Orzeczenie · 2026-03-03

III OSK 1090/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyodpady komunalneuchwała rady gminyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnekontrola legalnościuzasadnienie wyrokuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę Wojewody na uchwałę Rady m.st. Warszawy dotyczącą szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych. NSA, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za zasadną. Głównym powodem uchylenia wyroku WSA było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 P.p.s.a. (brak należytego uzasadnienia wyroku) oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. (orzekanie nie na podstawie akt sprawy). Sąd pierwszej instancji nie przedstawił w uzasadnieniu analizy zarzutów skargi, stanowiska stron ani merytorycznego rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. WSA nie wyjaśnił, dlaczego uznał wskazane naruszenia prawa za nieistotne. Dodatkowo, NSA stwierdził zasadność zarzutu naruszenia art. 152 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., wskazując na błędne przyjęcie przez WSA, że nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność innej uchwały (nr LXV/2148/2022) stanowił podstawę do nieuwzględnienia skargi w tej sprawie, podczas gdy akty prawa miejscowego wywołują skutki do czasu uprawomocnienia się wyroku. Z tych powodów NSA uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących wymogów uzasadnienia wyroku, orzekania na podstawie akt sprawy oraz wpływu nieprawomocnych orzeczeń na ocenę legalności aktów prawa miejscowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i kontroli uchwał rady gminy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, które nie zawiera analizy zarzutów skargi i stanowiska stron, spełnia wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a. i umożliwia kontrolę instancyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe uzasadnienie wyroku, uniemożliwiające odtworzenie toku rozumowania sądu i przeprowadzenie kontroli instancyjnej, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem wyroku.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowiska stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Brak tych elementów lub sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną jest podstawą do uchylenia wyroku.

Czy nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność aktu prawa miejscowego wpływa na ocenę legalności innego aktu prawa miejscowego wydanego na jego podstawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność aktu prawa miejscowego nie powoduje utraty jego skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 152 § 2 P.p.s.a., do aktów prawa miejscowego nie stosuje się zasady, że uwzględnienie skargi powoduje brak skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Czy sąd pierwszej instancji orzekający na podstawie akt sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., musi uwzględnić wszystkie istotne okoliczności wynikające z tych aktów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza uwzględnienie okoliczności, które legły u podstaw wydania zaskarżonego aktu i znajdują odzwierciedlenie w aktach sądowych oraz organu.

Uzasadnienie

Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. może polegać na pominięciu istotnej części akt sprawy lub oparciu orzeczenia na faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach.

Czy uchwała rady gminy określająca szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych może zawierać postanowienia sprzeczne z innymi aktami prawa miejscowego lub naruszać zasady równości?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji uznał, że wskazane przez Wojewodę sprzeczności nie miały rażącego charakteru, jednak NSA uchylił wyrok z powodu wadliwości uzasadnienia, nie rozstrzygając merytorycznie tej kwestii.

Uzasadnienie

Wojewoda zarzucał sprzeczność uchwały z innym aktem prawa miejscowego oraz naruszenie zasady równości. WSA uznał naruszenia za nieistotne, ale NSA nie ocenił tej kwestii merytorycznie z powodu wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § ust. 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § ust. 3b - 3d

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6r § ust. 3d

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. • Naruszenie przez WSA art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez orzekanie bez uwzględnienia wszystkich istotnych akt sprawy. • Naruszenie przez WSA art. 152 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez błędne przyjęcie wpływu nieprawomocnego wyroku na ocenę legalności uchwały.

Godne uwagi sformułowania

tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie jest wolno ich wprowadzać interpretatorowi • zasada racjonalizmu ustawodawcy • pojęcia 'odbieranie' i 'pozbywanie' się odpadów nie mogą być używane zamiennie • uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie • wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo w sytuacji, gdy uzasadnienie nie zawiera któregokolwiek z ww. elementów jego uzasadnienia lub gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących wymogów uzasadnienia wyroku, orzekania na podstawie akt sprawy oraz wpływu nieprawomocnych orzeczeń na ocenę legalności aktów prawa miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i kontroli uchwał rady gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które mają bezpośredni wpływ na jakość orzekania i możliwość kontroli sądowej. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy nie została w pełni rozstrzygnięta.

Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA doprowadziło do uchylenia sprawy o odpady komunalne przez NSA.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst