III OSK 1056/24

III OSK 1056/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1581/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-20
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2625
art.23 ust.2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1581/23 w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 9 maja 2023 r. nr DOK-3.774.4.2022.SzP w przedmiocie ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1581/23 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury (dalej: Minister) z 9 maja 2023 r. nr DOK-3.774.4.2022.SzP w przedmiocie ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z 9 maja 2023 r. Minister, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Ministra z 15 marca 2022 r., w przedmiocie ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego zwanego Jeziorem bądź Stawem P.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła Gmina W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie, uchylenie poprzedzającej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uczestnicy postępowania U.H., Z.H., Z.K., J.K., C.M., A.T., J.T. w piśmie z 13 listopada 2023 r. wnieśli o oddalenie skargi i przedstawili swoje argumenty w sprawie.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w całości podzielił wszystkie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ i przyjął je za własne. Sąd I instancji również podzielił w całości ocenę organu dotyczącą ustalonego charakteru wód przedmiotowego zbiornika. Zdaniem Sądu I instancji, organ szczegółowo uzasadnił swą ocenę w powyższym zakresie, przytaczając odpowiednie regulacje prawne, oraz odniósł się do przedstawionych przez stronę skarżącą zarzutów.
W skardze kasacyjnej Gmina W. (dalej: skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono:
- na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego:
I. naruszenie art. 23 ust. 2 "ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r." poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do aprobaty wcześniejszej decyzji Ministra Infrastruktury przez WSA w Warszawie i uznanie, że akwen nazywany Jeziorem P. nie jest wodą stojącą znajdującą się w zagłębieniu terenu będącym wynikiem działalności człowieka, do której mają zastosowanie przepisy o powierzchniowych śródlądowych wodach stojących, a jest urządzeniem wodnym,
II. naruszenie art. 23 ust. 2 "ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r." w zw. z art. 34, art. 75 pkt 2 lit. c), art. 217 ust. 13 ustawy Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię, nieuwzględniającą wykładni celowościowej wskazanych przepisów, która prowadzi do uznania, że ustawodawca wprowadził do systemu prawnego normę zawartą w art. 23 ust. 2 "ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r.", która odnosi się do stosowania przepisów ustawy Prawo wodne odnoszących się do śródlądowych wód stojących de facto tylko do powyrobiskowych zagłębień terenu, a przepis ten odnosi się do szerszej kategorii wód, mianowicie zagłębień terenu będących wynikiem działalności człowieka (w tym zdaniem skarżącej powinien odnosić się także do akwenu zwanego Jeziorem P.). Brak zastosowania wykładni celowościowej przy interpretacji art. 23 ust. 2 "ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r." prowadzi do uznania, że do niezagospodarowanej glinianki, w której gromadzi się woda mają mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne, w szczególności o powszechnym dostępie do korzystania z wód (art. 34 ustawy Prawo wodne), o zakazie wprowadzania ścieków do wód stojących (art. 75 pkt 2 lit. c) czy prawie pierwokupu dla Skarbu Państwa (art. 217 ust. 13) przy jednoczesnym braku zastosowania tych przepisów do akwenów, które powstały po wyrobiskach i które zostały zagospodarowane pod funkcje rekreacyjne czy wypoczynkowe. Trudno uznać, żeby taki cel chciał osiągnąć ustawodawca wprowadzając do porządku prawnego art. 23 ust. 2 ustawy Prawo wodne i niezrozumiała w tym zakresie jest argumentacja Sądu I instancji, że te wskazane kompleksowo przepisy nie mają mieć wpływu na wykładnię spornego art. 23 ust. 2 Prawa wodnego, bo są one związane tylko z następstwami wydanej przez organ decyzji.
III. niewłaściwe zastosowanie art. 16 pkt 65 lit. c, ustawy Prawo wodne w zw. art. 16 pkt 22 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 23 ust. 2 Prawo wodne i uznanie przez Sąd I instancji, że kwestia możliwości utworzenia kąpieliska na niniejszym akwenie nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania, gdyż dotyczy ono tylko ustalenia charakteru wód jest niezrozumiała w sytuacji kiedy ten sam Sąd w uzasadnieniu przekonuje, że nie ma znaczenia pierwotny charakter powstania zagłębienia (glinianka), a dla niniejszej sprawy ważniejsze jest późniejsze zaadoptowanie tego zagłębienia i utworzenie na nim właśnie kąpieliska w latach przedwojennych co ma uzasadniać uznanie akwenu za urządzenie wodne. Prowadzi to ostatecznie do irracjonalnych skutków, gdyż uznanie spornego zbiornika za urządzenie wodne de facto pozbawia Gminę możliwości organizacji kąpieliska na tym fragmencie wód, gdyż kąpielisko może być organizowane zgodnie z definicją wynikającą z art. 16 pkt 22 ustawy Prawo wodne na wodach powierzchniowych, w tym wodach stojących jeśli mielibyśmy do czynienia z zagłębieniem terenu będącym wynikiem działalności człowieka,
IV. naruszenie art. 16 pkt 65 lit. c, ustawy Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że akwen na P. jest urządzeniem wodnym - stawem rekreacyjnym, kiedy akwen ten w momencie swojego powstania nie był nigdy przeznaczony (nie określony z góry takiego celu) do funkcji rekreacyjnej, gdyż był zagłębieniem terenu powstałym w wyniku eksploatacji wyrobiska gliny zaadoptowanym później częściowo do funkcji rekreacyjnej. Gdyby nie jednak sama eksploatacja gliny akwen ten nigdy by nie powstał, a że pierwotna jego funkcja była związana z eksploatacją gliny potwierdza to, że w tym zagłębieniu, nigdy nie usunięto przedwojennych urządzeń do wydobycia gliny,
- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
V. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału, dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, przez co Sąd I instancji uznał, że kwestia istnienia do dnia dzisiejszego w zbiorniku urządzeń wykorzystywanych do wydobycia gliny w cegielni nie podważa prawidłowości ustaleń organu jakoby utworzono przed wojną całkowicie nowe urządzenie wodne poprzez przekształcenie całego obiektu, jego powiększenie, spłycenie pod kąpielisko w oderwaniu od jego pierwotnej funkcji jaką było jednak powstanie tego zagłębienia w wyniku działalności człowieka eksploatacji gliny i późniejszego jego zaadoptowania pod funkcję rekreacyjną. Skoro w okresie przedwojennym przeprowadzono prace budowalne, które de facto w całości zmierzały do utworzenia stawu rekreacyjnego w oderwaniu od jego pierwotnej funkcji jako wyrobiska gliny, pierwszą rzeczą jaką należało zrobić to właśnie powinno być usunięcie tych urządzeń zarówno dla celów bezpieczeństwa jak i estetycznych. Nie ma żadnego innego logicznego wytłumaczenia dla dalszego istnienia tych urządzeń w akwenie p. jak to, że nie usunięto ich dlatego, że znajdowała się tam już wcześniej woda, a uregulowano tylko część linii brzegowej i postawiono elementy infrastruktury rekreacyjnej.
VI. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 80 k.p.a. przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. poprzez przywołania wniosków niewynikających z materiału dowodowego o tym, że napełnienie wodą akwenu dokonano dopiero po zrealizowaniu urządzenia wodnego na co nie ma żadnych dowodów i jest to niczym nie poparte stwierdzenie Sądu I instancji.
Na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi oraz uchylenie w całości decyzji Ministra 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. Stanowisko podtrzymali w piśmie z 14 stycznia 2025 r.
W pismach z 12 listopada 2025 r. oraz w piśmie z 19 września 2025 r. skarżący kasacyjnie podtrzymał stanowisko w sprawie.
W piśmie z 9 października 2025 r. uczestnik postępowania J.K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
W piśmie z 11 października 2025 r. uczestniczki postępowania A.T. oraz C.M. podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu oraz rozwinięte w pismach procesowych z 12 listopada 2025 r. oraz z 19 września 2025 r. nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt. V. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania obejmujących: art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, 77 §1, art. 80 k.p.a. przez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału, dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, przez co Sąd I instancji uznał, że kwestia istnienia do dnia dzisiejszego w zbiorniku urządzeń wykorzystywanych do wydobycia gliny w cegielni nie podważa prawidłowości ustaleń organu jakoby utworzono przed wojną całkowicie nowe urządzenie wodne poprzez przekształcenie całego obiektu, jego powiększenie, spłycenie pod kąpielisko w oderwaniu od jego pierwotnej funkcji jaką było jednak powstanie tego zagłębienia w wyniku działalności człowieka eksploatacji gliny i późniejszego jego zaadoptowania pod funkcję rekreacyjną.
Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że o naruszeniu art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych można by mówić w przypadku, gdyby sąd administracyjny zaniechał wykonania kontroli decyzji administracyjnej, odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, lub wykonując tę kontrolę zastosowałby inne kryteria niż kryterium zgodności z prawem. Nie może uchybić tym przepisom sąd administracyjny dokonując kontroli, nawet gdy jej wynik i zastosowany środek nie odpowiadają prawu.
W skardze kasacyjnej brak jest zarzutów wskazujących na to, że Sąd I instancji mógł naruszyć ww. przepis w sposób odpowiadający jego dyspozycji. Skoro zatem Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji, zaś oceniając skargę Gminy W. uznał ją za nieuzasadnioną w całości i oddalił, to nie naruszył art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. ma jedynie charakter ustrojowy, skoro wynika z niego, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej kasacyjnie, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Sąd administracyjny dopuściłby się naruszenia przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a., gdyby przedmiotem swojej działalności uczynił coś innego niż "działalność administracji publicznej", względnie też zastosował środek nie określony w p.p.s.a. Oddalając skargę Gminy nie uchybiono tym wyżej wskazanym przepisom.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia podkreślić należy, że stosownie do treści art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. prowadzenie postępowania dowodowego jest obowiązkiem organu administracji i to ten podmiot odpowiada za prawidłowe przeprowadzenie tego elementu postępowania administracyjnego, jednakże nie można tracić z pola widzenia również i tego, że z przywołanego art. 7 k.p.a. wynika, że organ administracji podejmuje także na wniosek stron działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie.
Wbrew temu co podnosi strona skarżąca kasacyjnie, decyzje Ministra nie są niezgodne z prawem. Sąd I instancji miał podstawy, aby podzielić w całości ocenę organu dotyczącą ustalonego charakteru wód przedmiotowego zbiornika. Organ szczegółowo uzasadnił swą ocenę w powyższym zakresie, przytaczając odpowiednie regulacje prawne oraz odniósł się do postawionych przez stronę skarżącą zarzutów. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowe są ustalenia organu, że przedmiotowy zbiornik nie jest powiązany z jednolitą częścią wód powierzchniowych, nie jest on bowiem zbiornikiem zlokalizowanym na wodach płynących ani napełniany wodami powierzchniowymi pochodzącymi z powierzchniowych wód rzecznych o nazwie: [...] i kodzie JCWP [...], w ramach usług wodnych. Wody zgromadzone w Stawie P. nie stanowią wód powierzchniowych płynących, do których zastosowanie będą miały przepisy o wodach płynących, o których mowa w art. 22 Prawa wodnego. Wynika to ze znajdujących się w aktach adm. dowodów w postaci: opinii dotyczącej klasyfikacji hydrologicznej Stawu P., sporządzonej przez dr K.K. w dniu 20 maja 2021 r., (k. 149 i n. akt adm.); Charakterystyki hydromorfologicznej zbiornika na osiedlu P. w. W. wykonanej w marcu 2021 r. (k. 46 i n. akt adm.) i Analizy historycznej przynależności wód (zwanych Jeziorem P.) do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych z dnia 11 maja 2021 r., k. 115-116 akt adm.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie przesłanki ustawowe określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., a jego treść odzwierciedla przyjętą przez Sąd I instancji argumentację prawną dotyczącą ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego zwanego Jeziorem bądź Stawem P. Rozważania Sądu I instancji są zaś na tyle jasno i precyzyjnie sformułowane, że umożliwiają poznanie sposobu rozumowania tego Sądu w zakresie oceny ustalenia przez organ charakteru wód zbiornika wodnego zwanego Jeziorem bądź Stawem P. Uzasadnienie wyroku poddaje się również kontroli instancyjnej. Wskazać należy, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnia przyczyny, dla których oddalił skargę Gminy, w szczególności ustosunkowuje się do zasadniczego zagadnienia związanego z ustaleniem charakteru wód zbiornika wodnego zwanego Jeziorem bądź Stawem P. oraz z jakich powodów w całości podzielił ocenę organu.
Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że w okresie międzywojennym, teren dawnego wyrobiska został zagospodarowany i przekształcony, zostały wykonane prace budowlane w celu dostosowania istniejącego zagłębienia terenu do celów rekreacji, zaspokajających potrzeby lokalnej społeczności i stworzono m.in. kąpielisko.
W aktach administracyjnych znajduje opracowanie I.B. pt. Natura i Miasto, Publiczna zieleń miejska w. W. od schyłku XVIII do początku XX wieku, opublikowane przez Muzeum Architektury w. W. w 2011 r., gdzie na str. 181 tej publikacji znajduje się rycina pokazująca "Miasto-ogród" P., kąpielisko nad stawem". (k. 239 akt adm.). Na str. 182 tej publikacji stwierdzono, że "jednym z powstałych wówczas «miast-ogrodów», usytuowanym 8 km., na północ od W., były P., zaprojektowane w 1927 roku przez W.R. i realizowane w następnych latach. Projektant podporządkował kompozycję istniejącym trzem alejom (traktom łączącym P. z B., Z. i K.), dziewiętnastowiecznemu placowi targowemu oraz lokalizacji wyrobisk po glinie, które zostały przekształcone w Staw P. Powstałe osiedle łączyło zamożne domy typu Landhaus na dużych parcelach z kubiczną zabudową modernistyczną i domami wielorodzinnymi. Park wokół stawu zaspokajał wszystkie wypoczynkowe potrzeby mieszkańców". (str. 182 publikacji, k. 240 akt adm.). W publikacji pt. Leksykon Zieleni W., wydanej w 2013 r. na str. 622- 623 znajduje się informacja na temat osiedla P. i stawu P. (k. 243-244 akt adm.). W kolejnej publikacji pt. W.. Historia-Miejsce-Człowiek (red.), M.O., Wrocław 2015, na str. 128 znajduje się informacja, że "W roku 1926 K. sprzedali 26 ha obejmujące znaczny fragment wsi oraz teren po dawnej cegielni prywatnej spółce deweloperskiej - G.". (k. 249 akt adm.). "Wraz z zabudową mieszkaniową i usługową na terenie po zlikwidowanej cegielni założono park i adoptowano nieckę glinianki wypełnioną wodą na staw z wyspą. Nad stawem powstały teren rekreacyjny, plaża i zabudowa szatni, łazienek i wypożyczalni sprzętu wodnego. Na podziały kwartałów zabudowy nakładał się układ wodny, z basenem w części centralnej, kanałami na osi północ-południe i stawem p. w parku miejskim. Realizując ideę rekultywacji terenów poprzemysłowych, wykorzystano dawne wyrobiska gliny". (str. 130 tego opracowania, k. 250 akt adm.).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt VI. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 80 k.p.a. przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że obowiązkiem sądu jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Może to w praktyce oznaczać konieczność odniesienia się do zarzutów ale nie oznacza to, że sąd administracyjny musi szczegółowo w uzasadnieniu odnosić się do wszystkich zarzutów nawet jeśli są one oczywiście niezasadne lub niezwiązane ze sprawą. Sąd I instancji sporządzając uzasadnienie wyroku nie naruszył wymogów wynikających z art. 141 § 1 p.p.s.a., w szczególności przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Sąd ten wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest naruszony nawet wtedy, gdy Sąd I instancji przedstawia w uzasadnieniu stan faktyczny, z którym strona się nie zgadza, bo warunkiem formalnym uzasadnienia jest przedstawienie stanu faktycznego w ogóle, a nie tego, który jest akceptowany przez stronę. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie przedstawienia stanu faktycznego miałoby miejsce tylko wtedy, gdy Sąd I instancji wskazałby w swoim uzasadnieniu stan faktyczny innej sprawy niż ta, która była przedmiotem orzekania. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, bowiem spór między stroną skarżącą kasacyjnie, a organem i Sądem I instancji dotyczy nie faktów, ale ich oceny, a ten kontekst sprawy nie może być wiązany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2416/14).
Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia spornego charakteru wód przedmiotowego zbiornika wodnego.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia "art. 23 ust. 2 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r." przez jego błędną wykładnię prowadzącą do aprobaty wcześniejszej decyzji Ministra Infrastruktury przez WSA w Warszawie i uznanie, że akwen nazywany Jeziorem P. nie jest wodą stojącą znajdującą się w zagłębieniu terenu będącym wynikiem działalności człowieka, do której mają zastosowanie przepisy o powierzchniowych śródlądowych wodach stojących a jest urządzeniem wodnym. Zarzut ten jest błędnie sformułowany w zakresie oznaczenia "ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r." Wskazać należy, że Minister w toku ponownego rozpoznania sprawy wydał decyzję z 9 maja 2023 r. nr DOK-3.774.4.2022.SzP w przedmiocie ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego. W uzasadnieniu decyzji z dnia 9 maja 2023 r. nr DOK-3.774.4.2022.SzP w przedmiocie ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego organ powołał art. 219 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.), a nie jak zarzuca skarżąca kasacyjnie Gmina odpowiedni wskazany w skardze kasacyjnej przepis "ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2023 r.". Takiej podstawy prawnej nie wskazano w zaskarżonej decyzji ani w wyroku Sądu I instancji. Tak oznaczonej ustawy Prawo wodne nie ma systemie prawa polskiego.
Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza, że Staw P. jest obiektem sztucznym, który był przekształcany w konkretnym celu do jakiego miał służyć, tj. do rekreacji. Wobec powyższego obiekt ten nie jest jedynie zagłębieniem terenu powstałym w wyniku działalności człowieka, w którym gromadzą się wody, o których mowa w art. 23 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 z późn. zm., dalej: Prawo wodne), a zatem do wody, która gromadzi się w Stawie P. nie mają odpowiedniego zastosowania przepisy o wodach stojących.
Odnosząc się dalej do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 23 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, wskazując, że przedmiotowy obiekt nie jest jedynie zagłębieniem terenu powstałym w wyniku działalności człowieka, w którym znajduje się woda, w rozumieniu art. 23 ust. 2 Prawa wodnego, ale jest urządzeniem wodnym, budowlą służącą do kształtowania i korzystania z zasobów wodnych w rozumieniu art. 16 pkt 65 lit. c, Prawa wodnego.
W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt III. i IV. petitum skargi kasacyjnej dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 16 pkt 65 lit. c, ustawy Prawo wodne w zw. art. 16 pkt 22 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 23 ust. 2 Prawo wodne oraz dotyczące naruszenie art. 16 pkt 65 lit. c, ustawy Prawo wodne przez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że akwen na P. jest urządzeniem wodnym - stawem rekreacyjnym.
Autor skargi kasacyjnej jako formę naruszenia ww. przepisów wskazanych w pkt III. i IV. petitum skargi kasacyjnej wskazał ich niewłaściwe zastosowanie. Przede wszystkim podkreślenia więc wymaga, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy strona skarżąca kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy czyniąc to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12, 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09, 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11, 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09, 18 stycznia 2023 r., sygn. akt. I OSK 2995/18). Ustalenia w zakresie stanu faktycznego można kwestionować podnosząc zarzuty w zakresie drugiej podstawy kasacyjnej. W konsekwencji podniesione w pkt III. i IV. petitum skargi kasacyjnej w tym zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły osiągnąć skutku. Odnosząc się dalej do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wyjaśnić należy, że Minister wykazał, że od samego początku powstania Stawu, jego podstawowym celem była rekreacja, zaś sam zbiornik i zgromadzona w nim woda przeznaczone były na potrzeby mieszkańców P.
Wobec niepodważenia stanowiska Sądu I instancji o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego, należało przyjąć, że Sąd I instancji prawidłowo zaaprobował pogląd organu, że od samego początku powstania Stawu, jego podstawowym celem była rekreacja, zaś sam zbiornik i zgromadzona w nim woda przeznaczone były na potrzeby mieszkańców P.
Załączona do wniosku Gminy dokumentacja, w tym "Charakterystyka hydromorfologiczna zbiornika na osiedlu P. w W." sporządzona przez mgr inż. M.H. w marcu 2021 r., (k. 46-78 akt adm.) jak również pozostały obszerny materiał dowodowy zawierający m.in. kopie map archiwalnych i aktualnych oraz opracowanie pn. "Opinia dotycząca klasyfikacji hydrologicznej Stawu P. w rozumieniu ustawy Prawo wodne" sporządzona przez dr K.K. w dniu 20 maja 2021 r. (k. 149-177 akt adm.), a także dokumentacja złożona na etapie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi kompleksowy, obiektywny i wyczerpujący materiał dowodowy, który może stanowić podstawę do poczynienia ustaleń, że w niniejszej sprawie wody znajdujące się na działce o nr ewid. [...], zlokalizowanej w W., obręb [...], stanowią wodę w urządzeniu wodnym.
Skoro strona skarżąca kasacyjnie w ramach podstaw kasacyjnych skutecznie nie zakwestionowała wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej, nie podważyła też skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, to w realiach niniejszej sprawy - nawet gdyby w drodze daleko idącej rekonstrukcji tych zarzutów istniała podstawa do przejścia do analizy zarzutów niewłaściwego zastosowania prawa materialnego - Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli sposobu zastosowania prawa materialnego przez Sąd I instancji zobligowany byłby wziąć pod uwagę wykładnię prawa materialnego i stan faktyczny sprawy przyjęte przez Sąd I instancji.
Jak była już o tym mowa wyżej ustalenia w zakresie stanu faktycznego nie zostały w sprawie zakwestionowane skutecznie, tj. przez wskazanie na przepisy, które normują sposób ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy, nie mogłyby tym samym w realiach niniejszej sprawy osiągnąć skutku zarzuty niewłaściwego zastosowania (czy niezastosowania) prawa materialnego.
W świetle bowiem przyjętej przez Sąd I instancji wykładni przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, a niepodważonej przez stronę skarżącą kasacyjnie, stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe.
Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej kasacyjnie przedstawionej w piśmie z 12 listopada 2024 r. jeszcze raz wskazać należy, że załączona do wniosku Gminy W. dokumentacja oraz obszerny materiał dowodowy, a także dokumentacja złożona na etapie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednoznacznie potwierdzają tezę, że wody znajdujące się na działce o nr ewid. [...], zlokalizowanej w W., obręb [...], stanowią wodę w urządzeniu wodnym.
Podkreślić należy, że opracowanie wykonane na zlecenie Gminy W. pn. "Studium funkcjonalno-przestrzenne tzw. Jeziora P. wraz z terenami przyległymi" potwierdza charakter prawny spornego obiektu. Ponownie wyjaśnić należy, że Staw P. powstał jako obiekt uzupełniający infrastrukturę rekreacyjną na obszarze obecnej gminy W. W tym celu został wykorzystany teren, który był niegdyś eksploatowany jako wyrobisko gliny. Oznacza to, że powstałe wyrobisko celowo zostało zalane wodą, o czym świadczy likwidacja istniejącej sieci rowów odwadniających i przeprowadzanie kolejnych przekształceń, a następnie tak powstały obiekt wyposażano w kolejną infrastrukturę rekreacyjną. Wobec tego obiekt powstał w celu wykorzystania terenu powyrobiskowego, dla jego zagospodarowania i przekształcania w zamierzonym przyjętym kierunku zagospodarowania przestrzennego. Geneza i cel powstania tego obiektu została również potwierdzona w dokumentacji załączonej do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 9 listopada 2022 r. pn. Miasto-Ogród P., na którą organ powoływał się również w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W piśmie procesowym z 14 stycznia 2025 r. uczestnicy postępowania: A.T., J.K., C.M., Z.H., U.H., J.T., działając w imieniu własnym, podtrzymali swoje stanowisko wobec zarzutów skargi kasacyjnej oraz uznali, że zarzuty stawiane w skardze kasacyjnej wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są chybione.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w treści pisma strony skarżącej kasacyjnie z 19 września 2025 r. wskazać należy, że wyrok Sądu I instancji nie stwarza zagrożenia dla ochrony wód rozumianych jako zasoby wodne, które stanowią integralną część środowiska oraz siedliska dla organizmów oraz dla możliwości funkcjonowania i organizacji kąpielisk w Polsce. Staw P. jest obiektem sztucznym, który był przekształcany w konkretnym celu do jakiego miał służyć, tj. do rekreacji. Należy powtórzyć, że z analizy dokumentacji historycznej wynika, że przedmiotowy "zbiornik" jest celowo wykonanym urządzeniem mającym służyć dla rekreacji i wypoczynku, na wzór dzisiejszego "Stawu" o funkcji rekreacyjnej. Został on w pierwszej połowie dwudziestego wieku celowo ukształtowany w miejscu istniejącego wyrobiska po eksploatacji gliny (dla byłej cegielni), od początku jego powstania z założeniem pełnienia funkcji rekreacyjnej dla mieszkańców "miasta-ogrodu" P., zaprojektowanego przez niemieckiego architekta F. R. [...]. Minister zasadnie wskazał, że zestawienie map archiwalnych - topograficznych N. pochodzących z 1914 r., z 1920 r., z 1926 r., z 1934 r., oraz 1942 r., a także map aktualnych, potwierdza tezę, że przedmiotowy zbiornik powstał z wykorzystaniem istniejącego wcześniej wyrobiska poeksploatacyjnego. Wykonanie Stawu P. było celowe i poprzedzone było działaniami o określonym kierunku i zamiarze (w tym przekierowanie wód z drenażu, likwidację rowów odwadniających, zmianę powierzchni i kształtu), a także w celu uzyskania konkretnego efektu.
Odnosząc się dalej do argumentacji strony skarżącej kasacyjnie przedstawionej w piśmie z 12 listopada 2024 r. oraz z 19 września 2025 r. należy podkreślić, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie była ocena dopuszczalności utworzenia na tym zbiorniku kąpieliska, lecz wyłącznie ocena charakteru wód zgromadzonych w akwenie zlokalizowanym na działce oznaczonej nr [...], nazywanym Stawem lub też Jeziorem P. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją z 9 maja 2023 r., znak: DOK-3.774.4.2O22.SzP była wyłącznie ocenia charakteru wód Stawu, czy też Jeziora P. Zagadnienie dalszych "potencjalnych" następstw wydania zaskarżonej decyzji pozostaje poza zakresem postępowania, w którym wydano zaskarżoną do Sądu I instancji decyzję Ministra Infrastruktury z 9 maja 2023 r. nr DOK-3.774.4.2022.SzP w przedmiocie ustalenia charakteru wód zbiornika wodnego.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że przedmiotowy obiekt nie jest jedynie zagłębieniem terenu powstałym w wyniku działalności człowieka, w którym znajduje się woda, w rozumieniu art. 23 ust. 2 Prawa wodnego, tak jak błędnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, ale jest urządzeniem wodnym.
Nie można zgodzić ze stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie, że przedmiotowy akwen w momencie jego powstania nie był nigdy przeznaczony (nie określono z góry takiego celu) do funkcji rekreacyjnej, gdyż był zagłębieniem terenu powstałym w wyniku eksploatacji wyrobiska gliny o czym, według strony skarżącej kasacyjnie świadczą nawet pozostałe dalej w tym zagłębieniu, nigdy nieusunięte przedwojenne urządzenia do wydobycia gliny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie, od samego początku powstania Stawu, czy też Jeziora P. jego podstawowym celem była rekreacja, zaś sam zbiornik i zgromadzona w nim woda przeznaczone były na potrzeby mieszkańców P. Tezę powyższą potwierdzają cytowane wyżej naukowe publikacje historyczne, ukazujące genezę powstania kąpieliska P. (k. 239-240 akt adm.). Staw P. powstał jako forma realizacji koncepcji rekultywacji terenów poprzemysłowych z wykorzystaniem dawnego wyrobiska (k. 244 akt adm.). Pierwszy plan miasta ogrodu P. koło W. powstał na podstawie projektu architekta F.R. w 1927 r. (k. 251 akt adm.). Ponadto Staw P. występuję na mapach historycznych W.z 1913 r. (k. 251 akt adm.); z 1920 r. (k. 252 akt adm.); z 1934 r. (k. 252 akt adm.). W aktach adm. k. 354 znajduje się współczesne zdjęcia kąpieliska P., które potwierdza kontynuację funkcji rekreacyjnej tego akwenu zapoczątkowanej w 1920 r. Dokumentacja zgromadzona w aktach adm. sprawy potwierdza jednoznacznie, że wody zbiornika wodnego zwanego Jeziorem bądź Stawem P. znajdującego się na działce nr ewid. [...], obręb P. zlokalizowanego w W. stanowią wodę w urządzeniu wodnym. Staw P. jest obiektem sztucznym, który został przekształcony w konkretnym celu do jakiego miał służyć tj. do rekreacji. Wobec powyższego obiekt ten nie jest jedynie zagłębienie terenu powstałym w wyniku działalności człowieka, w którym gromadzą się wody, o których mowa w art. 23 Prawa wodnego. Do wody, która gromadzi się w Stawie P. nie mają odpowiedniego zastosowania przepisy o wodach stojących.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.