III OSK 1055/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-19
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejanonimizacja danychbezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneumowy zleceniaochrona danych osobowychkontrola publiczna

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności dotyczących bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, w tym kwestii anonimizacji danych.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność organu w udostępnieniu kopii umów zleceń. WSA uznał organ za bezczynny z powodu anonimizacji danych zleceniobiorców. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco, czy organ mógł wydać decyzję odmowną lub czy anonimizacja była uzasadniona w kontekście braku podania przez wnioskodawcę adresu zamieszkania. Sąd kasacyjny podkreślił, że anonimizacja danych nie zawsze wymaga wydania decyzji odmownej, ale w tym przypadku brak analizy wszystkich okoliczności uniemożliwił kontrolę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. w udostępnieniu informacji publicznej (kopii umów zleceń) z powodu anonimizacji danych zleceniobiorców. Sąd uznał, że anonimizacja imion i nazwisk narusza funkcję kontroli społecznej nad wydatkami publicznymi. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na istotne naruszenie przepisów postępowania przez WSA. NSA stwierdził, że WSA nie dokonał wystarczającej oceny prawnej, czy organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia danych adresów zamieszkania, numerów PESEL i podpisów zleceniobiorców. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy anonimizacja danych wymaga wydania decyzji odmownej, czy też nie, zwłaszcza w kontekście potencjalnego braku możliwości wydania takiej decyzji przez organ z powodu niepodania przez wnioskodawcę adresu zamieszkania. NSA podkreślił, że WSA nie zbadał tych istotnych okoliczności, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sąd kasacyjny przypomniał, że anonimizacja danych nie zawsze jest równoznaczna z odmową udostępnienia informacji, a decyzja odmowna jest wymagana, gdy istota żądanej informacji dotyczy ujawnienia chronionych danych. W przypadku, gdy organ uważał, że żądane informacje podlegają ochronie, powinien był wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Brak takiej decyzji i brak analizy przez WSA okoliczności uniemożliwiających jej wydanie, stanowiło podstawę do uchylenia wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Anonimizacja danych osobowych nie zawsze stanowi odmowę udostępnienia informacji publicznej. W przypadku, gdy żądana informacja dotyczy ujawnienia danych podlegających ochronie, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Jednakże, jeśli anonimizacja jest stosowana w celu ochrony dóbr chronionych, a wnioskodawca nie jest zainteresowany ujawnieniem chronionych danych, nie zawsze zachodzi potrzeba wydania decyzji odmownej.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie zbadał wystarczająco, czy organ miał możliwość wydania decyzji odmownej lub czy anonimizacja była uzasadniona w kontekście braku podania przez wnioskodawcę adresu zamieszkania. Kluczowe jest ustalenie, czy istota żądanej informacji dotyczyła ujawnienia danych chronionych, czy też anonimizacja była jedynie technicznym zabiegiem przy udostępnianiu informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1 i 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak dokonania oceny prawnej, czy podmiot obowiązany dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego w zakresie adresów zamieszkania, numerów PESEL i podpisów osób będących stronami umów zleceń. Brak wystarczającej analizy przez WSA okoliczności dotyczących możliwości wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych podlegających ochronie.

Godne uwagi sformułowania

anonimizacja danych nie zawsze jest równoznaczna z odmową udostępnienia informacji publicznej w każdym wypadku, kiedy zachodzi możliwość ujawnienia "przy okazji" udostępniania informacji publicznej danych podlegających ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, należy całkowicie odmówić udzielenia informacji na podstawie przepisu art. 16 (ww.) ustawy, zwłaszcza, gdy strona nie jest sama zainteresowana ujawnieniem takich danych, żądając udzielenia informacji o konkretnych sprawach publicznych. Wydanie decyzji odmownej na podstawie przepisu art. 16 ww. ustawy byłoby konieczne tylko w przypadku, gdyby istota żądanej informacji dotyczyła żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

sędzia

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście anonimizacji danych osobowych, obowiązków organów w przypadku żądania informacji zawierających dane chronione, oraz wymogów stawianych uzasadnieniu wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wnioskodawca żądał ujawnienia danych, które następnie zostały zanonimizowane. Konieczność analizy indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i ochrony danych osobowych, a także błędów proceduralnych sądów administracyjnych, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością działań publicznych.

