III OSK 1134/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Narew od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Narew w sprawie ustalenia wysokości i zasad wypłacania diet sołtysom, uznając, że podjęto ją z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.). Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, wskazując, że przepis ten nakłada na radę gminy obowiązek kompleksowego uregulowania zarówno kwestii diet, jak i zwrotu kosztów podróży służbowej, a zaniechanie uregulowania tej drugiej kwestii stanowi istotne naruszenie prawa. Gmina Narew w skardze kasacyjnej zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w tym błędną interpretację art. 91 ust. 1 w związku z art. 37b ust. 1 u.s.g. oraz art. 37b ust. 1 u.s.g. poprzez niewłaściwą wykładnię spójnika 'oraz' i przyjęcie, że stanowi on obowiązek łącznego uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że zwrot 'może' w art. 37b ust. 1 u.s.g. oznacza jedynie możliwość, a nie obowiązek rady gminy do uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej. Spójnik 'oraz' ma charakter enumeracyjny, a nie obligujący do łącznego uregulowania obu kwestii. NSA stwierdził, że wybór przez radę gminy uregulowania tylko kwestii diet, bez jednoczesnego ustalania zasad zwrotu kosztów podróży służbowej, nie stanowi naruszenia prawa. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że Gmina Narew nie naruszyła prawa. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz Gminy Narew.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie możliwości uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej dla sołtysów oraz innych przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 37b u.s.g. i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze, gdzie pojawiają się wątpliwości co do zakresu uprawnień organów stanowiących gmin.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak uregulowania przez radę gminy zasad zwrotu kosztów podróży służbowej, przy jednoczesnym ustaleniu zasad wypłacania diet sołtysom na podstawie art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak uregulowania zasad zwrotu kosztów podróży służbowej nie stanowi istotnego naruszenia prawa, jeśli rada gminy skorzystała z możliwości uregulowania jedynie zasad wypłacania diet.
Uzasadnienie
Przepis art. 37b ust. 1 u.s.g. daje radzie gminy jedynie możliwość, a nie obowiązek, uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej. Spójnik 'oraz' ma charakter enumeracyjny, a nie obligujący do łącznego uregulowania obu kwestii. Niezależność tych dwóch zakresów regulacji oznacza, że brak uregulowania jednego z nich nie wpływa na ważność uchwały dotyczącej drugiego.
Jak należy interpretować spójnik 'oraz' w kontekście delegacji ustawowej do uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej dla przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spójnik 'oraz' ma znaczenie enumeracyjne, wskazujące na zakres możliwej regulacji, a nie obligujące do jej łącznego zastosowania.
Uzasadnienie
Partykuła 'może' w przepisie art. 37b ust. 1 u.s.g. wskazuje na uprawnienie rady gminy, a spójnik 'oraz' jedynie wylicza dwa zakresy, które mogą być przedmiotem tej regulacji, ale nie nakłada obowiązku ich jednoczesnego uregulowania.
Przepisy (6)
Główne
u.s.g. art. 37b § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przepis ten daje radzie gminy możliwość ustanowienia zasad przyznawania diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowej przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej. Zwrot 'może' oznacza uprawnienie, a nie obowiązek. Spójnik 'oraz' ma charakter enumeracyjny, nie obliguje do łącznego uregulowania obu kwestii.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego, w tym istotne naruszenie prawa. W tej sprawie uznano, że brak uregulowania zwrotu kosztów podróży służbowych nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ZTP art. 119 § ust. 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 37b ust. 1 u.s.g. jako przepisu dającego jedynie możliwość, a nie obowiązek, uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej. • Spójnik 'oraz' w art. 37b ust. 1 u.s.g. ma charakter enumeracyjny, a nie obligujący do łącznego uregulowania obu kwestii. • Brak uregulowania zwrotu kosztów podróży służbowej nie stanowi istotnego naruszenia prawa, jeśli rada gminy uregulowała jedynie diety.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Wojewody i Sądu pierwszej instancji, że brak uregulowania zwrotu kosztów podróży służbowej obok diet stanowi istotne naruszenie prawa. • Interpretacja art. 37b ust. 1 u.s.g. jako nakładającego obowiązek kompleksowego uregulowania zarówno diet, jak i zwrotu kosztów podróży służbowej.
Godne uwagi sformułowania
zwrot 'może' nie oznacza obowiązku, a jedynie możliwość podjęcia w tym zakresie jakiejkolwiek regulacji • spójnik 'oraz' zawarty w art. 37b ust. 1 u.s.g. oznacza tylko wyliczenie zakresu możliwej regulacji w uchwale rady gminy, a nie jej obowiązku • partykuła 'może' stwarza organowi stanowiącemu tylko uprawnienie, z którego może on skorzystać, ale nie musi
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie możliwości uregulowania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej dla sołtysów oraz innych przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 37b u.s.g. i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze, gdzie pojawiają się wątpliwości co do zakresu uprawnień organów stanowiących gmin.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów lokalnych – ustalania diet dla sołtysów i interpretacji przepisów prawa miejscowego. Pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna wykładnia przepisów i spójników w prawie administracyjnym.
“Diety sołtysów: Czy rada gminy musi regulować wszystko, czy tylko to, co chce?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.