III OSK 1095/21

III OSK 1095/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 578/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-14
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1430
art. 134A UST 2
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 578/18 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 578/18, po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika – uchylił zaskarżoną decyzję.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. ww. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy, za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez D. K. w miesiącu maju 2017 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - dalej: "Pracodawca", wystąpiło do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika – D. K. - do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
W wyniku rozpatrzenia wniosku, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla Pracodawcy z tytułu wypłaconej odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez D. K. Organ wskazał, że ww. pracownik przedsiębiorstwa pełnił terytorialną służbę wojskową w okresie od dnia [...] maja 2017 r. a zwolnienie go z pełnienia tej służby nastąpiło w dniu [...] maja 2017 r. Jednocześnie organ I instancji, na podstawie posiadanej ewidencji wojskowej ustalił, że w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej, pełnionej rotacyjnie, D. K. nie był żołnierzem rezerwy, natomiast stosownie do treści art. 134a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.) – dalej: "u.p.o.o.RP", świadczenie pieniężne przysługuje Pracodawcy zatrudniającemu pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
Odwołanie od decyzji organu I instancji, złożył Pracodawca.
Organ II instancji, rozpoznając odwołanie uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W ocenie organu, w sprawie nie budzi wątpliwości, że jak wynika z prowadzonej ewidencji wojskowej, w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, pracownik przedsiębiorstwa nie był żołnierzem rezerwy, zatem Pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Pracodawca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty, zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za zawierającą usprawiedliwione podstawy. Zdaniem Sądu organy obu instancji wadliwie wyłożyły znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających przypadki, gdy - ze środków publicznych – wypłacane jest dla prawodawcy świadczenie, m.in. z tytułu poniesienia kosztów odprawy, wypłaconej przezeń uprzednio na rzecz osób powołanych do terytorialnej służby wojskowej. W art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP wyrażono zasadę wypłacania tzw. świadczenia na rzecz pracodawcy, który poniósł określone ciężary, związane z powołaniem do służby wojskowej zatrudnionych przezeń osób. Dotyczy to jednoznacznie zarówno żołnierzy rezerwy jak i żołnierzy Obrony Terytorialnej. Obejmuje m.in. przypadek pełnienia terytorialnej służby rotacyjnej. W ocenie Sądu meriti w tym kontekście musi być odczytywany także ust. 2 danej regulacji. Wskazano tam, czym jest ustanowione ust. 1 świadczenie (rekompensatą kosztów), oraz jakie składniki obejmuje - w tym przez wymienienie, które wydatki pracodawcy nie są rekompensowane. Wskazano tam jednoznacznie, że należne pracodawcy świadczenie obejmuje także zwrot kosztów wypłaconej żołnierzowi odprawy. Co prawda użyto tam jedynie pojęcia żołnierz rezerwy, zresztą dwukrotnie, ale należy mieć tu na uwadze, że wskazany przepis (ust. 2) określa reguły wypłaty świadczenia, które - z mocy ust. 1 - jest należne także pracodawcy, zatrudniającemu żołnierza Obrony Terytorialnej, odbywającego terytorialną służbę wojskową. Pewne reguły wypłaty świadczenia - odnosząc je expressis verbis do żołnierzy Obrony Terytorialnej - zawierają także ust. 8 i 10 w art. 134a ustawy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego wskazane normy pozostawałyby więc w oczywistej sprzeczności, o ile by przyjąć za organem, że ust. 2 faktycznie ogranicza możliwość uzyskania świadczenia jedynie do pracodawców, zatrudniających żołnierzy rezerwy. Takie rozumienie regulacji ust. 2 uznały właśnie za prawidłowe organy administracji obu instancji. Przyjęły, jakoby świadczenie – np., co do kosztów odprawy - przysługiwało tylko pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy. Takie rozumienie ust. 2 pomija jednakże zasadę wykładni w celu eliminacji oczywistych sprzeczności w systemie, przy założeniu racjonalności prawodawcy. Skoro wyraził on mianowicie wolę wypłaty świadczenia, także pracodawcy zatrudniającemu osoby będące żołnierzami Obrony Terytorialnej (tak ust. 1), zaś - w myśl ust. 2 - świadczenie to ma stanowić rekompensatę poniesionych kosztów, niepodobna w ocenie Sądu pierwszej instancji, aby założył on, że świadczenie w razie zatrudniania takich osób nie ma być w istocie wypłacane. Dla eliminacji tej sprzeczności konieczne było wobec tego odwołanie do względów wykładni – w tym historycznej czy celowościowej. Instytucja wojsk obrony terytorialnej została wprowadzona do ustawy o obronie w ramach stosownych nowelizacji. W ich trakcie zmieniono także art. 134a - ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 2138). Wprowadzono wówczas w danej jednostce redakcyjnej szereg modyfikacji, uwzględniając funkcjonowanie wojsk obrony terytorialnej. Jednakże stosownych pojęć nie wprowadzono do ust. 2. Z powyżej wskazanych względów - jednoznacznego wyrażenia przez prawodawcę woli objęcia świadczeniem kosztów pracodawcy, związanych z odbywaniem służby także przez żołnierzy Obrony Terytorialnej - uprawnione jest przyjęcie, że pozostawienie w ust. 2 wyłącznie określenia żołnierz rezerwy jest oczywistą omyłką. Nie budzącą wątpliwości wolą prawodawcy było w istocie stosowanie reguł zamieszczonych w ust. 2 także, co do zatrudniających żołnierzy Obrony Terytorialnej. Treść kontrowersyjnego przepisu należy wykładać generalnie zgodnie z wolą prawodawcy, skoro jest możliwa do odtworzenia. Gdy - przy zastosowaniu prostego rozumienia językowo-logicznego - norma nie może być prawidłowo odkodowana - tu wobec wskazanych wyżej sprzeczności - należy wykorzystać inne stosowne metody wykładni.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego nie sposób doszukać się racjonalnych względów celowościowych, które mogłyby przemawiać za przyjęciem przez prawodawcę, że - jak to przyjmuje organ – zwrot kosztów w formie świadczenia dotyczyć ma tylko pracodawcy, który zatrudnia żołnierzy rezerwy, lecz już nie żołnierzy Obrony Terytorialnej. Konstatację, że brak dodania w ust. 2 określenia "żołnierz Obrony Terytorialnej" stanowi oczywistą omyłkę prawodawcy na etapie uprzedniej nowelizacji art. 134a ustawy o obronie, potwierdza przekazana przez pełnomocnika organu informacja o procedowaniu noweli danego artykułu, dla wskazania w nim wprost, że świadczenie jest należne także pracodawcom zatrudniającym żołnierzy Obrony Terytorialnej. Ma ona ustanawiać także regułę wypłaty świadczeń pracodawcom, którzy - wobec dotychczasowego brzmienia ust. 2, i jego rozumienia przez organy administracji - nie otrzymali rekompensaty z tytułu wypłaty odprawy.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 pkt 1 P.p.s.a.), tj. art. 134a ust. 2 w zw. z ust. 1 u.p.o.o.RP - poprzez ich błędną wykładnię a tym samym błędną kontrolę decyzji organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. i uznaniu, że to organ wadliwie odczytał, ustalone w tych przepisach reguły wypłaty pracodawcy świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy w związku z odbywaniem przez tego pracownika terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, a wobec oczywistej sprzeczności tych przepisów przy zastosowaniu prostej wykładni językowo-logicznej, niezbędnym było sięgniecie do bardziej złożonych sposobów odkodowania ich znaczenia, podczas gdy w rzeczywistości prawidłowo dokonana przez organ prosta wykładnia językowo - logiczna doprowadza do jednoznacznego wniosku, że brak jest jakiejkolwiek sprzeczności w treści art. 134a ust. 2 w zw. z ust. 1 u.p.o.o.RP i jednoznacznie z ich brzmienia wynika, że wypłata pracodawcy świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy w związku z odbywaniem przez tego pracownika terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przysługuje jedynie pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy i nie zachodzi potrzeba sięgania do bardziej złożonych wykładni, w tym celowościowej.
W oparciu o powyższy zarzut skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie skargi oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma spójnik "lub" zastosowany w ust. 1 przepisu art. 134a u.p.o.o.RP, będący alternatywą nierozłączną. Dlatego też określenie: "pracownik będący żołnierzem rezerwy" odnosi się zarówno do sformułowania: "posiadający nadany przydział kryzysowy" jak i do: "żołnierza Obrony Terytorialnej". Gdyby w normie tej prawodawca użył spójnika "albo", będącego alternatywa rozłączną, wówczas wyładnia tego przepisu dokonana przez Sąd w skarżonym niniejszą skargą kasacyjną wyroku, byłaby prawidłowa.
Odpowiadając na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2021 r. zarówno skarżący kasacyjnie jak i uczestnik postępowania wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm. – dalej: "ustawa COVID-19", w brzmieniu od dnia 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku sprawę za zgodą stron rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19.
W wywiedzionej skardze kasacyjnej organ podniósł, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni, a tym samym wadliwej kontroli decyzji administracyjnej, uznając, że wobec oczywistej sprzeczności przepisów regulujących reguły wypłaty pracodawcy świadczenia z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy w związku z odbywaniem przez niego terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przy zastosowaniu prostej wykładni językowo-logicznej, niezbędne było sięgnięcie do bardziej złożonych sposobów odkodowania ich znaczenia, podczas gdy w ocenie organu w rzeczywistości prawidłowo dokonana prosta wykładnia językowo - logiczna doprowadza do jednoznacznego wniosku, że brak jest jakichkolwiek sprzeczności w treści art. 134a ust. 2 w zw. z ust. 1 u.p.o.o.RP. Tym samym w aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanem prawnym brak jest podstaw do wypłacenia pracodawcy tytułem świadczenia odprawy wypłaconej na podstawie art. 125 tejże ustawy osobie powołanej do odbycia terytorialnej służby wojskowej nie posiadającej jednocześnie statusu żołnierza rezerwy.
Stosownie do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP, żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobie takiej przysługuje tytuł żołnierza rezerwy. W sprawie bezsporna jest okoliczność, że pracownik strony skarżącej przed Sądem pierwszej instancji w chwili powołania do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, jak i w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał statusu żołnierza rezerwy.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela tezy zawartej w skardze kasacyjnej, na której oparto podniesiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 134a ust. 2 w zw. z ust. 1 u.p.o.o.RP, zgodnie z którą wykładnię tego przepisu należy ograniczyć do prostej wykładni językowo-logicznej, która prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że pracodawcy w aktualnym stanie prawnym nie przysługuje zwrot wypłaconej na podstawie art. 125 tej ustawy odprawy pracownikowi powołanemu do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, nie będącego jednocześnie żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 u.p.o.o.RP. Ustalony przez zasadę pierwszeństwa wykładni językowej porządek preferencji jest jedynie porządkiem prima facie, a nie porządkiem absolutnym, co oznacza, że w wyjątkowych sytuacjach z ważnych powodów można odstąpić nawet od jasnego i oczywistego sensu językowego przepisu i oprzeć się na wykładni historycznej, systemowej lub funkcjonalnej. Chociaż interpretator przepisów powinien się opierać przede wszystkim na sensie językowym przepisu, to nie oznacza to jednak, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 83-84). W ten sam sposób wypowiedział się Sąd Najwyższy stwierdzając, że odstępstwa od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne i ekonomiczne, a jeśli takie nie zachodzą interpretator winien się oprzeć na wykładni językowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 50/2007, OSNC z 2008, nr 7-8, poz. 83). Dyrektywy odstępstwa od sensu językowego są nieodzownym składnikiem praktycznie każdej rozwiniętej teorii wykładni, która jest akceptowana w orzecznictwie zarówno sądów powszechnych jak i administracyjnych. W doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotowi dokonującemu wykładni wolno jest odstąpić od sensu językowego przepisu nie tylko, w przypadku gdy sens językowy jest ewidentnie sprzeczny z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi, a z istotnych powodów uchylenie przepisu byłoby w danym momencie niemożliwe lub niecelowe, ale także w przypadku, gdy wykładnia językowa prowadzi do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości musi być uznane za rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne lub niweczące ratio legis interpretowanego przepisu, czy też w przypadku oczywistego błędu legislacyjnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym brak było w niniejszej sprawie podstaw do ograniczenia wykładni art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 1 u.p.o.o.RP do prostej wykładni językowej. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości i jest poza sporem, że ustawodawca ustanowił w art. 125 cyt. ustawy zasadę wypłacania przez pracodawcę odprawy dla osób powołanych zarówno do zasadniczej i okresowej, jak i terytorialnej służby wojskowej. Przepis ten stanowi, że pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy oraz, że odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Nie ogranicza, więc prawa do otrzymania powyższej odprawy do żołnierzy rezerwy, nie wyłącza z kręgu podmiotów uprawnionych do jej otrzymania osób powołanych do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie będących żołnierzami rezerwy. Równocześnie w art. 134a ust. 1 tej ustawy wyrażono zasadę wypłacenia tzw. świadczenia pieniężnego na rzecz pracodawcy, który poniósł określone ciężary, związane z powołaniem do służby wojskowej