III OSK 1144/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu Gminie administracyjnej kary pieniężnej. Kara została nałożona za nieosiągnięcie w 2017 r. wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, który wynosił 45%. Gmina osiągnęła poziom 131%. Sąd I instancji uznał, że obowiązek ograniczenia masy odpadów jest obligatoryjny, a wysokość kary została wyliczona prawidłowo. Gmina w skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 9z ust. 2a pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 3c ust. 1 u.c.p.g. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 15 grudnia 2017 r. w zw. z Konstytucją RP i Traktatem o UE). Argumentowała, że kara dotyczy zdarzenia, a nie zachowania, kwestionowała zgodność z zasadą proporcjonalności i zarzucała naruszenie zasady lex retro non agit, wskazując na niepewność co do poziomu ograniczenia odpadów i datę wejścia w życie rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku, gdyż w istocie dotyczyły one prawa materialnego. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie oceniają celowości przepisów ani ich zgodności z aktami wyższego rzędu, a jedynie zgodność z prawem działalności organów administracji. Stwierdził również, że zasada proporcjonalności z art. 31 ust. 1 Konstytucji RP nie ma zastosowania do obowiązków jednostek samorządu terytorialnego. Sąd potwierdził, że rozporządzenie z 15 grudnia 2017 r. obowiązywało w dacie wydania decyzji, a podobny poziom ograniczenia (45%) był już określony w poprzednim rozporządzeniu z 2012 r., co wykluczało naruszenie zasady lex retro non agit.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar za nieosiągnięcie poziomów ograniczenia składowania odpadów, stosowanie zasady proporcjonalności wobec JST, zakres kognicji sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji gminy i przepisów z lat 2017-2019. Interpretacja zasady proporcjonalności może być rozwijana w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania może być nałożona, gdy gmina nie miała wpływu na zdarzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara może być nałożona, a sądy administracyjne nie oceniają celowości przepisów, lecz ich zgodność z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomu ograniczenia składowania odpadów mają charakter obligatoryjny, a sądy administracyjne nie są uprawnione do oceny celowości wprowadzonych regulacji prawnych ani ich zgodności z aktami wyższego rzędu.
Czy nałożenie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie narusza.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozporządzenie określające poziom ograniczenia odpadów obowiązywało w dacie wydania decyzji, a podobny poziom był już określony w poprzednim rozporządzeniu, co wyklucza zastosowanie zasady niedziałania prawa wstecz.
Czy zasada proporcjonalności (art. 31 ust. 1 Konstytucji RP) ma zastosowanie do obowiązków jednostek samorządu terytorialnego w kontekście kar administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 31 ust. 1 Konstytucji RP dotyczy wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela, a nie obowiązków jednostek samorządu terytorialnego.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, było wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnienie powodów oddalenia skargi, co pozwalało na kontrolę instancyjną.
Przepisy (27)
Główne
u.c.p.g. art. 9z § ust. 2a pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9z § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 3c § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g.
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji
k.p.a. art. 189f § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Traktat o Unii Europejskiej art. 5 § ust. 4
u.c.p.g. art. 9x § ust. 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczania masy tych odpadów
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnego uzasadnienia wyroku WSA. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania (art. 7, 15, 77 § 1, 80, 84 § 1 k.p.a.). • Naruszenie art. 9z ust. 2a pkt 2 i ust. 3 pkt 1 w związku z art. 3c ust. 1 w związku z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 15 grudnia 2017 r. przez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie w związku z art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 4 Traktatu o UE. • Kara pieniężna dotyczy zdarzenia, a nie zachowania lub zaniechania skarżącej. • Kara pieniężna nie jest zgodna z zasadą proporcjonalności. • Zastosowanie sankcji nastąpiło z naruszeniem zasady lex retro non agit. • Brak podstaw do zastosowania kary, skoro akt prawny określający poziom ograniczenia odpadów wszedł w życie dopiero 31 grudnia 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne nie oceniają celowości przepisów ani ich zgodności z aktami wyższego rzędu, a jedynie zgodność z prawem działalności organów administracji publicznej. • Zasada proporcjonalności z art. 31 ust. 1 Konstytucji RP nie ma zastosowania względem obowiązków jednostek samorządu terytorialnego. • Zmiana ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach miała w odniesieniu do tej konkretnej sprawy przede wszystkim charakter redakcyjny.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za nieosiągnięcie poziomów ograniczenia składowania odpadów, stosowanie zasady proporcjonalności wobec JST, zakres kognicji sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy i przepisów z lat 2017-2019. Interpretacja zasady proporcjonalności może być rozwijana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska i gospodarki odpadami, ale argumentacja prawna jest dość techniczna. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony środowiska.
“Gmina zapłaci prawie 100 tys. zł kary za nieprawidłowe gospodarowanie odpadami. NSA rozwiewa wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 99 968 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.