III OSK 1147/25

III OSK 1147/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Ol 148/24 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-02-12
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1781
art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2, art. 14, art. 16
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Ol 148/24 w sprawie ze skargi P.N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Ol 148/24, oddalił skargę P.N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w udostępnieniu informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
P.N. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie ze skargą na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] (dalej: "organ" lub "Dyrektor Szkoły") w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 10 listopada 2022 r. o udostępnienie w trybie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") informacji publicznej dotyczącej dysponowania mieniem publicznym, tj. faktury za zakup papieru toaletowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wskazał, że kopia faktury została przekazana skarżącemu (w sposób przez niego wskazany) w dniu 9 grudnia 2024 r., po wcześniejszym jej pozyskaniu z Zespołu Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Szkół i Przedszkoli [...]. Jednocześnie Dyrektor Szkoły podał powody, dla których wcześniejsze przesłanie kopii faktury nie było możliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przywołanym wyrokiem z 12 lutego 2025 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.
W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek dostępowy zasadniczo mieścił się w ramach wyznaczonych przez art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Sąd wziął jednak pod uwagę to, że w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. przyjęto zasadę, zgodnie z którą zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Powyższe oznacza, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, stanowi na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia owej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku.
Z akt sprawy wynika bowiem, że organ nie posiadał faktury, o którą wnioskował skarżący. Dyrektor Szkoły wyjaśnił bowiem, że wszystkie faktury po ich otrzymaniu i opisaniu przekazuje do Zespołu Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Szkół i Przedszkoli [...], gdzie są przechowywane, zaś udostępnioną skarżącemu kopię pozyskał od tego podmiotu. Szkoła Podstawowa [...] jest szkołą gminną, zaś Zespół Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Szkół i Przedszkoli [...] jest jednostką organizacyjną Urzędu Miejskiego [...] (informacja z BIP urzędu). Zdaniem Sądu pierwszej instancji zostało zatem uprawdopodobnione, że nie w Szkole, lecz w ww. jednostce obsługującej Szkołę przechowywane są faktury dokumentujące wydatki szkoły. Zatem to nie do Dyrektora Szkoły, lecz do Zespołu Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Szkół i Przedszkoli [...] powinien skarżący skierować swój wniosek dostępowy.
Konkludując Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro organ nie był zobowiązany do załatwienia wniosku dostępowego poprzez udzielenie wnioskowanej informacji publicznej, to nie mógł w związku z tym pozostawać w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił orzeczeniu (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że Dyrektor Szkoły, nie będąc w posiadaniu wnioskowanych przez skarżącego informacji, nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wniosek dostępowy, podczas gdy z treści art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. jednoznacznie wynika, że nawet w przypadku braku posiadania żądanych informacji organ obowiązany jest w terminie 14 dni poinformować wnioskodawcę o tym fakcie, co stanowi formę załatwienia wniosku.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymu w Olsztynie. Dodatkowo wniósł o zasądzenie od Dyrektora Szkoły na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Pismem z 15 maja 2025 r. skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r., I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie powiązał zarzut skargi kasacyjnej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, powołując przy tym art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie dotyczący wskazanej podstawy kasacyjnej. W zarzucie wskazano jako naruszony art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. zgodnie z którym:
"1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku".
Przede wszystkim trzeba podnieść, że powyższy przepis ma charakter procesowy, a nie materialny, zatem jego naruszenie można rozpatrywać w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Normy prawa materialnego są to bowiem normy określające treść uprawnień lub obowiązków, tj. sposób zachowania się ich adresatów w sferze prawa administracyjnego, przy czym adresatami tymi są podmioty znajdujące się poza administracją publiczną (tak J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 89). Normy procesowe natomiast wprowadzają sformalizowane reguły działania organów, stanowiąc jednocześnie gwarancje procesowe dla adresatów działań organów administracji. Regulacja art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. ma charakter procesowy, określa bowiem sposób działania podmiotu zobowiązanego oraz terminy załatwiania sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący kasacyjnie miał zatem obowiązek wykazania, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego powiązania skarżący kasacyjnie nie wykazał, ani nawet nie podjął próby wykazania tej okoliczności. Niekwestionowanym natomiast faktem jest, że organ nie dysponował informacją objętą żądaniem wniosku dostępowego, nie był zatem zobowiązany do jej udostępnienia.
W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.