III OSK 1153/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
samorząd gminnyradnywygaśnięcie mandatuzarządzenie zastępczewstrzymanie wykonaniabezprzedmiotowość postępowaniaprawomocnośćwykonalnośćKodeks wyborczyustawa o samorządzie gminnym

NSA umorzył postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z uwagi na brak wykonalności zarządzenia przed uprawomocnieniem się wyroku sądu pierwszej instancji.

NSA rozpoznał wniosek M.C. o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego Wojewody Małopolskiego z dnia 4 sierpnia 2021 r., które stwierdziło wygaśnięcie mandatu radnego z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu z działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. WSA w Krakowie oddalił skargi na to zarządzenie. NSA uznał wniosek o wstrzymanie za bezprzedmiotowy, ponieważ zarządzenie zastępcze nie jest wykonalne do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu pierwszej instancji, zgodnie z przyjętym orzecznictwem i przepisami Kodeksu wyborczego.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek M.C. o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego Wojewody Małopolskiego z dnia 4 sierpnia 2021 r., które stwierdziło wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w N. z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (WSA) wyrokiem z dnia 10 października 2023 r. oddalił skargi M.C. i Gminy N. na to zarządzenie. M.C. i Gmina N. wnieśli skargi kasacyjne od wyroku WSA, a M.C. dodatkowo wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. NSA uznał wniosek o wstrzymanie za bezprzedmiotowy. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 98a ust. 3 tej ustawy, rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi lub z dniem oddalenia/odrzucenia skargi. Orzecznictwo sądów administracyjnych wiąże prawomocność zarządzenia zastępczego z jego wykonalnością, co oznacza, że staje się ono wykonalne dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na to zarządzenie. Dodatkowo, art. 384 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na uchwałę rady gminy w tej sprawie. W związku z tym, zarządzenie zastępcze z dnia 4 sierpnia 2021 r. nie podlega wykonaniu aż do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia 10 października 2023 r. W konsekwencji, postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania tego zarządzenia zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego jest bezprzedmiotowy, jeśli zarządzenie to nie jest jeszcze wykonalne.

Uzasadnienie

Zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego staje się wykonalne dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na to zarządzenie, zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym, Kodeksu wyborczego oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 24f § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 98 § ust. 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 98a § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.w. art. 384 § § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego jest bezprzedmiotowy, ponieważ zarządzenie to nie jest jeszcze wykonalne do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi albo z dniem oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd prawomocność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego wykonalnością zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonalności zarządzeń zastępczych stwierdzających wygaśnięcie mandatu radnego oraz bezprzedmiotowości wniosków o ich wstrzymanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia mandatu radnego z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu z działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i wykonalności zarządzeń, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1153/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1302/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-10-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1372
art. 24 f ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1319
art. 384 § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skarg kasacyjnych M.C. i Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1302/23 w sprawie ze skarg M.C. i Gminy N. na zarządzenie zastępcze Wojewody Małopolskiego z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr WN-II.4102.3.2021 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia umorzyć postępowanie z wniosku M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego.
Uzasadnienie
Wojewoda Małopolski zarządzeniem zastępczym z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr WN-II.4102.3.2021 stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w N. – M.C. z powodu naruszenia art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm., dalej w skrócie "u.s.g."), tj. naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1302/23 oddalił skargi M.C. i Gminy N. na w/w zarządzenie zastępcze.
M.C. oraz Gmina N. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjne od powyższego wyroku. Jednocześnie M.C. w skardze kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zarządzenia zastępczego należy uznać za bezprzedmiotowy.
Stosownie do treści art. 98 ust. 5 u.s.g., rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi albo z dniem oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Odpowiednie stosowanie tego przepisu do zarządzeń zastępczych przewiduje art. 98a ust. 3 u.s.g. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawomocność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego wykonalnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności, czyli z momentem rozpoznania przez sąd administracyjny skargi wniesionej na to zarządzenie lub z momentem bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi (por. np. postanowienia NSA z dnia: 4 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2609/18; 26 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 4686/21 oraz 5 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2804/22). Powyższy pogląd w odniesieniu do zarządzeń zastępczych o stwierdzeniu wygaśnięciu mandatu radnego jest ponadto uzasadniony treścią art. 384 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1319 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że wygaśnięcie mandatu radnego, w przypadku, gdy o jego wygaśnięciu orzekła uchwałą rada gminy, następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na taką uchwałę. Istotne jest przy tym, że dotyczy to między innymi takiej sytuacji, jaka występuje w rozpoznawanej sprawie, a więc wówczas, gdy powodem stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego jest naruszenie zakazu określonego w art. 24f ust. 1 u.s.g.
Powyższe oznacza, że wniosek M.C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zbędny, bowiem zarządzenie zastępcze z dnia 4 sierpnia 2021 r. nie podlega wykonaniu aż do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1302/23. W konsekwencji postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania tego zarządzenia jest bezprzedmiotowe.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI