g. • Argumentacja o nienależytej wykładni zwrotu 'z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy' z oderwaniem od cywilistycznej definicji korzystania.
Godne uwagi sformułowania
prawodawca wprowadził jednoznaczny i bezwyjątkowy zakaz łączenia funkcji radnego z działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego. • Wypełnienie dyspozycji art. 24f ust. 1 u.s.g. nie jest uzależnione od tego, czy z zarządzania w prowadzeniu takiej działalności radny uzyskuje dochód, czy inne osobiste korzyści. Istotny jest sam fakt zarządzania taką działalnością. • antykorupcyjna norma zawarta w art. 24f ust. 1 u.s.g. dotyczy ochrony interesu publicznego. • Intencje prowadzenia takiej działalności, faktyczna korzyść, czy pokrzywdzenie gminy nie są okolicznościami wchodzącymi w zakres stosowania art. 24f ust. 1 u.s.g.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście konfliktu interesów radnych, zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego oraz definicji mienia komunalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego będącego prezesem spółdzielni wynajmującej gminie nieruchomości, jednak jego zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie do wszelkich przypadków łączenia funkcji radnego z działalnością gospodarczą wykorzystującą mienie komunalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów w samorządzie i interpretacji przepisów ograniczających działalność radnych, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawem samorządowym.
“Radny stracił mandat za zarządzanie spółdzielnią wynajmującą gminie nieruchomości. NSA wyjaśnia, dlaczego to konflikt interesów.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.