Czy anonimizacja danych to zawsze odmowa dostępu do informacji? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1055/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 1214/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-02-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Zarządu [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 1214/24 w sprawie ze skargi S. C. na bezczynność Prezesa Zarządu [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 września 2024 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. zasądza od S. C. na rzecz Prezesa Zarządu [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 1214/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 września 2024 r., stwierdził, że Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r., która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt I), zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II), a także zasądził od Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz skarżącego S. C. kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
S. C. Radny Rady Miejskiej w T. (dalej: "strona", "skarżący") wnioskiem z dnia 9 września 2024 r., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."), wystąpił do Prezesa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "organ"), o udostępnienie informacji publicznej tj.: przesłanie kopii umów zleceń zawartych przez Spółkę w latach 2016-2021. Jako formę udostępnienia wskazał informacje przesłane w formie skanów na adres e-mail.
Pismem z dnia 23 września 2024 r. organ poinformował skarżącego, że po analizie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia września 2024 r. stwierdził, że zakres wnioskowanych informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W świetle powyższego Spółka dokonała oszacowania liczby dokumentów tj. umów zlecenia kasjerów-recepcjonistów, osoby prowadzącej stronę www. i BIP, instruktorów sportowych, wychowawców półkolonii, obsługi baru kręgielnie, osoby obsługujące imprezę okolicznościową, osoby działu utrzymania czystości, które podlegałyby czynnościom związanym z udostępnieniem żądanych informacji, liczba ta wynosi nie mniej niż 140 dokumentów.
Z uwagi na powyższe organ wezwał skarżącego do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych. W przypadku braku odpowiedzi we wskazanym terminie Spółka samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ wyznaczył nowy termin na rozpatrzenie wniosku na dzień 8 listopada 2024 r.
W piśmie z dnia 4 października 2024 r. skarżący w odpowiedzi na pismo organu z dnia 23 września 2024 r. poinformował i przypominał, że jako Radny Rady Miejskiej w T. ma prawo do informacji przetworzonej. Wskazał, że jak organ doskonale wie, że w sprawie dotyczącej identycznego zakresu wnioskowanej informacji, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie niedawno wyrokował w tej sprawie. Zatem znając to sądowe rozstrzygnięcie, prosi o dostosowanie się do zaleceń NSA. Szczególna istotność interesu celu publicznego polega przede wszystkim na sprawdzeniu i kontroli wydawanych środków pieniężnych przez firmę. Dług Gminy T. to ponad 108 min złotych a [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. generuje straty. Dlatego tak ważne jest poznanie powodów, warunków i ilości zawieranych przez Spółkę licznych umów. Jako radny, jest w stanie zainicjować, w zależności od odkrytych ewentualnych nieprawidłowości, działania w ramach mandatu Radnego Rady Miejskiej w T. Istnieją również inne liczne rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które również potwierdzają prawo radnego - do informacji przetworzonej, a w których pewnie organ jest również doskonale zorientowany. Jednocześnie poinformował, że rezygnuje z udostępnienia umów dotyczących: kasjerów, recepcjonistów.
W dniu 8 listopada 2024 r. organ przesłał skarżącemu skany wnioskowanych umów zlecenia, zanonimizowanych w zakresie imienia i nazwiska, adresu zamieszkania, numeru PESEL i podpisu zleceniobiorców. Jednocześnie wskazał, że w zakresie powyższych danych osobowych nie można było wydać decyzji administracyjnej, z uwagi na brak podania adresu zamieszkania i brak możliwości jego ustalenia na podstawie posiadanych danych.
W dniu 27 listopada 2024 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, organ w ramach odpowiedzi na żądanie sformułowane we wniosku udostępnił stronie wnioskowane dokumenty, niemniej, zanonimizował dane w zakresie danych osobowych zleceniobiorców (imienia, nazwiska, adresu zamieszkania, numeru pesel, podpisu). Zdaniem Sądu wyłączenie danych zleceniobiorców z zawartych z organem umów nie nastąpiło z poszanowaniem norm ustawowych. Dokonana anonimizacja w zakresie dotyczącym imion oraz nazwisk zleceniobiorców uchybia podstawowej funkcji prawa dostępu do informacji publicznej, tj. kontroli społecznej nad wydatkami publicznymi i nie zasługuje na aprobatę.
Oceniając przebieg postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że działanie organu polegające na zanonimizowaniu danych w zakresie danych osobowych zleceniobiorców w postaci imienia oraz nazwiska na udostępnionych stronie umowach zlecenia nie było prawidłowe. Skoro strona domagała się ujawnienia konkretnych dokumentów, to jest oczywiste, że jej wolą była możliwość zapoznania się ze wszystkimi elementami tego dokumentu. Stwierdzić należy, że wskazane dane osobowe zawarte we wnioskowanych dokumentach są jednym z bardzo istotnych elementów, bez którego dokument taki zawierałby braki jego realizacji. Z tej racji, element ten należy traktować jako informację integralnie związaną z istnieniem w obrocie prawnym dokumentu wpływającą na jego ważność.
Zdaniem Sądu nie znajdzie tu zastosowania zasada ochrony danych osobowych, a organ nie udostępniając tych danych pozostaje w stanie bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku strony. Stąd też należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
- na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 64 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwana dalej: "k.p.a.") poprzez brak dokonania oceny prawnej pozostawienia przez podmiot obowiązany bez rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r. w zakresie imion i nazwisk, adresów zamieszkania, numerów PESEL i podpisów zleceniobiorców z uwagi na niemożność wydania decyzji administracyjnej spowodowaną niepodaniem przez skarżącego adresu zamieszkania i brakiem możliwości jego ustalenia na podstawie posiadanych danych;
2) naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 i 8 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez rozstrzygnięcie z przekroczeniem granic niniejszej sprawy tj. rozstrzygnięcie o braku posiadania prawa do prywatności, w zakresie imion i nazwisk, przez osoby będące stronami umów zleceń zawartych z [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. w latach 2016-2021, w ramach sprawy zainicjowanej skargą na bezczynność podmiotu obowiązanego, podczas gdy dokonanie sądowej kontroli prawa do prywatności wskazanych osób w przywołanym zakresie warunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem o odmowie udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej wydanej przez podmiot obowiązany tj. w ramach sprawy zainicjowanej skargą na decyzję administracyjną;
3) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez brak dokonania oceny prawnej, czy podmiot obowiązany dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r. w zakresie adresów zamieszkania, numerów PESEL i podpisów osób będących stronami umów zleceń zawartych w latach 2016-2021.
Ewentualnie, z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek nieuznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów sformułowanych w punktach 1-3 za uzasadnione, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
4) naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 64 § 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że podmiot obowiązany dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r., podczas gdy podmiot obowiązany, dochodząc do wniosku o konieczności ochrony prawa prywatności zleceniobiorców w zakresie imion i nazwisk, adresów zamieszkania, numerów PESEL i podpisów (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), będąc zobowiązanym do wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) pozostawił w tym zakresie wniosek bez rozpoznania, ponieważ nie istniała możliwość wydania decyzji administracyjnej, z uwagi na brak podania przez skarżącego adresu zamieszkania i brak możliwości jego ustalenia na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 k.p.a.), a w konsekwencji podmiot obowiązany nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego;
5) naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez zobowiązanie podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r. w wyniku przyjęcia, że podmiot obowiązany nie udostępnił żądanych informacji publicznych, ponieważ zanonimizował imiona i nazwiska zleceniobiorców, podczas gdy anonimizacja - wobec braku możliwości wydania decyzji administracyjnej w zakresie powyższych danych osobowych - stanowiła jedyną możliwą formę ich ochrony, przy jednoczesnej realizacji obowiązku udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 126/14), co prowadzi do wniosku, że podmiot obowiązany udostępnił skarżącemu informacje żądane w piśmie z dnia 9 września 2024 r. w zakresie adekwatnym do realiów sprawy, a w konsekwencji czyni zobowiązanie podmiotu obowiązanego do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego bezzasadnym.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według stawek opłat określonych w § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, a także oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako zasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez brak dokonania oceny prawnej, czy podmiot obowiązany dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 września 2024 r. w zakresie adresów zamieszkania, numerów PESEL i podpisów osób będących stronami umów zleceń zawartych w latach 2016-2021.
Stosownie do treści art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym, że brak szczegółowego odniesienia się przez sąd administracyjny I instancji do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy. Jednak w sytuacji, gdy zarzuty podniesione w skardze dotykają kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ich całkowite pominięcie albo potraktowanie marginalne czyni uzasadnienie wyroku wadliwym w stopniu istotnym, tj. uniemożliwiającym przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (por. np. wyrok NSA z 3 października 2017 r. sygn. akt I FSK 8/16). Ponadto, Sąd I instancji w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu zobowiązany jest ustalić i przedstawić w uzasadnieniu wyroku okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji powinien rozstrzygnąć sprawę w jej granicach, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Odnosząc się do powyższego zarzutu strony skarżącej kasacyjnie wyjaśnić należy, że kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek anonimizując częściowo daną informację wydać w związku z tym na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też anonimizacja ta nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej – jest to, czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, czy też pojawia się "przy okazji" udostępniania informacji publicznej (np. dane osobowe wymagające anonimizacji znajdują się na żądanym nośniku informacji publicznej, lecz nie są objęte uzewnętrznionym we wniosku zainteresowaniem wnioskodawcy, które odnosi się do fragmentów irrelewantnych z punktu widzenia ochrony danych osobowych). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 stycznia 2013 r., I OSK 2267/12 wskazał, że "z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. zastosowana przez organ w rozpatrywanej sprawie tzw. anonimizacja danych wrażliwych. W takim wypadku nie zachodzi jednak potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 ustawy (o dostępie do informacji publicznej), gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu, że w każdym wypadku, kiedy zachodzi możliwość ujawnienia "przy okazji" udostępniania informacji publicznej danych podlegających ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, należy całkowicie odmówić udzielenia informacji na podstawie przepisu art. 16 (ww.) ustawy, zwłaszcza, gdy strona nie jest sama zainteresowana ujawnieniem takich danych, żądając udzielenia informacji o konkretnych sprawach publicznych. Wydanie decyzji odmownej na podstawie przepisu art. 16 ww. ustawy byłoby konieczne tylko w przypadku, gdyby istota żądanej informacji dotyczyła żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów". Ocenę należy zatem przeprowadzać przez pryzmat złożonego w sprawie wniosku i wskazanego w nim wyraźnie zakresu żądanych informacji (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I OSK 1928/15, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt: I OSK 601/14, wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., I OSK 1928/15; wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., I OSK 537/17; wyrok NSA z dnia 20 września 2017 r., I OSK 227/17; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., I OSK 2267/12).
Zarówno z akt sprawy, jak i z treści skargi wynika, że wnioskodawca w niniejszej sprawie żądał udostępnienia wszystkich danych osobowych, które zostały zanonimizowane. Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, że w tym przypadku istota żądanej informacji dotyczyła ujawnienia danych zleceniobiorców. Anonimizując zatem dane zleceniobiorców nie udostępnił w tej części żądanej informacji. Udzielił informacji niepełnej, czy też niezgodnej z treścią żądania, co należy kwalifikować jako bezczynność adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej (wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2021, sygn. III OSK 3095/21, 2 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1513/14; 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 531/14). W przypadku gdy organ uważał, że żądane informacje podlegają ochronie na podstawie art. 5 § 2 u.d.i.p., powinien był wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji w tym zakresie. Jednocześnie, co ma wynikać z akt sprawy, odpowiedzi na skargę, uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a także tego co jest podnoszone w skardze kasacyjnej organ (według jego twierdzeń) nie mógł wydać decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej wobec braku podania przez wnioskodawcę adresu zamieszkania, a także braku możliwości jego ustalenia. Jest to istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i tego czy można organowi zarzucić bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej w sytuacji, gdy obiektywnie nie mógł on wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak adresu zamieszkania wnioskodawcy. Okoliczności te, a zwłaszcza czy rzeczywiście wnioskodawca nie podał adresu zamieszkania i czy był wzywany przez organ do jego podania, w tym treść pisma organu z 8 listopada 2024 r. nie były przedmiotem analizy i wniosków WSA we Wrocławiu, a przynajmniej nie znalazło to swojego odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jest to o tyle istotne, gdyż ustalenie tych okoliczności pozwoli na ustalenie kwestii bezczynności (lub też nie) organu w udostępnieniu żądanej informacji publicznej.
Zatem brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uzasadnienia stanowiska Sądu co do możliwości wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej co do części żądanych danych, które nie zostały udostępnione. W konsekwencji, zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli kasacyjnej co stanowi naruszenie wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Ubocznie jedynie należy zaznaczyć, że "[c]zym innym jest informacja publiczna, a czym innym jej nośnik, którym może być np. dokument urzędowy lub prywatny. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Z przepisu tego wynika, że udostępnieniu w trybie tej ustawy podlega dokument urzędowy (zarówno jego treść, jak i postać w jakiej został utrwalony). W przypadku innych rodzajów "nośników" informacji publicznej niż dokument urzędowy, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie ma obowiązku udostępnienia samego nośnika, a jedynie zawartej w nim informacji publicznej. W związku z tym żądanie udostępnienia zarazem określonej treści i postaci dokumentu prywatnego w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. nie jest dopuszczalne, można natomiast domagać się zawartej w dokumencie prywatnym informacji, jeżeli jest to informacja publiczna" (por. I. Kamińska, M. Rozbicka- Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer Warszawa 2016, Komentarz do art. 6 pkt 18, Lex 2018). W konsekwencji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że żądanie "skanu umowy", jako nośnika informacji nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., albowiem stanowią one dokument prywatny, a nie dokument urzędowy o jakim mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., który co do zasady stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.).
Wykazane wyżej uchybienia Sądu uniemożliwiają Sądowi kasacyjnemu wypowiedzenie się co do zasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, który rozpoznając ponownie skargę uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu kasacyjnego.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI