III OSK 1108/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie dostępu do informacji publicznej dotyczącej umowy przejęcia wydawnictwa przez P. S.A., uznając, że żądane dane nie dotyczą zadań publicznych spółki.
Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umowy przejęcia wydawnictwa P. P. przez P. S.A. oraz analiz ekonomicznych z tym związanych. Sąd I instancji oddalił skargę na bezczynność, uznając, że spółka wykonuje zadania publiczne jedynie w zakresie energetyki, a żądane informacje mają charakter biznesowy. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że P. S.A., jako spółka prawa handlowego, nie jest organem państwowym w rozumieniu Prawa prasowego i nie ma obowiązku udostępniania informacji niezwiązanych z jej zadaniami publicznymi.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na bezczynność P. S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie umowy przejęcia wydawnictwa P. P. przez P. S.A. oraz analiz ekonomicznych. Sąd I instancji uznał, że P. S.A. wykonuje zadania publiczne głównie w sektorze energetycznym i że żądane informacje, dotyczące transakcji biznesowej, nie mają charakteru informacji publicznej. NSA w składzie orzekającym oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że spółki prawa handlowego, nawet te z udziałem Skarbu Państwa, są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej tylko w zakresie wykonywania zadań publicznych. NSA odrzucił argumentację Stowarzyszenia, że P. S.A. jest organem państwowym w rozumieniu Prawa prasowego i w związku z tym ma szersze obowiązki informacyjne. Sąd wskazał, że P. S.A. jest podmiotem prawa prywatnego i jego działalność, w tym zawieranie umów cywilnoprawnych, nie stanowi zadania publicznego, chyba że jest bezpośrednio z nim związana. NSA stwierdził, że P. S.A. prawidłowo poinformowało o braku obowiązku udostępnienia żądanych informacji, a tym samym nie pozostawało w bezczynności. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a Stowarzyszenie obciążono kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka prawa handlowego jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej tylko w zakresie, w jakim dotyczy ona wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Informacje o charakterze czysto biznesowym nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że spółki prawa handlowego, takie jak P. S.A., działają w sferze swobody właściwej podmiotom prywatnym. Obowiązek udostępniania informacji publicznej dotyczy wyłącznie tych danych, które są ściśle związane z realizacją zadań publicznych. W tym przypadku, umowa przejęcia wydawnictwa i analizy ekonomiczne miały charakter biznesowy i nie wiązały się z zadaniami publicznymi spółki w sektorze energetycznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowi co do zasady każda informacja o sprawach publicznych, w tym o działaniach organów władzy publicznej oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W przypadku spółek prawa handlowego, zakres informacji publicznej jest ograniczony do tych danych, które są ściśle związane z wykonywaniem zadań publicznych.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są m.in. inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1-3 organy lub jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną, w tym przedsiębiorcy posiadający takie osobowość, którzy wykonują zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym. W przypadku P. S.A. uznano, że nie wykonuje ona zadań publicznych w zakresie objętym wnioskiem.
Pomocnicze
Prawo prasowe art. 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Przepis ten stanowi o obowiązkach organów państwowych wobec prasy, tworząc warunki do wykonywania jej funkcji. Sąd uznał, że P. S.A. nie jest organem państwowym w rozumieniu tego przepisu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten reguluje podstawę oddalenia skargi w przypadku, gdy sąd uzna, że zaskarżona czynność lub zaniechanie organu było zgodne z prawem.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Prawo przedsiębiorców art. 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Przepis określający swobodę podejmowania działań przez przedsiębiorcę, z wyjątkiem tych zakazanych przez prawo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
P. S.A. nie jest organem państwowym w rozumieniu Prawa prasowego. Żądane informacje dotyczą działalności biznesowej spółki, a nie jej zadań publicznych. Spółka prawidłowo poinformowała o braku obowiązku udostępnienia informacji.
Odrzucone argumenty
P. S.A. jest organem państwowym w rozumieniu Prawa prasowego i ma obowiązek udostępniania informacji związanych z wolnością mediów. Sąd I instancji błędnie zawęził zakres zadań publicznych P. S.A.
