III OSK 1058/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła sporu między policjantem a Komendantem Wojewódzkim Policji w przedmiocie zwrotu kosztów delegacji służbowej. Policjant domagał się zwrotu pełnej kwoty za bilety jednorazowe na przejazd pociągiem, podczas gdy organ odmówił, proponując rozliczenie według ceny biletu miesięcznego jako najtańszej opcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał rację policjanta, uchylając akt organu i zasądzając zwrot kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją w części dotyczącej meritum sprawy. Sąd podkreślił, że policjant ma prawo do zwrotu kosztów faktycznie poniesionych za przejazd środkiem transportu określonym przez przełożonego, a przepisy nie nakładają obowiązku korzystania z najtańszej opcji (biletu miesięcznego), ani nie dają przełożonemu prawa do ustalania najniższego kosztu przejazdu. NSA uchylił jednak rozstrzygnięcie WSA dotyczące kosztów postępowania, wskazując na brak profesjonalnego pełnomocnika skarżącego i konieczność ponownego rozpoznania tej kwestii przez sąd pierwszej instancji. NSA oddalił również wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, uznając część z nich za nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów podróży służbowych funkcjonariuszy, w szczególności kwestii wyboru środka transportu i rodzaju biletu, a także zasad rozliczania kosztów postępowania sądowego w przypadku braku profesjonalnego pełnomocnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i rozporządzenia wykonawczego, jednak zasady dotyczące kosztów postępowania mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy policjantowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości faktycznie poniesionych kosztów (np. biletów jednorazowych), czy też organ może ograniczyć zwrot do najniższej możliwej ceny biletu (np. biletu miesięcznego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Policjantowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości ceny biletu określonego środka transportu, bez konieczności udokumentowania biletami (z wyjątkami), a przepisy nie nakładają obowiązku korzystania z najtańszego środka transportu ani nie dają przełożonemu prawa do ustalenia najniższego kosztu przejazdu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia w sprawie należności za podróże służbowe policjantów nie precyzują rodzaju biletu, za który przysługuje zwrot, ani nie nakładają obowiązku korzystania z najtańszej opcji. Zwrot obejmuje cenę biletu określonego środka transportu, a policjant ma prawo do zwrotu kosztów faktycznie poniesionych, jeśli nie jest to przejazd pociągiem ekspresowym lub wagonem sypialnym.
Czy w przypadku braku profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, sąd pierwszej instancji może zasądzić zwrot kosztów postępowania w wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwrot kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika nieprofesjonalnego obejmuje koszty sądowe, koszty przejazdów i równowartość utraconego zarobku, ale nie wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, którego w sprawie nie było.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 205 § 1 p.p.s.a. określa zamknięty katalog niezbędnych kosztów postępowania dla strony działającej osobiście lub przez pełnomocnika nieprofesjonalnego. Zasądzenie kwoty sugerującej wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika było błędne, a sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wniosku skarżącego o zwrot konkretnych kosztów.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MSWiA art. 9 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia
rozp. MSWiA art. 1-8
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia
rozp. MSWiA art. 11 § 3-4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. Policji art. 113
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u. f. p. art. 44
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2007 r. o finansach publicznych
rozp. MSWiA art. 5 § 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia
rozp. MSWiA art. 23 § 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Policjant ma prawo do zwrotu kosztów faktycznie poniesionych za przejazd (bilety jednorazowe), a nie tylko najtańszej opcji (bilet miesięczny). • Przepisy nie dają przełożonemu prawa do ustalania najniższego kosztu przejazdu ani nie nakładają obowiązku korzystania z najtańszego środka transportu. • Zasądzenie kosztów postępowania w wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika było błędne, gdy pełnomocnik nie był profesjonalny.
Odrzucone argumenty
Organ był uprawniony do ustalenia i wypłaty zwrotu kosztów podróży służbowej w wysokości najniższych kosztów przejazdu (cena biletu miesięcznego). • Decyzja o cenie biletu (jednorazowego czy miesięcznego) należała do przełożonego. • Organ nie przekroczył granic modyfikacji przepisów stosując przepisy o krajowych podróżach służbowych do policjanta delegowanego.
Godne uwagi sformułowania
nie można domniemywać, zwłaszcza, że w sytuacji gdy prawodawca zdecydował o zastrzeżeniu rodzaju biletu jego wypowiedź w tym zakresie została wyrażona wprost. • Katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w powyższym przepisie ma charakter wiążący i zamknięty. • Nie może być zatem rozszerzany na inne wydatki, zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję czy ksero dokumentów składanych do akt sprawy.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów podróży służbowych funkcjonariuszy, w szczególności kwestii wyboru środka transportu i rodzaju biletu, a także zasad rozliczania kosztów postępowania sądowego w przypadku braku profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i rozporządzenia wykonawczego, jednak zasady dotyczące kosztów postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu kosztów podróży służbowych i stanowi praktyczny przykład interpretacji przepisów dotyczących funkcjonariuszy. Dodatkowo, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania jest istotne dla osób samodzielnie prowadzacych sprawy.
“Policjancie, masz prawo do zwrotu pełnych kosztów delegacji! NSA wyjaśnia, dlaczego bilet miesięczny to nie zawsze najlepsza opcja.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.