III OSK 104/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Prezesa Wód Polskich odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 17 czerwca 2021 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla J.U. Skarżąca twierdziła, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie uzyskał decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując m.in. na brak statusu strony skarżącej w postępowaniu pierwotnym. WSA oddalił skargę, uznając, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. było dopuszczalne. NSA w wyroku z 17 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny stwierdził uchybienia formalne w skardze kasacyjnej, ale niezależnie od nich uznał, że zarzuty nie mogły odnieść skutku. NSA podkreślił, że art. 61a § 1 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, co odnosi się do żądania wszczęcia postępowania na wniosek, a nie z urzędu. Niemniej jednak, NSA uznał, że mimo naruszenia tego przepisu przez organy (nie powinno się go stosować do żądania wszczęcia postępowania z urzędu), uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd kasacyjny nie mógł bowiem zobowiązać organu do wszczęcia postępowania z urzędu, a formalne rozstrzygnięcie organu stanowiło ochronę przed zarzutem bezczynności. Dlatego też, mimo naruszenia przepisów postępowania, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście żądania wszczęcia postępowania z urzędu oraz zasady związania sądu granicami skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową wszczęcia postępowania z urzędu i nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może być wydane w sytuacji, gdy strona domaga się wszczęcia postępowania z urzędu?
Odpowiedź sądu
Tak, ale z pewnymi zastrzeżeniami. Choć art. 61a § 1 k.p.a. odnosi się do żądania wszczęcia postępowania na wniosek, to w sytuacji, gdy organ nie ma obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu, może wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jednakże, właściwą formą komunikacji w takiej sytuacji powinno być pismo, a nie postanowienie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. przez organy, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ NSA nie mógł zobowiązać organu do wszczęcia postępowania z urzędu. Właściwą formą komunikacji byłoby pismo, a nie postanowienie.
Czy naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie, mimo naruszenia przepisów, nie miało ono wpływu na wynik sprawy.
Czy NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w ich granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia w sentencji wyroku.
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia w sentencji wyroku.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. NSA uznał, że nie powinien być stosowany do żądania wszczęcia postępowania z urzędu, ale jego zastosowanie w tej sprawie nie miało wpływu na wynik sprawy.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
u.p.w. art. 401 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Prawo wodne
Określa krąg stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i rozpoznania skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja narusza art. 61a § 1 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej • wniosek strony w tym przedmiocie stanowi wyłącznie 'impuls' lub informację dla organu • postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty • uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Tadeusz Kiełkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście żądania wszczęcia postępowania z urzędu oraz zasady związania sądu granicami skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową wszczęcia postępowania z urzędu i nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesualistów ze względu na analizę stosowania art. 61a § 1 k.p.a. i związanie sądu granicami skargi kasacyjnej, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Czy odmowa wszczęcia postępowania z urzędu zawsze jest błędem? NSA wyjaśnia, kiedy formalne uchybienie nie wpływa na wynik sprawy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.