Godne uwagi sformułowania
Nie każda informacja, będąca w dyspozycji Spółki bądź odnosząca się do jej funkcjonowania, a tym bardziej majątku, jest informacją publiczną. Ustalanie zakresu zadań publicznych spółki prawa handlowego powinno następować w sposób ostrożny i precyzyjny, tak aby nie narazić na nadmierną ingerencję innych osób w działalność tej spółki. Nie można zgodzić się z tym, że do 'organów państwowych' wskazanych w art. 2 Prawa prasowego należy zaliczyć też P. S.A., z tego powodu, że stanowi współwłasność Skarbu Państwa. Objęcie Spółek prawa handlowego takich jak P. S.A. zakresem podmiotowym u.d.i.p. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy wymaga precyzji i ostrożności.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precedens dotyczący zakresu dostępu do informacji publicznej w spółkach prawa handlowego, w tym z udziałem Skarbu Państwa, oraz interpretacji pojęcia 'organu państwowego' w kontekście Prawa prasowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji P. S.A. i jej relacji z prawem dostępu do informacji publicznej oraz Prawem prasowym. Interpretacja pojęcia 'organu państwowego' może być przedmiotem dalszych dyskusji w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności spółek z udziałem Skarbu Państwa, co jest istotne dla prawników i dziennikarzy.
“Czy spółka energetyczna z udziałem Skarbu Państwa musi ujawnić swoje biznesowe kontrakty? NSA wyjaśnia granice dostępu do informacji.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1108/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Wa 591/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-17 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 1 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2018 poz 1914 art. 2 Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 591/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność P. S.A. z siedzibą w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 591/21, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność P. S.A. z siedzibą w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 9 grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 9 grudnia 2020 r. skarżące Stowarzyszenie zwróciło się do P. S.A. z siedzibą w P. (dalej: "P." lub "Spółka"), o udostępnienie następującej informacji publicznej: - umowy, na mocy której P. przejął wydawnictwo P. P. wraz z aneksami i załącznikami do tej umowy, - treści wszelkich analiz ekonomicznych i analiz ryzyka, w posiadaniu których jest P., dotyczących przejęcia wydawnictwa P. P. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że Spółka wykonuje zadania publiczne, m.in. związane z dostępem do zasobów energetycznych czy zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju. Kwalifikując Spółkę jako podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, Sąd jednocześnie podzielił stanowisko Spółki, że żądana informacja nie miała charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 1990 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), dalej zwanej "u.d.i.p." Zdaniem Sądu w odniesieniu do spółek prawa handlowego informację publiczną stanowią tylko te dane, które są ściśle związane z wykonywanymi przez tę spółkę zadaniami publicznymi. Nie każda informacja, będąca w dyspozycji Spółki bądź odnosząca się do jej funkcjonowania, a tym bardziej majątku, jest informacją publiczną. W ocenie Sądu I instancji ustalanie zakresu zadań publicznych spółki prawa handlowego powinno następować w sposób ostrożny i precyzyjny, tak aby nie narazić na nadmierną ingerencję innych osób w działalność tej spółki, przez pozyskiwanie wiedzy na ten temat. Sąd I instancji wskazał, iż zestawienie treści wniosku o zadaniami publicznymi realizowanymi przez Spółkę prowadzi do wniosku, że nie ma związku funkcjonalnego pomiędzy żądanymi przez Stowarzyszenie informacjami, a zadaniami realizowanymi przez Spółkę. Zakup przez Spółkę prywatnego koncernu medialnego P. P. nie jest związany z żadnym zidentyfikowanym powyżej zadaniem publicznym realizowanym przez P., lecz decyzją biznesową i w żaden sposób nie wiąże się z "zapewnianiem bezpieczeństwa energetycznego kraju", "wytwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją i handlem energią elektryczną", "działalnością przedsiębiorstwa energetycznego" i innymi zadaniami określonymi w ustawie – Prawo energetyczne. Żądane informacje należy, zdaniem Sądu I instancji, zakwalifikować jako dotyczące informacji o sposobie przeznaczenia zysku Spółki, a samo wydatkowanie środków finansowych przez Spółkę nie stanowi zadania publicznego. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu I instancji Spółka prawidłowo poinformowała Stowarzyszenie, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, tym samym nie znajduje się w bezczynności. Skargę kasacyjną wniosło skarżące Stowarzyszenie, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzuciło naruszenie przepisów postępowania (pkt 1), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo nieudzielenia odpowiedzi na wniosek, pomimo upływu ustawowego terminu. Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie prawa materialnego (pkt 2), tj. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ustawy – Prawo prasowe przez ich błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż informacja, o którą wnioskował skarżący, dotyczy kwestii, które leżą poza zakresem zadań publicznych realizowanych przez organ i jako taka nie stanowi informacji publicznej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty przez stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze, nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącego i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Ponadto wniosło o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji błędnie zidentyfikował działania publiczne realizowane przez organ, zawężając je do tych tylko zadań, które są związane z branżą paliwowo-energetyczną. Zdaniem skarżącego kasacyjnie z art. 2 Prawa prasowego wynika, że "organem państwowym" są wszelkie podmioty i władze publiczne, w tym także P. S.A. stanowiący współwłasność Skarbu Państwa. Skoro zatem organ jest obciążony obowiązkami wynikającymi z art. 2 Prawa prasowego, to w ocenie Stowarzyszenia ciążą na nim także inkorporowane tam zadania publiczne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreśliła, że podlega ona przepisom u.d.i.p. jedynie wtedy gdy w konkretnej sprawie, której dotyczy wniosek o dostęp do informacji publicznej, wykonuje ona zadania publiczne, m.in. takie jak wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel paliwami gazowymi w systemie sieciowym czy zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Jednocześnie Skarb Państwa nie ma w P. pozycji dominującej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, że ustalanie zakresu zadań publicznych spółki prawa handlowego powinno następować w sposób ostrożny i precyzyjny, tak aby nie narazić działalności tej spółki na nadmierną ingerencję osób trzecich. Zdaniem Spółki, prawidłowa jest ocena Sądu I instancji, że żądane przez Stowarzyszenie informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą wykonywania przez spółkę zadań publicznych. W ocenie Spółki zawieranie umów cywilnoprawnych z innymi podmiotami gospodarczymi oraz zamawianie analiz ekonomicznych niedotyczących zadań publicznych Spółki nie wpływają bowiem na wykonywanie zadania publicznego przez Spółkę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ustawy Prawo prasowe "przez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż informacja, o którą wnioskował skarżący, dotyczy kwestii, która leży poza zakresem zadań publicznych realizowanych przez organ i jako taka nie stanowi informacji publicznej". Przy czym należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazano, że WSA prawidłowo ustalił, iż organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. oraz, że organ jest zobowiązany do udzielenia informacji o swojej działalności w zakresie realizowanych zadań publicznych. Stowarzyszenie twierdzi natomiast, że Sąd błędnie zidentyfikował działania publiczne realizowane przez organ, bowiem zawęził je do tych tylko zadań, które są związane z branżą paliwowo-energetyczną, pominął bowiem brzmienie art. 2 Prawa prasowego, który stanowi o obowiązkach "organów państwowych" wobec prasy. Lakoniczne uzasadnienie omawianego zarzutu utrudnia odniesienie się do niego i nie potwierdza jego zasadności Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z tym, że do "organów państwowych" wskazanych w art. 2 Prawa prasowego należy zaliczyć też P. S.A., z tego powodu, że stanowi współwłasność Skarbu Państwa. A skoro P. S.A. nie jest organem w rozumieniu art. 2 Prawa prasowego, to wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia nie ciążą na nim "inkorporowane tam zadania publiczne". Zatem bez znaczenia jest to, jak twierdzi Stowarzyszenie, że wniosek dotyczył kwestii ściśle związanych z wolnością mediów w ogólności i prasy w szczególności. W konsekwencji nie można zgodzić się ze Stowarzyszeniem, że także w tym zakresie P. S.A. jest zobowiązany do udostępnienia żądanych we wniosku z 9 grudnia informacji jako informacji publicznych, ponieważ w skardze kasacyjnej nie wykazano, że takimi są. Należy podkreślić, że objęcie Spółek prawa handlowego takich jak P. S.A. zakresem podmiotowym u.d.i.p. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy wymaga precyzji i ostrożności. Szeroko prezentowane w orzecznictwie jest stanowisko, zgodnie z którym od podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie można żądać innych informacji niż odnoszących się do zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Byłoby to nadmierną ingerencją w jego działalność (w sferę informacyjną) tych podmiotów, co może wiązać się dla niego z negatywnymi konsekwencjami (patrz wyroki NSA z 7 października 2015 r. I OSK 1974/14, z 5 sierpnia 2016 r. I OSK 415/16, z 27 czerwca 2017 r. I OSK 2245/15, z 22 marca 2019 r. I OSK 1098/17). Stowarzyszenie w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie wskazywało okoliczności świadczących o tym, że Skarb Państwa ma w P. S.A. pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów ani o wykonywaniu przez P. S.A. zdań publicznych jako organ państwowy w rozumieniu art. 2 ustawy prawo Prasowe. Natomiast Sąd I instancji uznał, że P. S.A. jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej wyłącznie w zakresie w jakim takie informacje dotyczą realizowanych przez Spółkę zadań publicznych. Zatem należy przede wszystkim zauważyć, że z niepodważonych w skardze kasacyjnej ustaleń Sądu I instancji wynika, że P. S.A. wykonuje zadania publiczne tylko w zakresie związanym z branżą paliwowo-energetyczną. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika aby Sąd I instancji dokonał jakichkolwiek ustaleń związanych z wykonywaniem przez Spółkę zadań w zakresie działalności prasowej, na podstawie których można byłoby ustalić czy działalność Spółki w tym zakresie, należy uznać za wykonywanie zadań publicznych. Sąd I instancji nie dokonał żadnych ustaleń, na podstawie których można byłoby podważyć stanowisko P. S.A., że Skarb Państwa nie ma pozycji dominującej w tej Spółce w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Tymczasem w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przez Sąd przepisów normujących ustalanie stanu faktycznego, będącego podstawą zastosowania prawa materialnego, co bezpośrednio wpływa na bezskuteczność omawianego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. W lakonicznym i szczątkowym uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego nie sprecyzowano zadania publicznego realizowanego przez P. S.A., w związku z którym żądana informacja miałaby zostać udostępniona. Autor skargi kasacyjnej odsyła jedynie w tym zakresie do art. 2 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. 2018 poz. 1914 ze zm.), który ma zawierać zadania publiczne realizowane przez P. S.A. Jednak autor skargi kasacyjnej nie podniósł zarzutów dotyczących ustaleń Sądu co do zakresu zadań publicznych realizowanych przez Spółkę, jak i ustaleń, że żądane we wniosku dostępowym informacje nie wchodzą w zakres tych zadań. Przepis art. 2 Prawa prasowego stanowi, że organy państwowe zgodnie z Konstytucją RP stwarzają prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań, w tym również umożliwiające działalność redakcjom dzienników i czasopism, zróżnicowanych pod względem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw. Jak trafnie zauważa się w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w piśmiennictwie wskazuje się, że powyższy przepis ma charakter normy programowej, na podstawie której nie jest możliwe opieranie jakichkolwiek roszczeń (tak: G. Kuczyński art. 2 [w:] Prawo prasowe. Komentarz (red.) B. Kosmus, G. Kuczyński, C.H. Beck. Wyd. 3, Warszawa 2018). Ponadto, z uwagi na bezpośrednie odwołanie się do Konstytucji RP, nie sposób pominąć w procesie wykładni ustawy zasadniczej, w tym art. 14 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że pojęcie organu państwowego, użyte w art. 2 Prawa prasowego nie zawiera w sobie wszystkich podmiotów o charakterze publicznym (tak: G. Kuczyński art. 2 [w:] Prawo prasowe. Komentarz (red.) B. Kosmus, G. Kuczyński, C.H. Beck. Wyd. 3, Warszawa 2018). Należy wskazać, że ustawa Prawo prasowe posługuje się zróżnicowaną siatką pojęciową, co uniemożliwia rozszerzającą wykładnię pojęcia organu państwowego, ujętego w art. 2 tej ustawy. Ustawodawca na gruncie tej ustawy, w rozdziale 1 posługuje się obok pojęcia organu państwowego, kategoriami podmiotów takimi jak: przedsiębiorstwo państwowe, państwowa jednostka organizacyjna, organizacja polityczna, związek zawodowy, organizacja spółdzielcza, organizacja samorządowa, inna organizacja społeczna, kościół, inny związek wyznaniowy, przedsiębiorca (zob. art. 4, art. 6 i art. 8 Prawa prasowego). Wymienione podmioty można podzielić sensu largo na dwie podstawowe kategorie podmiotów, tj. o charakterze publicznym i prywatnym, dzieląc je następnie na kolejne kategorie podmiotów w ramach tego podziału. I tak w zakresie podmiotów o charakterze publicznym należy wymienić odrębne od siebie podkategorie takie jak: organ państwowy, przedsiębiorstwo państwowe, państwowa jednostka organizacyjna. W kategorii podmiotów prawa prywatnego należy wyróżnić podkategorie takie jak: organizacja polityczna, związek zawodowy, organizacja spółdzielcza, organizacja samorządowa, inna organizacja społeczna, kościół, inny związek wyznaniowy i przedsiębiorca. Powyższe prowadzi do wniosku, że nie jest uprawnione stawianie znaku równości pomiędzy wyodrębnionymi przez ustawodawcę kategoriami podmiotów uznając, że te same obowiązki spoczywają na wszystkich podmiotach wymienionych w ustawie. W doktrynie wyodrębnia się zwykle cztery grupy organów państwowych: ustawodawcze, wykonawcze, sądy i trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. W piśmiennictwie wskazuje się, że adresatem art. 14 Konstytucji RP, do którego należy odwołać się przy wykładni art. 2 Prawa prasowego, są organy władzy publicznej, które w zakresie działalności prasy, z jednej strony mają obowiązek powstrzymać się od wszelkich działań ograniczających wolność prasy, a więc ograniczających swobodę zakładania środków społecznego przekazu, swobodę prowadzenia działalności medialnej, a także swobodę kreowania struktur własnościowych mediów, z drugiej natomiast powinny w ramach działań regulacyjnych organizacyjno nadzorczych zapewnić faktyczny pluralizm mediów, w szczególności podejmując działania z zakresu praw konkurencji w celu przeciwdziałania nadmiernej koncentracji kapitałowej i własnościowej. ( J. Sadomski, art. 14 [w:] Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1-86 (red.) M. Safian, L. Bosek, Warszawa 2016). Odnosząc się do argumentu skargi kasacyjnej, że pojecie organu państwowego w kontekście art. 2 Prawa prasowego należy traktować szeroko z uwagi na to, że ustawa ta została uchwalona w 1984 r., to argument ten jest nietrafny, nie tylko z tego powodu, że ustawodawca w treści ustawy rozróżnia kategorię organów państwowych od innych podmiotów, zarówno o charakterze publicznym jak i prywatnym ale również dlatego, że ustawa Prawo prasowe była wielokrotnie nowelizowana również w obrębie art. 2 Prawa prasowego. Podsumowując, P. S.A., jako podmiot prawa prywatnego w formie organizacyjnej spółki akcyjnej, nie może zostać zaliczony do kategorii organów państwowych. Jak to trafnie podnosi się w odpowiedzi na skargę kasacyjną, P. S.A., jako podmiot prawa prywatnego porusza się w obszarze swobody właściwej podmiotom prywatnym, tj. zgodnie z art. 8 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.). Przepis ten stanowi, że przedsiębiorca może podejmować wszelkie działania, z wyjątkiem tych, których zakazują przepisy prawa. Przedsiębiorca może być obowiązany do określonego zachowania tylko na podstawie przepisów prawa. Jest to zatem inny od organów państwowych mechanizm funkcjonowania podmiotu w obrocie prawnym. W konsekwencji, w przeciwieństwie do stosowania wobec P. S.A. w zakresie ustalonym przez Sąd I instancji ustawy o dostępie do informacji publicznej - art. 2 Prawa prasowego nie ma zastosowania do niego, ponieważ nie jest on organem państwowym. Dodatkowo należy zaznaczyć, że brak jest regulacji nakładającej na P. S.A. obowiązek realizacji zadania publicznego, które miałoby polegać na tworzeniu i prowadzeniu prasy przez Spółkę lub przejmowania podmiotów prowadzących taką działalność. Zatem działalność ta znajduje się poza zakresem wykonywanych przez tę Spółkę zadań publicznych przyjętych przez Sąd I instancji. W rezultacie Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skoro żądane we wniosku dostępowym Stowarzyszenia z 9 grudnia 2020 r. informacje dotyczą kwestii, które leżą poza zakresem zadań publicznych, to nie można ich zakwalifikować jako informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Konsekwencją niezasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego jest niezasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Naruszenia tego skarżące Stowarzyszenie upatruje w oddaleniu skargi pomimo nieudzielania odpowiedzi na wniosek pomimo upływu ustawowego terminu. Przy czym zauważyć tu należy, że w skardze kasacyjnej nie przedstawiono uzasadnienia tego zarzutu. Wbrew twierdzeniom skarżącego Stowarzyszenia, P. S.A. udzielił odpowiedzi na wniosek z 9 grudnia 2020 r. (który wpłynął do adresata 14 grudnia 2020 r.) pismem z 28 grudnia 2020 r., w którym poinformowano Stowarzyszenie, że nie udzieli odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku Stowarzyszenia, gdyż materiały o udostępnienie których wniesiono, nie stanowią informacji publicznej a ponadto sprawy objęte wnioskiem dotyczą majątku spółki kapitałowej - samodzielnego podmiotu prawnego. Zatem adresat wniosku dotrzymał terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, skoro jak to wyżej wykazano, Stowarzyszenie nie podważyło w skardze kasacyjnej stanowiska Sądu I instancji, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a do uwolnienia się od zarzutu bezczynności wystarczające było poinformowanie wnioskodawcy o tym pismem, to Sąd I instancji prawidłowo, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę na bezczynność Spółki. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego od skarżącego Stowarzyszenia na rzecz P. S.A. z siedzibą w P. orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI