III OSK 1060/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który częściowo uwzględnił skargę T.S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA zobowiązał organ do udostępnienia informacji, stwierdził bezczynność, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa. NSA oddalił skargę kasacyjną Prezydenta, potwierdzając, że żądane informacje o kontrolach wewnętrznych stanowią informację publiczną i nie można odmówić ich udostępnienia z powodu rzekomego prywatnego interesu wnioskodawcy lub jego rzekomego nadużycia prawa. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej jest prawem obiektywnym, a jego realizacja nie zależy od interesu wnioskodawcy ani od tego, czy sprawa jest "własna". Jednocześnie NSA uznał za zasadną skargę kasacyjną T.S., zarzucającą WSA wadliwe uzasadnienie wyroku w zakresie oceny rażącego naruszenia prawa przez organ oraz wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd pierwszej instancji pominął szereg istotnych okoliczności podnoszonych przez skarżącego, które mogły świadczyć o rażącym charakterze bezczynności organu, takich jak celowe działanie organu, jego uprzedzenie do wnioskodawcy czy brak wydania decyzji odmownej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oceny rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni pojęcia informacji publicznej, kryteriów oceny bezczynności organu oraz formy reakcji organu na rzekome nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji o kontrolach wewnętrznych, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy informacja dotycząca wyników kontroli wewnętrznych, o którą wnioskuje strona, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca ma w tym prywatny interes lub wykorzystuje ją w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądana informacja stanowi informację publiczną. Prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem obiektywnym i nie jest kształtowane sposobem realizacji tego prawa ani prywatnym interesem wnioskodawcy. Kryterium "sprawy publicznej" jest obiektywne i nie zależy od tego, czy sprawa jest "własna" dla wnioskodawcy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że informacja publiczna jest kategorią obiektywną, związaną z działalnością organów władzy publicznej i sprawami wspólnoty publicznoprawnej. Prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem podmiotowym, które nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego. Prywatny interes wnioskodawcy lub wykorzystanie informacji w postępowaniu sądowym nie pozbawia informacji waloru informacji publicznej.
Czy organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, odmawiając udostępnienia informacji publicznej na podstawie rzekomego prywatnego interesu wnioskodawcy i braku interesu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
WSA nie ocenił prawidłowo, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomijając istotne okoliczności sprawy i argumenty skarżącego. Konieczne jest ponowne rozpoznanie tej kwestii przez WSA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA wadliwie ocenił kwestię rażącego naruszenia prawa, nie uwzględniając wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego, takich jak celowe działanie organu, jego uprzedzenie, czy brak wydania decyzji odmownej. Wymaga to ponownego rozpoznania sprawy przez WSA.
Jaka forma powinna być zastosowana przez organ w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu rzekomego nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie zwykłe pismo. Forma decyzji zapewnia możliwość kontroli instancyjnej i sądowej oraz wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Pozwala to na szczegółowe uzasadnienie stanowiska organu i umożliwia kontrolę sądową, w przeciwieństwie do zwykłego pisma.
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, wytworzona lub uzyskana przez organy władzy publicznej, niezależnie od celu i motywów wnioskodawcy.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowią m.in. dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją rozpoznających.
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje dostęp do dokumentów urzędowych i wynika z zasady jawności życia publicznego.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
u.d.i.p. art. 8 § ust. 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Efekty kontroli podlegają obowiązkowemu udostępnieniu w BIP.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądana informacja o kontrolach wewnętrznych jest informacją publiczną. • Prywatny interes wnioskodawcy lub wykorzystanie informacji w postępowaniu sądowym nie wyklucza jej waloru informacji publicznej. • Organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie zwykłe pismo, w przypadku rzekomego nadużycia prawa. • WSA nie ocenił prawidłowo rażącego naruszenia prawa przez organ, pomijając istotne okoliczności sprawy.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, ponieważ dotyczy prywatnego interesu wnioskodawcy i jest wykorzystywana w postępowaniu sądowym. • Organ twierdził, że wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter obiektywny i nie jest kształtowane sposobem realizowania tego prawa. • Kryterium "sprawy publicznej" jest obiektywne i nie zależy od tego, czy sprawa jest "własna" dla wnioskodawcy. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia informacji publicznej, kryteriów oceny bezczynności organu oraz formy reakcji organu na rzekome nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji o kontrolach wewnętrznych, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji publicznej i wyjaśnia, kiedy organ może odmówić jej udostępnienia, a także jak powinna wyglądać procedura w przypadku rzekomego nadużycia tego prawa. Jest to istotne dla prawników i obywateli.
“Czy organ może odmówić dostępu do informacji publicznej, bo to "Twoja prywatna sprawa"? NSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.