III OSK 1059/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-21
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznapolicjadostęp do informacjibeczynność organuskarga kasacyjnaprawo administracyjnewideorejestratorkontrola drogowa

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie dostępu do informacji publicznej dotyczącej funkcjonariuszy Policji i szczegółów technicznych pojazdu.

Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji publicznej od Komendanta Powiatowego Policji, w tym danych funkcjonariuszy, szczegółów technicznych pojazdu i nagrań z wideorejestratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do udostępnienia części informacji, stwierdzając bezczynność, ale oddalił skargę w pozostałym zakresie. Skarga kasacyjna Stowarzyszenia dotyczyła głównie nieuwzględnienia wniosku o udostępnienie danych funkcjonariuszy oraz informacji o stanie ogumienia pojazdu i dokumentacji technicznej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia na wyrok WSA w Krakowie, który częściowo uwzględnił skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie m.in. imion i nazwisk funkcjonariuszy, szczegółów technicznych pojazdu pomiarowego, nagrań z wideorejestratora oraz dokumentacji dotyczącej ogumienia. WSA zobowiązał organ do udostępnienia informacji dotyczących funkcjonariuszy, stwierdził bezczynność, ale oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając część żądań za niebędące informacją publiczną lub podlegające ograniczeniom wynikającym z przepisów k.p.k. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie, że postępowanie karne nie zostało zakończone w momencie składania wniosku, co miało wyłączyć stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zastosował przepisy, a organ nie pozostawał w bezczynności. Sąd podkreślił, że dostęp do akt spraw karnych i wykroczeniowych regulowany jest przepisami k.p.k., które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA uznał również, że informacje dotyczące stanu ogumienia pojazdu nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a udostępnione dokumenty techniczne były wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje o działaniach funkcjonariuszy Policji wykonujących zadania publiczne stanowią informacje o sprawach publicznych.

Uzasadnienie

Policja wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony praworządności i porządku publicznego, a informacje o działaniach funkcjonariuszy w tym zakresie są informacjami o sprawach publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § § 1 i § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1 lub 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.k. art. 156 § § 1, 5 i 5a

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 38 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostęp do akt spraw karnych i wykroczeniowych jest regulowany przepisami k.p.k., które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje dotyczące stanu ogumienia pojazdu służbowego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił częściowej odpowiedzi i wyjaśnił podstawy odmowy udostępnienia pozostałych informacji.

Odrzucone argumenty

Żądanie udostępnienia imion i nazwisk funkcjonariuszy Policji stanowi informację publiczną. W momencie składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej postępowanie karne (wykroczeniowe) zostało prawomocnie zakończone, co nie wyłącza stosowania u.d.i.p. Udzielona odpowiedź na zapytanie nr 8, 9 i 11 była wymijająca, niepełna i nieadekwatna do treści wniosku.

Godne uwagi sformułowania

informacje o działaniach funkcjonariuszy Policji wykonujących te zadania na podstawie przepisów prawa, stanowią informacje o sprawach publicznych. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (wykroczeniowego) i znajdujących się w nich informacji publicznych na każdym etapie postępowania. Prawo do żądania informacji o majątku, jakim dysponują podmioty wykonujące zadania publiczne nie ma charakteru nieograniczonego.

Skład orzekający

Beata Jezielska

sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

członek

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście akt spraw karnych i wykroczeniowych, a także zakresu informacji publicznej dotyczącej funkcjonariuszy i majątku publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne/wykroczeniowe zostało zakończone przed złożeniem wniosku o informację publiczną, co było kluczowe dla argumentacji sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście działań Policji i potencjalnych ograniczeń wynikających z przepisów proceduralnych. Pokazuje, jak sądy interpretują granice informacji publicznej.

Czy policja musi ujawnić dane funkcjonariuszy i szczegóły techniczne radiowozu? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1059/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 249/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-01-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Kr 249/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Y. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 20 września 2021 r. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 stycznia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Kr 249/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Y. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z [...] września 2021 r., na podstawie art. 149 § 1 i § 1a oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) I. zobowiązał Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie punktów 1 i 2 wniosku – w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w Krakowie dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddalił skargę w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu wyroku podano, że wnioskiem z [...] września 2021 r. Stowarzyszenie zażądało udostępnienia informacji w następującym zakresie: 1. wskazania imion i nazwisk funkcjonariuszy interweniujących w sprawie kierującego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2021 r. około godz. 15:04 w miejscowości X.; 2. wskazania kto prowadził pojazd, a kto obsługiwał urządzenie pomiarowe tj. kto dokonał pomiaru prędkości ww. sprawie; 3. wskazania marki i typu pojazdu oraz nr rejestracyjnego, w którym zostało zainstalowane urządzenie pomiarowe, a także wskazania nazwy urządzenia kontrolnego, w które był wyposażony radiowóz; 4. kserokopii świadectwa pojazdu i decyzji zatwierdzenia typu, na podstawie której wydano świadectwo legalizacji. Jeżeli Policja tych dokumentów nie posiada - wskazanie tej okoliczności; 5. informacji na temat ogumienia w pojeździe, którym dokonano pomiaru tj. rozmiar, wysokość bieżnika oraz wskazanie kiedy przed ww. zdarzeniem dokonano takiego pomiaru. Jeżeli funkcjonariusze nie dokonali pomiaru bieżnika - wskazanie tej okoliczności; 6. kiedy dokonano ostatniej wymiany (zakupu nowego ogumienia) oraz czy po wymianie ogumienia zwrócono się o wydanie nowego świadectwa legalizacji do GUM, a także o udostępnienie kopii dokumentów potwierdzających te okoliczności; 7. kopii nagrania z wideorejestratora rejestrującego wykroczenie, na podstawie którego został zatrzymany ww. kierujący w zakresie: 2 minuty przed dokonaniem pomiaru, oraz 1 minuta po zatrzymaniu kierującego wraz z zarejestrowanym dźwiękiem i obrazem oraz kopie nagrań w takim samym zakresie w okresie 7 dni przed zajściem zdarzenia z [...] marca 2021 r., w wyniku których ukarano kierujących mandatem karnym lub skierowano wnioski o ukaranie do Sądu; 8. kopii dokumentu (wypełnionego formularza) zawierającego informację dotyczącą wykorzystania pojazdu Policji wyposażonego w wideorejestrator w dniu [...] marca 2021 r.; 9. kopii dokumentu (wypełnionego formularza) rejestru zabezpieczonych lub zniszczonych materiałów z wideorejestratora z [...] marca 2021 r.; 10. kopii notatników służbowych funkcjonariuszy przeprowadzających przedmiotową interwencję w zakresie notatek sporządzonych ww. dniu w zakresie kontroli uczestnika ruchu drogowego, o którym mowa w pkt 1, a także udostępnienie notatek służbowych i urzędowych, sporządzonych w zw. ze zdarzeniem, o którym mowa w pkt 1; 11. kopii książki pracy urządzenia kontrolno-pomiarowego, o którym mowa w pkt 3 dokonanych w czasie służby z [...] marca 2021 r. przez patrol, o którym mowa w pkt 1; 12. kopii karty Mrd-5, którą sporządzono w związku z nałożeniem mandatu karnego na kierującego pojazdem o którym mowa w pkt 1.
W odpowiedzi, pismem z [...] września 2021 r. organ podał: "Pkt 3 - pojazd służbowy marki [...] o nr VIN: [...]; nazwa przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego to prędkościomierz kontrolny o oznaczeniu fabrycznym [...] nr fabryczny [...]. Pkt 4 - w załączeniu kserokopia decyzji zatwierdzenia typu ww. przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym oraz świadectwa jego pierwotnej i ponownej legalizacji — kart 8. Pkt 5 i 6 — informuję, że pojazd służbowy marki [...] jest poddawany corocznym badaniom technicznym, potwierdzającym jego stan techniczny, co jest potwierdzeniem dopuszczenia go do ruchu oraz jego sprawności, również w zakresie ogumienia, które również jest sprawdzane sezonowo. Wymieniony pojazd badania techniczne posiada aktualne na dzień dzisiejszy, jak i posiadał je aktualne w dniu [...] marca 2021 r. Ponadto informuję, że każdorazowo przed pobraniem pojazdu do służby funkcjonariusz sprawdza jego sprawność i stan, które w dniu [...] marca 2021 r. były bez zastrzeżeń. Pkt 8 - w załączeniu kserokopie dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie w dniu [...] marca 2021 r. pojazdu służbowego marki [...] kart 1. Pkt 9 — w załączeniu kserokopia dokumentacji z rejestru zabezpieczonych i zniszczonych materiałów z wideorejstratora [...] z [...] marca 2021 r. - kart 1. Pkt 11 - w załączeniu kserokopia potwierdzająca pracę wideorejstratora [...] w dniu [...] marca 2021 r. - kart 2." Natomiast w zakresie punktów 1, 2, 7,10 i 12 wniosku organ poinformował, że nie stanowią one żądania dostępu do informacji publicznej i nie mogą być zrealizowane w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako: u.d.i.p.) Wskazano, że uzyskanie wnioskowanych informacji i danych nie wypełnia celu kontroli władzy publicznej, funkcjonowania instytucji publicznej, istniejących w ramach jej procedur, wyznaczonych zadań czy procesu ich realizacji, ale zmierza do uzyskania informacji w odniesieniu do sprawy indywidualnej, co nie mieści się w definicji informacji publicznej.
W skardze na bezczynność organu Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie organ do dokonania czynności zgodnie z punktem 1, 2, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 wniosku z [...] września 2021 r. bądź wydania aktu w terminie 14 dni; stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że organ udzielił kompletnej odpowiedzi na zapytanie nr 3, 4; na pytania 5, 6, 8, 9,11 organ udzielił odpowiedzi wymijającej, w ogóle nie odnosząc się do ich treści zapytań, zaś w pozostałym zakresie, tj. pytań 1, 2, 7, 10 i 12 organ bezzasadnie uznał, że informacje te nie stanowią informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że dane i okoliczności przywołane w skardze wskazują, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest następstwem udziału A. A. w zdarzeniu z [...] marca 2021 r. oraz zainicjowaniem przez tę osobę postępowania, które zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II SAB/Kr 107/21), oddalającym skargę. Organ stwierdził, że żądanie wskazania imion i nazwisk interweniujących funkcjonariuszy wykracza poza zakres informacji publicznej, która ma służyć kontroli władzy publicznej, funkcjonowania instytucji publicznej, istniejących w ramach jej procedur wyznaczonych zadań czy procesu ich realizacji, czyli ocenie funkcjonowania organu, a nie ocenie indywidualnej funkcjonariuszy reprezentujących organ. Wskazano, że odpowiedź na pytanie 5 i 6 stanowiła syntetyczną informację na temat stanu technicznego pojazdu, w odniesieniu do pkt 8, 9, 11 przesłano kopie żądanych dokumentów, zaś w odniesieniu do żądania przedstawionego w pkt 10 i 12 organ stwierdził, że notatka urzędowa, notatniki służbowe oraz karty MRd-e zawierają dane osobowe, a Stowarzyszenie nie ma legitymacji do przetwarzania takich danych. Ponadto sprawa odmowy udostępnienia dokumentów w tym notatek urzędowych w ramach dostępu do informacji publicznej, była przedmiotem postępowania toczącego się przed WSA w Krakowie.
Uwzględniając częściowo skargę WSA stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania określone w punkcie 1 i 2, które dotyczyły podania imion i nazwisk funkcjonariuszy biorących udział w konkretnie określonej interwencji. Podniesiono, że Policja jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony praworządności, utrzymania bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego, m. in. poprzez ściganie przestępstw i wykroczeń, a zatem informacje o działaniach funkcjonariuszy Policji wykonujących te zadania na podstawie przepisów prawa, stanowią informacje o sprawach publicznych. Przy czym wskazano, że załatwienie wniosku, w zależności od okoliczności sprawy, może polegać na udostępnieniu informacji publicznej lub wydaniu decyzji odmownej w razie uznania, że ziściły się przesłanki określone w art. 5 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. W pozostałym zakresie WSA uznał, że skarga jest niezasadna. Wskazano, że samo Stowarzyszenie uznało, że udzielona odpowiedź w zakresie pkt 3 i 4 była wyczerpująca. Odnośnie do pytań sformułowanych w punktach 5 i 6 wniosku wyjaśniono, że prawo do żądania informacji o majątku, jakim dysponują podmioty wykonujące zadania publiczne nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż przyznanie prawa objęcia żądaniem udostępnienia wszelkich danych dotyczących jakiegokolwiek składnika majątkowego, będącego w posiadaniu podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., mogłoby prowadzić do paraliżu jego działalności i stanowiłoby wyraz nadużycia prawa do informacji. Skoro informacja publiczna dotyczyć ma spraw publicznych, a dostęp do niej ma umożliwiać społeczną kontrolę aktywności podmiotów realizujących zadania publiczne, to przez pryzmat powyższych celów należy dokonywać oceny charakteru tej informacji. W związku z tym wskazano, że pkt 5 i 6 wniosku, dotyczące stanu ogumienia służbowego pojazdu, jego wymiany i pomiaru bieżnika nie można uznać za informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i dlatego za prawidłowe WSA uznał działanie organu, który udzielił stronie skarżącej informacji na temat ogólnego stanu technicznego samochodu, z którego korzystali funkcjonariusze. Odnośnie do pytań sformułowanych w punktach: 7, 10 i 12 wskazano, że co do zasady dotyczą one informacji publicznej, których udostępnienie może podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Jednakże kwalifikacja ta ulega zmianie w razie ustalenia, że zostało wszczęte postępowanie karne lub w sprawie o wykroczenie i materiały te zostały włączone z poczet materiału dowodowego, do którego dostęp regulowany jest w art. 156 k.p.k. Z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Podniesiono, że art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k. Ponadto przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego, a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego. Przepisy art. 156 ust. 1 - 5 i 6 k.p.k. mają odpowiednie zastosowanie na mocy odesłania zamieszczonego w art. 38 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w sprawach wykroczeniowych. Wskazano, że z treści odpowiedzi na skargę oraz faktów znanych Sądowi z urzędu wynika, że w związku z interwencją podjętą przez funkcjonariuszy Policji zostało wszczęte postępowanie o wykroczenie przed Sądem Rejonowym dla [...] w Krakowie o sygn. akt [...]. W tym zakresie wyłączony jest zatem dostęp do żądanych informacji w trybie u.d.i.p. Natomiast odnośnie do kwestii udostępnienia informacji objętej żądaniem w pkt 8, 9 i 11 wskazano, że analiza w niewielkim stopniu zanonimizowanych dokumentów prowadzi do wniosku, że wyczerpują one zakres żądania. Podano, że wbrew zarzutowi skargi udostępniony dokument dotyczący wykorzystania pojazdu Policji w dniu [...] marca 2021 r. nie ogranicza się do jednej kontroli, gdyż kopia karty zatytułowanej "Informacja dotycząca wykorzystania pojazdu Policji wyposażonego w wideorejestrator" w trakcie służby w dniu [...] marca 2021 r. odnosi się do całego dnia. Podobnie WSA uznał, że żądaniu sformułowanemu w punkcie 9 czyni zadość udostępnienie formularza zabezpieczonych lub zniszczonych materiałów z wideorejestratora z [...] marca 2021 r., gdyż organ przesłał fragment rejestru dotyczący objętego wnioskiem dnia [...] marca 2021 r. Również całego dnia dotyczy przesłany rejestr pracy przyrządu kontrolno-pomiarowego do pomiaru prędkości w zakresie dotyczącym pracy urządzenia w dniu [...] marca 2021 r. i wszystkie rubryki formularza zostały wypełnione. Jednocześnie WSA uznał, że bezczynność w załatwieniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż bezczynność organu nie wynikała ze złej woli czy opieszałości organu, lecz z błędnego przekonania, że żądane informacje w zakresie objętym pkt 1 i 2 wniosku nie stanowią informacji publicznej, o czym organ poinformował skarżące Stowarzyszenie w piśmie z [...] września 2021 r.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiodło Stowarzyszenie "[...] zaskarżając go w części w zakresie pkt III wyroku, tj. w części, w jakiej skarga został oddalona. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieprawidłową ich wykładnię i przyjęcie, że zapytanie zawarte w pkt 5 i 6 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie było zapytaniem sprawie publicznej;
- art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieprawidłową ich wykładnię i przyjęcie, że odpowiedź na zapytanie zawarte w pkt 8, 9 i 11 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie było odpowiedzią wymijającą, niepełną, nieadekwatną do treści wniosku;
- art. 1 ust 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 5 k.p.k., poprzez nieprawidłową ich wykładnię i przyjęcie, że informacje określone w pkt 7, 10 i 12 wniosku należy udostępnić w trybie przepisów k.p.k., podczas gdy w momencie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej postępowanie karne (wykroczeniowe) w przedmiocie popełnionego wykroczenia zostało prawomocnie zakończone;
II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p,, mających wpływ na wynik sprawy, poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu przejawiające się w oddaleniu skargi w zakresie informacji żądanych przez skarżącego, a dotyczących kontroli drogowej z uwagi na rzekomo trwające postępowanie karne (in concreto w sprawie o wykroczenie), podczas gdy postępowanie to w momencie składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej się nie toczyło i zostało prawomocnie osądzone w dniu 22 kwietnia 2021 r.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie z 22 kwietnia 2021 r. (sygn. akt [...]) na okoliczność, że postępowanie karno-wykroczeniowe w którym znajdowały się dokumenty wnioskowane przez skarżącego, na dzień złożenia wniosku było prawomocnie zakończone, uchylenie pkt III zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zobowiązanie organu do dokonania czynności lub wydania aktu zgodnie z pkt 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 12 wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że poznanie wnioskowanych informacji, określonych w pkt 5 i 6 wniosku, dotyczących ogumienia pojazdu służbowego wyposażonego w prędkościomierz kontrolny, pozwala na kontrolę społeczną prawidłowości wykonywanych zadań tj. pomiaru prędkości, bowiem prawidłowe ogumienie wpływa na prawidłowość tego pomiaru dokonywanego za pośrednictwem wideorejestratora. Wskazano także, że w momencie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez skarżące Stowarzyszenie postępowanie w przedmiocie uchylenia prawomocnego mandatu karnego zostało prawomocnie zakończone, bowiem Sąd Rejonowy dla [...] w Krakowie postanowieniem z 22 kwietnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt [...], pozostawił wniosek o uchylenie mandatu karnego bez rozpoznania wobec wycofania wniosku. Skoro w dniu złożenia wniosku nie toczyło się żadne postępowanie to organ, a następnie Sąd, nie mógł zastosować art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym WSA ustalił nieprawidłowy stan faktyczny w zakresie jakim przyjął, że postępowanie w sprawie o wykroczenie nadal się toczy i nieprawidłowo oddalił skargę skarżącego, co doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. W ocenie skarżącego WSA dopuścił się również naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie pytania nr 8, 9 i 11, gdyż udzielona odpowiedź była niepełna i nieadekwatna do treści wniosku z uwagi na zanonimizowanie przesłanych kopii dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania. W przypadku, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie jednak zarzut naruszenia przepisów postępowania wiąże się w sposób bezpośredni z jednym z zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ich ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny wymaga łącznego omówienia.