III OSK 1026/23

III OSK 1026/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ol 4/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-02-09
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 135p ust. 1, art. 135f ust. 10
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 695
art. 91
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 4/23 w sprawie ze skargi P. P. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 4/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ze skargi P. P. (dalej jako: "skarżący") na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej nagany: uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Orzeczeniem z dnia [...] września 2022 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] (dalej także jako: "organ pierwszej instancji") uznał sierż. szt. P. P. obwinionego o to, że w nocy z [...] na [...] kwietnia 2022 r. w godz. [...], pełniąc służbę w [...] w patrolu zmotoryzowanym wspólnie z sierż. M. W., nieprawidłowo realizował obowiązek patrolowania rejonu służbowego i wbrew przepisowi nie opuszczał pojazdu, aby pieszo patrolować miejsca zagrożone oraz dokonywać sprawdzeń tych miejsc i obiektów w rejonach zagrożonych, a także nie był widoczny w rejonie pełnienia służby, czym naruszył dyscyplinę służbową, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1882, ze zm.; dalej jako: "ustawa o Policji") w zw. z § 30 ust. 1 i § 32 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (dalej jako: "zarządzenie"), a także zaniechał czynności służbowej przez to, że będąc wyznaczonym dowódcą patrolu, nie zwrócił się do dyżurnego jednostki Policji lub innej uprawnionej osoby o wyrażenie zgody na przerwę w służbie i nie poinformował o jej rozpoczęciu i zakończeniu, czym naruszył dyscyplinę służbową, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 34 ust. 1 zarządzenia, winnym zarzucanych mu czynów i na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.
Skarżący złożył odwołanie od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] września 2022 r. nr [...], w którym nie zgodził się z postawionymi mu zarzutami i przedstawił własny opis przebiegu służby w ww. dniach. Ponadto negatywnie ocenił działania przełożonych, zarzucając im brak obiektywizmu i działanie niezgodne z prawem, a także brak wsparcia w trudnej sytuacji rodzinnej.
Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej także jako: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stan faktyczny sprawy, w szczególności okoliczności popełnienia przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych, nie budzą wątpliwości, a wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany nie jest przejawem dowolności co do zastosowanej sankcji. Stwierdził, że zdarzenie miało miejsce w trakcie pełnionej służby. Skarżący, jako dowódca patrolu, wbrew obowiązkowi nie zwrócił się do dyżurnego lub innej uprawnionej osoby o wyrażenie zgody na przerwę, a ponadto w trakcie tej służby spał. Organ odwoławczy stwierdził, że decydując się na wstąpienie do służby w Policji, skarżący poddał się szczególnej dyscyplinie służbowej i powinien realizować potrzeby służby, w tym wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Zatem był zobligowany do wykonania zadań zleconych i wynikających z przepisów prawa. Podkreślił, że każdą przerwę w służbie policjant powinien uprzednio zgłosić do dyżurnego, aby uzyskać na nią zgodę, oraz poinformować o jej rozpoczęciu i zakończeniu. Zauważył też, że przerwa w służbie nie jest przeznaczona na sen. Stwierdził, że zebrany materiał dowodowy potwierdził przedstawiony przez organ pierwszej instancji przebieg zdarzeń i brak jest podstaw do podważenia dokonanych ustaleń. Skarżący, swoim zachowaniem, bez wątpienia wyczerpał znamiona zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych. Organ odwoławczy podzielił również ocenę organu pierwszej instancji, że kara dyscyplinarna nagany jest karą współmierną do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia ich zawinienia. Dalej, uznał wymierzoną karę dyscyplinarną nagany za w pełni uzasadnioną z uwagi na rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (naruszenie dyscyplinarny służbowej polegające na nieprawidłowym realizowaniu obowiązków służbowych), okoliczności jego popełnienia (w trakcie służby), skutki, w tym następstwa dla służby (bezczynność), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (nieprzestrzeganie przepisów dotyczących pełnienia służby patrolowej i koordynacji działań o charakterze prewencyjnym), pobudki działania (umyślność), brak krytycznej oceny swojego postępowania (niewyrażenie żalu) oraz dotychczasowy nienaganny przebieg jego służby (w tym nagradzanie).
Ponadto Organ odwoławczy wskazał, że skarżący był trzykrotnie wezwany przez organ pierwszej instancji w charakterze obwinionego, z terminem stawiennictwa na: [...] czerwca 2022 r., [...] lipca 2022 r. i [...] sierpnia 2022 r. Skarżący odebrał wszystkie wezwania, lecz nie stawił się do siedziby jednostki i nie ustosunkował się do zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych. Pisemnie wytłumaczył swoją nieobecność [...] lipca 2022 r. i [...] sierpnia 2022 r. złym stanem zdrowia i przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższą absencją Organ odwoławczy wyjaśnił, że z art. 135f ust. 10 ustawy o Policji wynika, że absencja z powodu choroby może być usprawiedliwiona jedynie przez okres 14 dni w trakcie trwania całego postępowania. Jeżeli zaś w dalszym ciągu obwiniony z powyższych powodów nie może się stawić na wezwanie, a chciał uczestniczyć w czynnościach, może skutecznie usprawiedliwić niestawiennictwo zaświadczeniem wystawionym przez lekarza sądowego, o czym skarżący został pouczony. Taki dokument jest dla organu dyscyplinarnego wiążący i stanowi usprawiedliwioną przyczynę niestawiennictwa, co wiąże się także z koniecznością ustalenia innego terminu na wykonanie czynności. Skarżący nie przedstawił takiego zaświadczenia.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej nagany, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji, obarczonego wadą nieważności, ewentualnie, na wypadek nieuznania przez sąd, że powyższe naruszenie prawa miało charakter rażący, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ administracji Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej także jako: "organ", "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości i zarzucając orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie:
I. art. 135p ust. 1 oraz 135f ust. 10 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skoro w postępowaniu karnym ma zastosowanie art. 91 ustawy z 16 kwietnia 2020 r., to z mocy art. 135p ust. 1 ustawy o Policji regulacja ta ma również odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym, podczas gdy powyższa regulacja szczególna koreluje z art. 117 i 117a k.p.k. których z powodu własnej regulacji w tym zakresie w ustawie o Policji nie stosuje się "odpowiednio" do postępowania dyscyplinarnego policjantów; tym samym w przedmiotowej sprawie ma jedynie zastosowanie art. 135f ust. 10 ustawy o Policji,
II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez uwzględnienie skargi i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że naruszony został przepis art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (dalej jako: "ustawa o szczególnych instrumentach"), podczas gdy z wykładni powyższego przepisu wynika, art. 91 ustawy dotyczący usprawiedliwienia nieobecności przed sądem, podczas gdy w postępowaniu dyscyplinarnym przepisy kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio, i w takim przypadku ww. przepis nie ma zastosowania, a powyższe miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazując ww. zarzuty kasacyjne organ wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący kasacyjne oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, przy jej sporządzaniu wprowadzono przymus adwokacko-radcowski, aby umożliwić spełnienie określonych w art. 176 p.p.s.a. wymagań, a w tym wymóg prawidłowego określenie podstaw kasacyjnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym właściwe przytoczenie podstaw kasacyjnych pozwala ustalić czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno natomiast szczegółowo określać do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało zdaniem autora skargi kasacyjnej, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej nie sprostał jednak tym wymaganiom formalnym w sposób należyty, a nadto postawione zarzuty nie są również trafne pod względem merytorycznym.
Przystępując do analizy i oceny sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów zawartych w pkt I i II petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty materialnoprawne nie mogą być stawiane na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tak jak uczyniono to w niniejszej skardze kasacyjnej. W konsekwencji tego formalnie wadliwy, a zatem nie nadający się zasadniczo do rozpoznania jest zarzut odnoszący się do błędnego zastosowania art. 135p ust. 1 ustawy o Policji – jak wskazuje autor skargi kasacyjnej "w przedmiotowej sprawie ma jedynie zastosowanie art. 135f ust. 10 ustawy o Policji" – i dalej błędnej wykładni art. 135p ust. 1 oraz art. 135f ust. 10 ustawy o Policji. Powołane przepisy są przepisami o charakterze materialnym, a zaakcentować należy, że skarżący kasacyjnie skorzystał wyłącznie z podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dalej, podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy regulujące samo rozstrzygnięcie. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie odpowiada zarzutowi kasacyjnemu określonemu w art. 174 pkt 2 tej ustawy i przez to nie jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, że nieprzyporządkowanie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów do właściwej podstawy kasacyjnej stanowi istotną wadę, poważnie ograniczając zakres kontroli przeprowadzonej przez sąd drugiej instancji. (tak: wyrok NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1723/2018, CBOSA).
Ponad powyższe, autor skargi zarzucając błędną wykładnię i błędne zastosowanie wskazanych przepisów ustawy o Policji nie zdołał w istocie w sposób prawidłowy określić na czym polegać miały uchybienia Sądu I instancji. Zarówno sformułowany zarzut kasacyjny, jak i uzasadnienie skupiają się na kwestii art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, nie zaś na rozważaniach o błędnej wykładni i błędnym zastosowaniu przepisów ustawy o Policji.
Zaakcentować należy, że artykuł 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że skarga kasacyjna ma zawierać zarzuty i ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny konstytuuje skargę kasacyjną. Już w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, Legalis). Wymogów tych nie spełnia wywiedziona skarga kasacyjna.
Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. W analizowanej skardze kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek wskazania na czym polegać miałaby wadliwość rozumienia przez Sąd I instancji treści art. 135p ust. 1 oraz art. 135f ust. 10 ustawy o Policji, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do doprecyzowania zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, czy uściślania jak też poprawiania ich niedokładności.
Natomiast naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Prawidłowo sformułowany zarzut błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga od autora skargi kasacyjnej wykazania, że Sąd I instancji stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Nadto, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinno zostać wyjaśnione jak, w ocenie jej autora, powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Autor skargi kasacyjnej takich rozważań nie przedstawił. Także sformułowanie zarzutu naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, a także próba jego uzasadnienia, nie spełniają omówionych wyżej przesłanek, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczną kontrolę w tym zakresie.
Dodać należy, że przedmiotowy zarzut kasacyjny z pkt I petitum skargi kasacyjnej został również sformułowany niestarannie, bowiem autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie "art. 135p ust. 1 oraz 135f ust. 10 ustawy o Policji, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skoro w postępowaniu karnym ma zastosowanie art. 91 ustawy z 16 kwietnia 2020 r. (...)" nie skonkretyzował w zarzucie o jakiej ustawie z 16 kwietnia 2020 r. jest mowa, a tym samym do jakiego aktu prawnego odwołuje się autor skargi kasacyjnej. Podobnie odnosząc się do analizy sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu zawartego w pkt II petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut został również niestarannie sformułowany, bowiem autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez uwzględnienie skargi i niewłaściwe zastosowanie (...)" nie wskazał aktu prawnego do ww. przepisu prawnego. Wprawdzie, zarówno z urzędu, jak i z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, sąd odwoławczy posiada wiedzę, że chodziło o art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (w odniesieniu do pkt I petitum skargi kasacyjnej), natomiast z urzędu sąd odwoławczy posiada wiedzę, że zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (w odniesieniu do pkt II petitum skargi kasacyjnej), jednak od zawodowego (profesjonalnego) pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata szczególnie wymaga się poprawności również w zakresie normatywnej stylizacji skargi kasacyjnej.
Przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez, co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., OSK 421/04, CBOSA). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej. Przyjęcie dopuszczalności rozpoznania przez Sąd odwoławczy zarzutu naruszenia prawa powołanego przez skarżącego wyłącznie w ramach uzasadnienia podstaw kasacyjnych oznaczałoby obejście rygoru sformułowania podstaw kasacyjnych w terminie zawitym do wniesienia tego środka odwoławczego (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2024 r., II GSK 368/24, Legalis).
Niezależnie od powyższego nadmienić należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy analogicznego problemu prawnego, który był już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 1326/22, co uzasadnia posługiwanie się w niezbędnym zakresie przedstawioną tam argumentacją.
Wskazać należy, że w czasie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego trwał stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 491), od 20 marca 2020 r. do odwołania. Stan epidemii został odwołany z 16 maja 2022 r. Zgodnie zaś z art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 usprawiedliwienie niestawiennictwa przed sądem z powodu choroby nie wymaga przedstawienia zaświadczenia lekarza sądowego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym (Dz. U. poz. 849, z 2008 r. poz. 293 oraz z 2011 r. poz. 622). Przepis ten wszedł w życie 18 kwietnia 2020 r. (zob. art. 118 ustawy z 16 kwietnia 2020 r.), a więc obowiązywał w toku kontrolowanego postępowania dyscyplinarnego. Natomiast stosownie do art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Uwzględniając powyższe przyjąć należy, że skoro w postępowaniu karnym ma zastosowanie art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r., to z mocy art. 135p ust. 1 zd. 1 ustawy o Policji, regulacja ta ma również odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przewidziany w art. 135f ust. 10 ustawy o Policji obowiązek usprawiedliwienia nieobecności dłuższej niż 14 dni zaświadczeniem lekarza sądowego, nie miał zatem zastosowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, stosownie do art. 91 ustawy z 16 kwietnia 2020 r. w zw. z art. 135p ust. 1 zd. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji zwolnienia lekarskie, którymi legitymował się skarżący, stanowiły więc podstawę do usprawiedliwienia jego nieobecności na wezwanie, czego jednak orzekające w sprawie organy nie uwzględniły. Błędne zastosowanie art. 135f ust. 10 ustawy o Policji skutkowało zaś zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego, który to dowód mógł mieć wpływ na wyjaśnienie stanu faktycznego i ocenę zawinienia skarżącego w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym. Z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji wynika bowiem, że dowodem w postępowaniu dyscyplinarnym jest w szczególności przesłuchanie obwinionego. W konsekwencji, materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie został zebrany w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a prawo skarżącego do obrony nie zostało w sposób właściwy uwzględnione (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 1326/22, CBOSA).
Na marginesie zaznaczyć należy, że autor skargi kasacyjnej powołując się na orzeczenie nieistniejącej już Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II DO 9/22) pominął okoliczność, że tamten stan faktyczny i problem prawny jest zgoła odmienny niż w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.