zatrudnionych przezeń osób. Przepis ten wprowadza zasadę zwrotu pracodawcy poniesionych kosztów, związanych z powołaniem pracownika będącego żołnierzem rezerwy, jak i żołnierzem Obrony Terytorialnej do odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Dotyczy to zarówno żołnierzy rezerwy, jak i żołnierzy obrony terytorialnej powołanych do odbycia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Natomiast w ust. 2 tegoż artykułu ustawodawca określił reguły wypłaty tego świadczenia pieniężnego, czyli jakie koszty poniesione przez pracodawcę obejmuje, a które to wydatki zgodnie z ust. 11 pokrywane są z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej. Ratio legis interpretowanych przepisów jest zwrot poniesionych przez pracodawcę kosztów jakie poniósł w związku z powołaniem jego pracownika do odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby woskowej rotacyjnie i to niezależnie czy pracownik ten był jednocześnie żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 u.p.o.o.RP. Do kosztów tych niewątpliwie należy wypłacona, na podstawie art. 125 tej ustawy, przez pracodawcę takiemu pracownikowi odprawa. Jednocześnie ustawodawca nie wskazał przesłanek uzasadniających wyłączenie z zakresu poniesionych przez pracodawcę kosztów podlegających zwrotowi przez Skarb Państwa odprawy wypłaconej żołnierzowi Obrony Terytorialnej, przy jednoczesnym zaliczeniu do takich kosztów odprawy wypłaconej żołnierzowi rezerwy. Takich racjonalnych przesłanek u podstaw, których ległyby akceptowalne wartości w demokratycznym państwie nie dopatruje się także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Nie zostały one wskazane również przez organ wnoszący skargę kasacyjną, który powołuje się jedynie na wykładnię językową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłączenie z kosztów jakich zwrot przysługuje pracodawcom odprawy wypłaconej na podstawie art. 125 ustawy żołnierzom Obrony Terytorialnej stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji), zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa charakteryzujące daną cechą istotną (relewantną) mają być traktowane równo. A więc według równej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących. Brak jest podstaw do przyjęcia, aby pracodawców, o których mowa w art. 134a u.p.o.o.RP zróżnicować poprzez zrekompensowanie wypłaconej odprawy tylko tym, którzy wypłacili to świadczenie żołnierzom rezerwy w rozumieniu art. 99 ust. 1 tej ustawy. Takie ewentualne zróżnicowanie nie posiada uzasadnionego charakteru. W konsekwencji, skoro ustawodawca w art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP wyraził wolę wypłaty pracodawcy świadczenia pieniężnego obejmującego także zwrot wypłaconej odprawy żołnierzowi Obrony Terytorialnej i świadczenie to ma stanowić rekompensatę poniesionych przez niego kosztów, a z drugiej zaś strony w ust. 2 uczynił to w sposób niedoskonały, pozostawiając regulację prowadzącą ostatecznie do odmowy zwrotu tego świadczenia, to wbrew stanowisku organu wyrażonemu w skardze kasacyjnej, przy założeniu racjonalności ustawodawcy należało zastosować obok wykładni językowej, wykładnię historyczną i celowościową, tak aby wyeliminować oczywiste sprzeczności, aby wyeliminować rozstrzygnięcie, które w świetle powszechnie akceptowalnych wartości zostałoby uznane za rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, niweczące ratio legis interpretowanych przepisów. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku historia nowelizacji ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności dokonana ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 161, poz. 1278) oraz ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 2138), może świadczyć również o tzw. oczywistym błędzie legislacyjnym. Pierwszą z tych ustaw dodano art. 134a dotyczący wyłącznie świadczeń przysługujących pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy (art. 1 pkt 73), a drugą wprowadzono do ustawy o powszechnym obowiązku obrony w związku z wprowadzeniem instytucji wojsk obrony terytorialnej zmianę w art. 125, który aktualnie przyznaje prawo do odprawy także pracownikom powołanym do terytorialnej służby wojskowej, przy jednoczesnym znowelizowaniu w tym samym kierunku art. 134a ust. 1 poprzez poszerzenie kręgu uprawnionych do świadczenia pieniężnego o pracodawców zatrudniających pracowników będących żołnierzami Obrony Terytorialnej. Powyższe zmiany doprowadziły do sytuacji, że unormowania dwóch jednostek redakcyjnych tj. ust. 1 i 2 art. 134a nie są, jak wyżej wykazano, ze sobą spójne w zakresie odprawy. Nie daje się to pogodzić z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Tą oczywistą niespójność należało wyeliminować wykorzystując inne metody wykładni (por. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2022 r.: sygn. akt III OSK 971/21 i sygn. akt III OSK 1020/21, dostępne, [w:] CBOSA).
Uznając z powyższych powodów skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.