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 1 ust 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 5 k.p.k., którego skarżący kasacyjnie upatruje w nieprawidłowym przyjęciu, że informacje określone w pkt 7, 10 i 12 wniosku należy udostępnić w trybie przepisów k.p.k., podczas gdy w momencie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej postępowanie karne (wykroczeniowe) w przedmiocie popełnionego wykroczenia zostało prawomocnie zakończone.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jak słusznie zaważył Sąd I instancji, z mocy art. 38 § 1 Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2021 r. poz. 457), do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 156 ust. 1 - 5 i 6 k.p.k., które określają zasady dostępu do akt karnych (wykroczeniowych). Kwestia relacji pomiędzy przepisami u.d.i.p. i k.p.k. była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale składu 7 sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/13). Wprawdzie w dacie jej podjęcia brzmienie art. 156 k.p.k. różniło się nieco od jego aktualnej treści, ale zmiany dotyczyły kwestii rozszerzenia kręgu osób, które mogą uzyskać dostęp do akt postępowania, a zatem tezy zawarte w uzasadnieniu uchwały pozostają dalej aktualne. Posiłkując się zatem przywołanymi rozważaniami NSA należy stwierdzić, że przepis art. 156 § 1 k.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza jego treść, z której wynika, że akta, za zgodą prezesa sądu, mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (wykroczeniowego) i znajdujących się w nich informacji publicznych na każdym etapie postępowania (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie w końcu, wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19 oraz z 25 maja 2017r., sygn. akt I OSK 1399/15, z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5052/21, z 18 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6466/21). Przy czym w powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na jeszcze jedną istotną okoliczność, a mianowicie na wysoki stopień formalizacji postępowania i dostępu do akt postępowania karnego (wykroczeniowego) dla stron i daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego u.d.i.p. Uznał w związku z tym, że przyjęcie, że strona postępowania karnego (wykroczeniowego), której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w k.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiają się także orzeczenia, w których wyrażany jest odmienny pogląd, ale Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną stanowiska tego nie podziela. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że w odniesieniu do wskazanych wyżej punktów wniosku przepisy u.d.i.p. nie mają zastosowania.
Nie są zasadne także zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że odpowiedź na zapytanie zawarte w pkt 8, 9 i 11 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie było odpowiedzią wymijającą, niepełną, nieadekwatną do treści wniosku. Wprawdzie należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że przedstawienie informacji innej niż ta, o którą występuje wnioskodawca, czy też informacji niepełnej lub nieadekwatnej do treści wniosku uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ale sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowo opisał, z jakich względów uznał, że kopie żądanych dokumentów zostały udostępnione. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni ocenę tę podziela. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej skarżący otrzymał kopię formularza zawierającego informację o wykorzystaniu pojazdu Policji wyposażonego w wideorejestrator w dniu [...] marca 2021 r., o co wnosił w pkt 8 swojego wniosku, a z informacji tej wynika m.in. jaka liczba wykroczeń została ujawniona, ile nałożono mandatów karnych i jaka była kwota nałożonych mandatów karnych. Udostępnione zostały zatem dane, co do których skarżący kasacyjnie twierdzi, że zostały zanonimizowane. Wprawdzie danych tych (poza ilością ujawnionych wykroczeń) nie ma w przekazanej skarżącemu kopii książki pracy urządzenia kontrolno-pomiarowego, ale z tego względu, że poszczególne rubryki takich informacji nie wymagają. Dotyczą one bowiem daty, godziny i miejsca pracy urządzenia i takie dane zostały skarżącemu przekazane; przy czym zgodnie z żądaniem zawartym w pkt 11 wniosku odnoszą się do pracy urządzenia w dniu [...] marca 2021 r. Niezasadnie także twierdzi skarżący kasacyjnie, że organ ograniczył zakres informacji dotyczącej pkt 9 wniosku, tj. kopii rejestru zabezpieczonych lub zniszczonych materiałów, gdyż z rejestru tego wynika, że wpisy dokonywane są dziennie, a fragment przekazany skarżącemu kasacyjnie dotyczy wskazanej daty [...] marca 2021 r. W związku Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia powołanych przepisów.
Nie są także trafne zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że zapytanie zawarte w pkt 5 i 6 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie było zapytaniem w sprawie publicznej. Podnieść należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej jest zatem pojęciem niedookreślonym, gdyż ustawodawca, odwołując się do kategorii sprawy publicznej, nie zdefiniował tego pojęcia. Zgodnie jednak z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym tylko taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej – Państwa (por. np. wyroki NSA z: 31 maja 2004 r., sygn. akt I OSK 205/04, z 7 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3461/21 i z 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3195/21).
Wskazać należy, że pkt 5 i 6 wniosku dotyczył informacji na temat stanu ogumienia w pojeździe, a także daty ostatniej ich wymiany oraz odpowiedzi na pytanie, czy po tej wymianie zwrócono się o wydanie nowego świadectwa legalizacji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, co do zasady WSA nie zakwestionował okoliczności, że informacja odnosząca się do składnika majątku podmiotu wykonującego zadania publiczne jest informacją publiczną, tyle że nie ma ona charakteru nieograniczonego, a w związku z tym nie może dotyczyć wszelkich danych dotyczących jakiegokolwiek składnika majątkowego. W tym kontekście należy wskazać, że przepisem precyzującym i pozostającym w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w pkt 5 wskazuje jakie dane w szczególności podlegają udostępnieniu w zakresie majątku publicznego. Wprawdzie przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu rodzajów treści informacji publicznej, czy też kategorii spraw publicznych, jednak daje pewnego rodzaju wskazówki dla interpretacji pojęcia informacji publicznej użytego w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja dotycząca rozmiaru, wysokości bieżnika, czy też wskazania daty dokonania pomiaru tych parametrów przed wskazanym we wniosku zdarzeniem o tyle nie dotyczy spraw publicznych, że nie odnosi się do sposobu dysponowania tym majątkiem w sensie finansowym. Natomiast do takiej kategorii można zakwalifikować pytanie o kwestię świadectwa legalizacji przyrządu pomiarowego po ewentualnej wymianie opon na inny rozmiar, jeśli rzeczywiście – tak jak twierdzi skarżący kasacyjnie - okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie dla wykonywania zadań publicznych przez Policję. Jednakże okoliczność, że WSA zajął odmienne stanowisko w tym zakresie nie miało to wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Skarżącemu kasacyjnie przekazano bowiem kopie świadectw legalizacyjnych urządzenia, z których wynika, że zarówno w dacie pierwotnej legalizacji, jak i legalizacji ponownej rozmiar opon był taki sam.
W tych okolicznościach skargę należało oddalić, gdyż organ nie pozostawał w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Nie doszło zatem także do naruszenia art. 151 p.p.s.a.
Natomiast odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącego zawartego w skardze kasacyjnej wskazać należy, że wniosek ten dotyczy okoliczności, która z wyżej podanych względów nie ma znaczenia w sprawie. Ponadto w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Jak podniesiono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2021 r. (sygn. akt II GSK 1385/21) wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. "Odpowiednie" stosowanie przepisów może wszak polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z 18 grudnia 2001 r. sygn. III ZP 25/01). Stąd też wniosek skarżącego kasacyjnie nie mógł zostać uwzględniony.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI