III OSK 1031/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Przedmiotem sporu było negatywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie dotyczące ochrony siedlisk chronionego gatunku ptaka – derkacza. Sąd I instancji uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, a negatywne uzgodnienie RDOŚ, oparte na analizie materiału dowodowego, w tym raportu o oddziaływaniu na środowisko i planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Liwca, było prawidłowe. Sąd podkreślił, że realizacja planowanego przedsięwzięcia, polegającego na zabudowie terenu kurnikami i infrastrukturą towarzyszącą, stanowiłaby całkowitą degradację siedlisk derkacza i byłaby sprzeczna z zasadą przezorności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 191 ust. 2 TFUE, art. 6 p.o.ś.) za bezzasadne. Sąd potwierdził, że ustalenia faktyczne organów i Sądu I instancji były prawidłowe, a zastosowanie zasady przezorności było uzasadnione w sytuacji niepewności co do negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady przezorności w kontekście ochrony gatunków chronionych i obszarów Natura 2000, wiążący charakter uzgodnień RDOŚ, zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku ochrony derkacza i planowanego przedsięwzięcia drobiarskiego, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy negatywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczące realizacji przedsięwzięcia, ze względu na ochronę gatunku chronionego, jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, negatywne uzgodnienie RDOŚ jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne i oznacza brak możliwości wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, chyba że organ odwoławczy zakwestionuje to uzgodnienie.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że uzgodnienie z RDOŚ jest formą o znaczeniu stanowczym, wiążącą organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym, co oznacza brak sprzeczności decyzji z tym stanowiskiem.
Czy realizacja przedsięwzięcia polegającego na zabudowie terenów rolnych, które stanowią siedliska chronionego gatunku derkacza, jest zgodna z zasadą przezorności i zrównoważonego rozwoju?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, realizacja takiego przedsięwzięcia, które prowadziłoby do całkowitej degradacji siedlisk derkacza, jest sprzeczna z zasadą przezorności, która nakazuje podejmowanie wszelkich możliwych środków zapobiegawczych w sytuacji niepewności co do negatywnego oddziaływania na środowisko.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zasada przezorności wymaga zapobiegania zagrożeniom dla gatunków chronionych, nawet jeśli nie są one w pełni udowodnione, a planowane przedsięwzięcie stanowiłoby realne zagrożenie dla obszaru Natura 2000 i jego przedmiotów ochrony.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji może dopuścić dowody z dokumentów w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych, lecz kontroluje prawidłowość ich przeprowadzenia przez organ administracji. Uzupełniające postępowanie dowodowe ma na celu ocenę, czy organ ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami procedury administracyjnej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zastępowaniu organów administracji w prowadzeniu czynności wyjaśniających ani zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.o.ś. art. 6
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.i.ś. art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.o.p. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Negatywne uzgodnienie RDOŚ w Warszawie dotyczące ochrony siedlisk derkacza było zasadne i wiążące. • Realizacja planowanego przedsięwzięcia stanowiłaby zagrożenie dla obszaru Natura 2000 i byłaby sprzeczna z zasadą przezorności. • Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a.) poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i oddalenie wniosków dowodowych. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 191 ust. 2 TFUE, art. 6 p.o.ś., art. 5 Konstytucji, art. 33 ust. 1 u.o.p.) poprzez błędną wykładnię zasady przezorności.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia, co do zasady jest decyzją związaną. • Uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. • Istotą zasady przezorności jest więc przyjęcie iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się «na korzyść środowiska» a nie «na korzyść inwestycji». • Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie, lecz kontroluje prawidłowość ich przeprowadzenia przez organ administracji.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Tadeusz Kiełkowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady przezorności w kontekście ochrony gatunków chronionych i obszarów Natura 2000, wiążący charakter uzgodnień RDOŚ, zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku ochrony derkacza i planowanego przedsięwzięcia drobiarskiego, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między rozwojem gospodarczym (inwestycja drobiarska) a ochroną środowiska (siedliska chronionego ptaka), ilustrując praktyczne zastosowanie zasady przezorności i znaczenie ochrony przyrody.
“Ochrona ptaka derkacza zatrzymała budowę gigantycznych kurników. Czy ekologia zawsze wygrywa z biznesem?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.