III OSK 1081/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. S.A. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. Decyzja ta stwierdzała przejście do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa działki gruntu pokrytej śródlądowymi wodami płynącymi. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 233 k.c. w zw. z art. 264 Prawa wodnego, argumentując, że przejście gruntu do zasobu Wód Polskich narusza jej wyłączne prawo użytkowania wieczystego. WSA we Wrocławiu uznał, że ustawa Prawo wodne wprowadziła nowy stan prawny, a decyzja o przejściu gruntu do zasobu ma charakter deklaratoryjny, nie zmieniając stanu własności ani nie naruszając prawa użytkowania wieczystego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Sąd podkreślił, że istnieją dwa zasoby nieruchomości Skarbu Państwa: jeden ogólny (ustawa o gospodarce nieruchomościami) i drugi, specyficzny dla wód (Prawo wodne). Wskazał, że decyzja na podstawie art. 218 Prawa wodnego ma charakter porządkowy i wynika ze zmiany stanu prawnego, a Wody Polskie, reprezentując Skarb Państwa, muszą respektować istniejące prawo użytkowania wieczystego spółki, co oznacza, że nie mogą np. ustanawiać ograniczonych praw rzeczowych ani oddawać gruntu w najem czy dzierżawę. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa NSA w podobnych sprawach, stwierdzając, że zarzuty spółki nie zasługują na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz relacji między tym zasobem a prawem użytkowania wieczystego.
Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja stwierdzająca przejście do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa gruntu pokrytego śródlądowymi wodami płynącymi narusza prawo użytkowania wieczystego przysługujące innemu podmiotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na uprawnienia użytkownika wieczystego. Wody Polskie, reprezentując Skarb Państwa, muszą respektować istniejące prawo użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja na podstawie art. 218 Prawa wodnego ma charakter porządkowy, potwierdza zmianę reżimu prawnego i nie narusza prawa użytkowania wieczystego. Wody Polskie, mimo możliwości dysponowania nieruchomościami, muszą działać w granicach prawa i z poszanowaniem ustanowionych praw rzeczowych, takich jak użytkowanie wieczyste.
Czy istnieją dwa odrębne zasoby nieruchomości Skarbu Państwa: jeden ogólny (ustawa o gospodarce nieruchomościami) i drugi specyficzny dla wód (Prawo wodne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustawa Prawo wodne z 2017 r. wprowadziła odrębny zasób nieruchomości Skarbu Państwa obejmujący grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 218 ust. 1 i 5 Prawa wodnego, wskazując, że ustawodawca celowo stworzył odrębny zasób dla gruntów wodnych, odmienny od ogólnego zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
Przepisy (19)
Główne
u.p.w. art. 218 § 1, 2, 5, 9
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Do tego zasobu nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Starosta stwierdza decyzją przejście do tego zasobu.
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
Kształtuje użytkowanie wieczyste jako prawo wyłączne, które musi być respektowane przez właściciela.
Pomocnicze
u.p.w. art. 212 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Właściwy podmiot do złożenia wniosku o stwierdzenie przejścia gruntu do zasobu.
u.p.w. art. 261 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa mienie, którym mogą rozporządzać Wody Polskie.
u.p.w. art. 264 § 1, 9
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wody Polskie mogą rozporządzać nieruchomościami Skarbu Państwa (w tym gruntami wodnymi) w określonych formach, działając w imieniu Skarbu Państwa.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa granice wykonywania prawa własności.
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne, które nie przysługuje Wodom Polskim wobec użytkownika wieczystego.
u.g.n. art. 21
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje ogólny zasób nieruchomości Skarbu Państwa.
u.g.n. art. 21a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa włączenia do ogólnego zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i pogłębiania zaufania.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wady powodujące nieważność decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 64 § 1, 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa własności intelektualnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o przejściu gruntu do zasobu Skarbu Państwa ma charakter deklaratoryjny i nie narusza prawa użytkowania wieczystego. • Wody Polskie, reprezentując Skarb Państwa, muszą respektować istniejące prawo użytkowania wieczystego. • Istnieją dwa odrębne zasoby nieruchomości Skarbu Państwa: ogólny i specyficzny dla wód.
Odrzucone argumenty
Przejście gruntu do zasobu Wód Polskich narusza wyłączne prawo użytkowania wieczystego spółki. • Wydanie decyzji o przejściu gruntu do zasobu Skarbu Państwa jest niewłaściwe, gdy grunt ten stanowi już własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym. • Naruszenie art. 2 i 45 Konstytucji RP poprzez "sanację dualizmu" władztwa nad gruntem. • Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Dolnośląskiego.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ma charakter wyłącznie porządkowy i wynika ze zmiany stanu prawnego • Wody Polskie rozporządzają przecież tymi nieruchomościami, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa • Wody Polskie nie mogą ustanawiać ograniczonych praw rzeczowych, oddawać jej w najem, dzierżawę, użyczenie lub zamianę, ponieważ uniemożliwia to prawo użytkowania wieczystego.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz relacji między tym zasobem a prawem użytkowania wieczystego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji praw rzeczowych i administracyjnych w kontekście zasobów Skarbu Państwa, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Użytkowanie wieczyste kontra zasób Skarbu Państwa: NSA wyjaśnia granice praw do gruntu z wodami.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.