III OSK 1025/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-20
NSAAdministracyjneWysokansa
policjafunkcjonariuszrozkaz personalnypowierzenie obowiązkówodwołaniedecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o Policji

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że rozkaz personalny o powierzeniu obowiązków na innym stanowisku nie jest decyzją administracyjną podlegającą odwołaniu.

Funkcjonariusz Policji wniósł odwołanie od rozkazu personalnego o powierzeniu mu obowiązków na innym stanowisku, argumentując naruszenie przepisów o związkach zawodowych. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając rozkaz za akt władczy wynikający z podległości służbowej, a nie decyzję administracyjną. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. NSA w wyroku oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że rozkaz personalny wydany na podstawie art. 37 ustawy o Policji nie jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji J.J. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie o niedopuszczalności odwołania. Funkcjonariusz zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji o powierzeniu mu pełnienia obowiązków na innym stanowisku, powołując się na naruszenie przepisów o związkach zawodowych i wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ pierwszej instancji uznał, że rozkaz personalny wydany na podstawie art. 37 ustawy o Policji nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał to stanowisko, stwierdzając niedopuszczalność odwołania. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając argumentację organów, że powierzenie obowiązków na innym stanowisku jest aktem władczym wynikającym z podległości służbowej, a nie decyzją administracyjną. NSA w wyroku oddalił skargę kasacyjną, uznając, że rozkaz personalny wydany na podstawie art. 37 ustawy o Policji nie jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu w trybie administracyjnym ani sądowym, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, rozkaz personalny wydany na podstawie art. 37 ustawy o Policji nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie do organu wyższej instancji. Jest to akt władczy o charakterze wewnętrznym, wynikający z podległości służbowej funkcjonariusza.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny utrwalił stanowisko, że rozkaz personalny o powierzeniu obowiązków na innym stanowisku nie jest decyzją administracyjną, a jedynie aktem władczym wynikającym z podległości służbowej. Nie stosuje się do niego przepisów KPA, a zatem nie przysługuje odwołanie ani możliwość wnioskowania o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o. Policji art. 37

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.z. art. 32 § 1

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

u.o.z.z. art. 32 § 2

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

rozp. MSWiA art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozkaz personalny o powierzeniu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu KPA, od której przysługuje odwołanie. NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie bada sprawy z urzędu, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługiwały na uwzględnienie z uwagi na ich wadliwe skonstruowanie lub brak wykazania naruszenia.

Odrzucone argumenty

Rozkaz personalny o powierzeniu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie rozpoznając sprawy co do istoty i nie rozpatrując merytorycznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz samego odwołania. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, bezpodstawnie stwierdzając niedopuszczalność odwołania. Doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 37 ustawy o Policji.

Godne uwagi sformułowania

Rozkaz personalny [...] nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., od której przysługuje odwołanie do organu wyższej instancji. Jest to akt władczy o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej funkcjonariusza, niepodlegający zaskarżeniu w trybie administracyjnym ani sądowym. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego odtwarzanie intencji skarżącego kasacyjnie i konstruowanie w jego zastępstwie podstaw kasacyjnych.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonego stanowiska NSA w sprawie charakteru prawnego rozkazów personalnych o powierzeniu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym w Policji i braku możliwości ich zaskarżania w trybie administracyjnym i sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i rozkazów personalnych wydawanych na podstawie art. 37 ustawy o Policji. Nie dotyczy decyzji mianujących, przenoszących lub zwalniających ze stanowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla funkcjonariuszy Policji i ich praw proceduralnych, choć dla szerszego grona odbiorców może być zbyt specyficzna. Wyjaśnia ważne granice zaskarżalności aktów wewnętrznych w administracji.

Policjancie, nie odwołasz się od powierzenia Ci innych obowiązków – NSA wyjaśnia dlaczego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1025/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Ol 8/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-02-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 37
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/OI 8/23 w sprawie ze skargi J.J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 39 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków na stanowisku [...] oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 16 lutego 2023 r., II SA/OI 8/23, po rozpoznaniu skargi J.J (dalej: "skarżący") na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z 7 grudnia 2022 r., nr 39, w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków na stanowisku [...], oddalił skargę.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "KPP"), rozkazem personalnym z 22 września 2022 r., nr 126/2022 z 3 października 2022 r. powierzył skarżącemu pełnienie obowiązków na stanowisku [...] w [...] Komendy [...] w [...], z zachowaniem dotychczasowego uposażenia zasadniczego i dodatku służbowego.
Pismem z 27 października 2022 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego i zwrócił się do KPP z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku wskazał, że zastosowane w rozstrzygnięciu pouczenie było błędne, przez co uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W odwołaniu zaskarżył decyzję o powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych, uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. naruszeniem przepisu art. 32 ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 854).
W piśmie z 2 listopada 2022 r. KPP poinformował skarżącego, że przedmiotowy rozkaz w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków na innym stanowisku w tej samej miejscowości nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że powierzenie skarżącemu obowiązków na innym stanowisku nastąpiło na mocy art. 37 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1 882 z późn. zm.), który nie przewiduje możliwości odwołania do organu wyższej instancji. Tym samym, organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zmiany przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy"), postanowieniem z 7 grudnia 2022 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że od przedmiotowego rozkazu personalnego nie przysługuje odwołanie. Powołując się na brzmienie § 19 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. 2020 poz. 1113 ze zm.) uznał, że powierzenie policjantowi obowiązków na danym stanowisku i zwalnianie go z tychże jest aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej policjanta. Do takich aktów nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie są one więc decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 k.p.a., od których w trybie przepisów tego kodeksu przysługuje odwołanie do wyższej instancji.
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnioskował o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Przywołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji uznał, za organem, że powierzenie policjantowi obowiązków na innym stanowisku służbowym na podstawie art. 37 ustawy o Policji nie przyjmuje prawnej formy decyzji administracyjnej. Wyjaśnił, że nie stosuje się w takim przypadku przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia organu zapadłe w sprawie nie zmieniają statusu policjanta wynikającego z decyzji o mianowaniu na zajmowane stanowisko służbowe. Nie zmieniają zatem jego warunków służby. Według Sądu, nie może dość do naruszeniu wskazywanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie mają one zastosowania.
Jak wskazał Sąd, takie powierzenie pełnienia obowiązków jest wyrazem podległości służbowej, a nie aktem władczym o charakterze decyzji administracyjnej. Możliwość powierzania policjantowi na podstawie art. 37 ustawy o Policji pełnienia obowiązków na innym stanowisku bez jego zgody jest prawnym wyrazem jego dyspozycyjności. Natomiast, jak wyjaśnił Sąd, z treści art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika natomiast obowiązek wydawania decyzji administracyjnych w sprawach mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania ze stanowiska. Rozstrzygnięcia te zmieniają trwale status policjanta, wynikający z decyzji o mianowaniu na zajmowane stanowisko służbowe, co uzasadnia zastosowanie formy decyzji administracyjnej celem zagwarantowania policjantowi możliwości ochrony swoich interesów.
Sąd wywiódł również, że skoro w sprawie do doszło do zmiany warunków służby funkcjonariusza, to nie ma również zastosowania art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał za niezasadne merytoryczne rozpatrywanie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, skoro od czynności organu pierwszej instancji o powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych nie przysługuje odwołanie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ, tj. art. 104 § 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu sprawy co do istoty, a mianowicie poprzez brak merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie złożonych w imieniu skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji rozkazu personalnego nr 126/2022 Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 22 września 2022 r. oraz odwołania od tej decyzji;
b) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ, tj. art. 134 k.p.a. polegające na bezpodstawnym stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji rozkazu personalnego nr 126/2022 Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 22 września 2022 r.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 37 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji znajduje oparcie w art. 37 ustawy o Policji, a w konsekwencji jest aktem wynikającym z podległości służbowej policjanta, podczas gdy przedmiotowe rozstrzygnięcie faktycznie ma charakter trwały, a nie tymczasowy, wobec czego przybrało postać decyzji administracyjnej o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe na podstawie art. 32 ustawy o Policji.
Wobec powyższego, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, kasator zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Zarzuty rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to z zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Ta zasada nie ma bezwzględnego charakteru. W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia prawa materialnego są powiązane z zarzutami naruszenia przepisów postępowania, dlatego wszystkie zarzuty zostaną rozpoznane łącznie.
W ramach pierwszego z zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżący kasacyjnie podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia przez organ przepisów art. 104 § 2 i art. 107 k.p.a. poprzez nie odniesienie się merytoryczne do zarzutów odwołania.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Art. 107 k.p.a. dzieli się na paragrafy, a paragraf pierwszy dzieli się również na punkty. Każda z wyodrębnionych jednostek reakcyjnych stanowi odrębny przepis prawa, na podstawie którego można zrekonstruować samodzielną normę prawną, a więc dyrektywę znajdującą zastosowanie w autonomicznie określonych okolicznościach faktycznych i wyrażającą konkretne, właściwe dla tej dyrektywy skutki prawne. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego odtwarzanie intencji skarżącego kasacyjnie i konstruowanie w jego zastępstwie podstaw kasacyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wyrażano ocenę co do wadliwości konstrukcyjnej zarzutu, eksponującego naruszenie przepisu prawa, poprzez odwołanie się do jednostki redakcyjnej aktu prawnego - artykułu, który dzieli się na kolejne, podrzędne wypowiedzi normatywne, stanowiące samodzielne dyrektywy postępowania. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (por. wyroki NSA z 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06 i z 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10).
W analizowanym zarzucie powyższe wymagania nie zostały w pełni zrealizowane, co nie pozwala na odniesienie się do tak skonstruowanego wytyku.
Art. 107 k.p.a. składa się z szeregu jednostek redakcyjnych, o zróżnicowanej treści normatywnej, zaś autor skargi kasacyjnej nie określił, do naruszenia której z nich w przedmiotowej sprawie doszło. Tak niedookreślony zarzut nie mógł zostać rozpoznany.
Zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Przepis ten określa rodzaje decyzji administracyjnych. W świetle tego przepisu można wyróżnić decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty w całości lub w części oraz decyzje kończące sprawę w danej instancji w inny sposób. Pierwszy rodzaj decyzji to decyzje merytoryczne, drugi rodzaj to decyzje wywołujące jedynie skutki procesowe, czyli decyzje kończące sprawę w danej instancji w inny sposób niż rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
W rozpoznawanej sprawie skargą do sądu administracyjnego objęte zostało postanowienie o niedopuszczalności odwołania, nie zaś decyzja. Postanowienie to zostało wydane wobec uznania przez organ odwoławczy, że od rozkazu personalnego w przedmiocie powierzenia skarżącemu pełnienia obowiązków na stanowisku [...], nie przysługuje odwołanie. Decydując się na tego rodzaju rozstrzygnięcie organ uwzględnił stan faktyczny zaistniały w sprawie, rozważając jednocześnie zarzuty odwołania. W istocie skarżący kasacyjnie nie kwestionuje, że od rozkazu o powierzeniu wykonywania zadań na innym stanowisku służbowym nie przysługuje odwołanie. W drodze powyższego zarzutu, bez podważenia ustaleń faktycznych organu, nie można zatem zarzucić organowi odwoławczemu braku merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania od decyzji, jak i braku rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu, zważywszy dodatkowo, że o przywróceniu terminu organ orzeka w formie postanowienia.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ przepisu art. 134 k.p.a. i bezpodstawnym stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane. Przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego w szczególności na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zachowano termin do jego wniesienia oraz warunki formalne jego sporządzenia. Ujawnienie na etapie wstępnego postępowania organu odwoławczego niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia. Przepis art. 134 k.p.a. ma charakter ius cogens, co oznacza, że jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, w konsekwencji wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, tj. niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też nie mającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy m.in.: od decyzji, która jest ostateczna (art. 16 k.p.a.) lub, co do której jest wyłączone prawo wniesienia odwołania z mocy przepisu szczególnego bądź gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w ramach czynności wstępnych stwierdził, że odwołanie zostało wniesione od rozkazu personalnego wydanego w oparciu o przepis art. 37 ustawy o Policji o powierzeniu skarżącemu obowiązków na innym stanowisku służbowym.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest już stanowisko, zgodnie z którym rozkaz personalny, wydany na podstawie art. 37 ustawy o Policji, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., od której przysługuje odwołanie do organu wyższej instancji. Jest to akt władczy o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej funkcjonariusza, niepodlegający zaskarżeniu w trybie administracyjnym ani sądowym (por. np. wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK1652/13). Aprobując to stanowisko Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie jako organ odwoławczy był obowiązany do stwierdzenia, że odwołanie, złożone przez skarżącego od rozkazu personalnego o powierzeniu mu obowiązków służbowych na innym stanowisku, nie przysługuje. Nie mogło zatem dojść do merytorycznego jego rozpoznania. Istotną jest również okoliczność, że skarżący w złożonym odwołaniu nie kwestionował podstawy prawnej jego wydania.
W ramach zarzutów naruszenia przepisów materialnych skarżący kasacyjnie podważa wykładnię art. 37 ustawy o Policji, nie wskazując jednak jak przepis ten powinien być rozumiany.
Wskazania zatem wymaga, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej i właściwie sprowadza się do sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał konkretny przepis prawa materialnego konstruując materialnoprawny wzorzec kontroli rozstrzygnięcia organu administracji (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2006 s.367). Naruszenie prawa materialnego polegające na jego błędnej wykładni może stanowić podstawę kasacyjną, gdy miało wpływ na rozstrzygnięcie, a więc wówczas, gdy na skutek błędnej wykładni orzeczenie nie odpowiada prawu. Skoro skarżący kasacyjnie podnosi zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, to konieczne było wykazanie przez niego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie mylnie zrozumiał treść art. 37 ustawy o Policji. Tymczasem skarżący kasacyjnie nie wykazał, na czym polega błędne rozumienie wskazanych przez niego przepisów przez Sąd pierwszej instancji, ani też jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, co czyni tak określony zarzut nieskutecznym.
Konstrukcja zarzutu pozwala jednak na odczytanie go jako wytyku niewłaściwego zastosowania art. 37 ustawy o Policji. Zważyć jednak należy, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości (por. wyroki NSA z: 21 października 2011 r., II FSK 775/10, 10 stycznia 2012 r., I FSK 319/11).
Ustalenia faktyczne sprawy nie zostały skutecznie zakwestionowane. Zgodnie z nimi 3 października 2022 r. został wydany rozkaz personalny o powierzeniu skarżącemu obowiązków służbowych na stanowisku [...] w [...] Komendy [...] w [...]. Podstawę prawną tego rozkazu stanowił przepis art. 37 ustawy o Policji. Skarżący, pomimo braku pouczenia o możliwości odwołania się od tego rozkazu, odwołanie złożył. Uwzględniając wypracowany w orzecznictwie i zaaprobowany w piśmiennictwie pogląd, że od rozkazu personalnego o powierzeniu pełnienia obowiązków na innym stanowisku odwołanie nie przysługuje, którego to poglądu skarżący nie kwestionuje, organ był obowiązany stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu za prawidłowe i nie podważył zasadności zakwalifikowania rozkazu personalnego z 3 października 2022 r. jako rozkazu o czasowym powierzeniu skarżącemu innych obowiązków służbowych, akcentując, że po upływie 12 miesięcy nie jest dopuszczalne kontynuowanie powierzenia innych obowiązków. Tej oceny skarżący skutecznie nie zakwestionował, co czyni zarzut niewłaściwego zastosowania art. 37 ustawy o Policji niezasadnym.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sad Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI