III OSK 1107/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy z dnia 21 czerwca 2022 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora. WSA uznał, że zarządzenie o ogłoszeniu konkursu było powiązane z wcześniejszym zarządzeniem Wójta z dnia 17 czerwca 2022 r. o odwołaniu poprzedniego dyrektora, które zostało prawomocnie unieważnione. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektora ze skutkiem ex tunc oznacza, iż nie wywoływało ono skutków prawnych od daty jego podjęcia. W konsekwencji, zarządzenie o ogłoszeniu konkursu, wydane na podstawie unieważnionego zarządzenia, było obarczone istotnym naruszeniem prawa i również podlegało unieważnieniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 92 ust. 1 u.s.g.) i przepisów postępowania (art. 134 § 1 P.p.s.a.) za niezasadne. Sąd wskazał, że prawidłowa interpretacja art. 92 ust. 1 u.s.g. wstrzymuje wykonanie aktu od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, a czynności podjęte na podstawie takiego aktu mogą być wadliwe. Ponadto, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi w zakresie granic sprawy, a odwołanie się do prawomocnego wyroku NSA w sprawie dotyczącej odwołania dyrektora było uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ex tunc w kontekście unieważniania zarządzeń administracyjnych oraz powiązania między kolejnymi aktami administracyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą konkursową na stanowisko dyrektora szkoły i rozstrzygnięciami nadzorczymi, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, wydane na podstawie zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, które zostało następnie unieważnione ze skutkiem ex tunc, jest samo w sobie wadliwe i podlega unieważnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie o ogłoszeniu konkursu, wydane na podstawie zarządzenia, które zostało prawomocnie unieważnione ze skutkiem ex tunc, jest obarczone istotnym naruszeniem prawa i powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że unieważnienie zarządzenia o odwołaniu dyrektora ze skutkiem ex tunc oznacza, iż nie wywoływało ono skutków prawnych od daty jego podjęcia. W związku z tym, kolejne zarządzenia, w tym zarządzenie o ogłoszeniu konkursu, które były z nim powiązane i zależały od jego ważności, również są wadliwe.
Czy sąd administracyjny, rozpatrując skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, jest związany zarzutami i wnioskami skargi w zakresie granic sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem art. 57a P.p.s.a. (nie mającego zastosowania w tej sprawie).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, co oznacza, że nie może kontrolować zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W tej sprawie sąd rozpoznał przedmiot skargi dotyczący rozstrzygnięcia nadzorczego w przedmiocie ogłoszenia konkursu.
Jak należy interpretować art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście wstrzymania wykonania uchwały lub zarządzenia organu gminy w przypadku stwierdzenia ich nieważności przez organ nadzoru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy przez organ nadzoru wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, co oznacza, że od tej daty akt nie wywołuje skutków prawnych i nie może być podstawą do dalszych działań.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym art. 92 ust. 1 u.s.g. należy rozumieć w ten sposób, że zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych. Wstrzymanie wykonania aktu oznacza tymczasowe pozbawienie go skutków prawnych.
Przepisy (6)
Główne
u.s.g. art. 92 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy przez organ nadzoru wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, co oznacza, że od tej daty akt nie wywołuje skutków prawnych i nie może być podstawą do dalszych działań.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, ale także inne sądy i inne organy państwowe.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo oświatowe art. 63 § ust. 10 zd. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 92 ust. 1 u.s.g.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż czynności podjęte przez organ prowadzący (ogłoszenie konkursu) przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia Wójta z dnia 17 czerwca 2022 r. były wydane z istotnym naruszeniem przepisów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1 P.p.s.a.) poprzez niezastosowanie, przejawiające się rozstrzygnięciem, w którym Sąd pierwszej instancji oparł się na wyroku NSA z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt III OSK 696/23, podczas gdy WSA winien rozstrzygnąć o zasadności objęcia zarządzenia z dnia 21 czerwca 2022 r. rozstrzygnięciem nadzorczym na dzień 26 września 2022 r.
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie wydane na podstawie zarządzenia uznanego na nieważne, lub też bezpośrednio z nim powiązane, również uznane winno zostać za nieważne, jako wydane bez podstawy prawnej. • organ wykonawczy gminy musi się liczyć z konsekwencjami związanymi z ewentualnym wyeliminowaniem z obrotu prawnego tego zarządzenia. • skoro zostało unieważnione zarządzenie nr [...] z dnia 17 czerwca 2022 r. ze skutkiem ex tunc, tj. od dnia jego podjęcia, to kolejne zarządzenia dotyczące przeprowadzenia konkursu [...] były obarczone naruszenie prawa w stopniu istotnym. • żaden z przepisów ustawy Prawo oświatowe nie określa terminu wszczęcia procedury konkursowej, co także nie nakazuje organowi prowadzącemu wstrzymanie się do ogłoszenia konkursu (i powołania komisji konkursowej) do czasu uprawomocnienia się zarządzenia w przedmiocie odwołania dyrektora ze stanowiska.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ex tunc w kontekście unieważniania zarządzeń administracyjnych oraz powiązania między kolejnymi aktami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą konkursową na stanowisko dyrektora szkoły i rozstrzygnięciami nadzorczymi, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak konsekwencje prawne mogą sięgać wstecz (ex tunc) i wpływać na kolejne działania organów administracji, nawet jeśli te działania wydają się logiczne w momencie ich podejmowania.
“Nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora pogrąża konkurs na jego następcę – lekcja ex tunc dla samorządów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.