III OSK 1004/24

III OSK 1004/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1901/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-24
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 185 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo–akcyjnej w likwidacji z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1901/23 w sprawie ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo–akcyjnej w likwidacji z siedzibą w P. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 30 czerwca 2023 r., nr DIŚ-III.411.15.2023.KJP w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; II. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo–akcyjnej w likwidacji z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1901/23 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy ze skargi S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. w likwidacji z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: Minister, organ II instancji) z 30 czerwca 2023 r., nr DIŚ-III.411.15.2023.KJP w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra z 30 czerwca 2023 r., na mocy której Minister na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania spółki od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej: Marszałek) z 28 grudnia 2022 r., nr 138.2/2022 odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka z 22 lipca 2016 r., nr I 138.1/2016, zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S., zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], gmina O., powiat b. utrzymał w mocy decyzję Marszałka z 28 grudnia 2022 r.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o przyznanie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 6 k.p.a. przez wydanie przez organ II instancji decyzji, naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi;
- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez uznanie zarzutu oparcia uzasadnienia decyzji organu I instancji na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego;
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 4 k.p.a. przez uznanie niedoręczenia skarżącej pisma organu I instancji w sprawie, tj. pominięcie przez organ I instancji skarżącej przy doręczaniu pisma z dnia 16 marca 2021 r.
- art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a., przez uznanie, że decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa procesowego oraz, że organ I instancji prowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa i wypełnił obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego i dokonał jego starannej oceny;
- uznanie, że organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz uznanie, że fakt, iż nie tylko skarżąca korzystała ze składowiska - w latach 2007-2015 składowiskiem zarządzał i składował odpady gminny zakład budżetowy, tj. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej w O.;
- uznanie za bezprzedmiotowy zarzutu oparcia przez organ I instancji decyzji o ustalenia nie wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. treści wniosku skarżącej z 12 grudnia 2019 r. w przedmiocie wydania decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie kwatery nr II składowiska odpadów w S., podczas gdy dokument ten nie znajduje się w aktach sprawy;
- art. 79a § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. przez uznanie, że w sprawie nie istniały dowody, które mogłyby spowodować, że organ I instancji wydałby inne rozstrzygnięcie oraz uznanie, że nie ulega wątpliwości, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.;
- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie za całkowicie chybiony podniesiony przez skarżącą w odwołaniu zarzut wydania decyzji organu I instancji w oparciu o wadliwą podstawę prawną;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez uznanie, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest wyczerpujące oraz zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, pomimo niewskazania w uzasadnieniu decyzji powodów zmiany stanowiska, zgodnie z którym stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S. leży w słusznym interesie skarżącej;
- wadliwe uzasadnienie prawne decyzji, podczas gdy przepisy regulujące postępowanie administracyjne, nie przewidują instytucji takiej jak odstąpienie przez organ administracji od wydania decyzji administracyjnej;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o odpadach przez niewłaściwe uzasadnienie prawne decyzji polegające na przytoczeniu błędnie treści art. 129 ust 1 ustawy o odpadach;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 161 § 1 k.p.a. przez oparcie uzasadnienia prawnego decyzji o błędną podstawę prawną, tj. poprzez powołanie art. 161 § 1 k.p.a. oraz art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy w zakresie § 1 art. 161 k.p.a. brak jest pkt 1;
- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak poczynienia przez organ II instancji własnych ustaleń w sprawie, co narusza wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania;
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów materialnego tj.:
- art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie wykazała przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, tj. bezprzedmiotowości decyzji oraz istnienia interesu społecznego lub interesu skarżącej w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji;
- brak rozważenia kwestii utraty przez skarżącą kwalifikacji do zarządzania składowiskiem, tj. organ II instancji nie rozważył, że skarżąca nie jest zarządzającym składowiskiem, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów
- art. 124 ust. 1 w zw. z art. 134 pkt 1 u.o. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do oceny bezprzedmiotowości decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S. i uznanie, że utrata tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, nie stanowi o bezprzedmiotowości decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W piśmie z 11 września 2023 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi. Jednocześnie wnosząc o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu decyzji Marszałka Województwa [...] z 30 sierpnia 2023 r. nr I 230/2023 w sprawie odmowy skarżącej wydania decyzji zatwierdzającej "Instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S." z lipca 2023 r. wraz z zabezpieczeniem roszczeń w formie depozytu gotówkowego z tytułu wystąpienia negatywnych skutków w środowisku oraz szkód w środowisku w związku z prowadzeniem przedmiotowego składowiska odpadów.
Sąd na rozprawie 24 listopada 2023 r. postanowił dopuścić dowód z dokumentów dołączonych do skargi, pisma z 11 września 2023 r. oraz złożonych na rozprawie, na okoliczności w nich wskazane.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organy obu instancji prawidłowo zbadały wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 162 § 1 k.p.a. stwierdzając, że nie zostały one spełnione. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd I instancji nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7, 8, 10 § 1, 28, 77 § 1, 78 § 2, 80 i 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji, organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione, a strona wbrew podniesionym zarzutom miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.
W skardze kasacyjnej spółka, reprezentowana prze adw., na podstawie art. 173 § 1 i 2, art. 176 § 1 i 2 i art. 177 § 1 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
I. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono - naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a., przez uznanie przez Sąd I instancji, że skarga na decyzję organu II instancji jest bezzasadna i podlega oddaleniu, a decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem, podczas gdy decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji organu II instancji, doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., przez: oparcie wyroku na domniemaniach, a nie ustaleniach faktycznych poczynionych w sprawie; wskazanie w wyroku (uzasadnieniu wyroku), że: "Akta sprawy nie zawierają bowiem żadnego dokumentu, który potwierdzałby odmowę ze strony obecnego właściciela działki udostępnienia jej na potrzeby realizacji decyzji, jak też jego stanowiska w kwestii przejęcia obowiązków z tej decyzji". (str. 10 wyroku), podczas gdy w aktach znajduje się pismo skarżącej do Gminy O. z 12 września 2023 r., w którego treści skarżąca przekazała właścicielowi nieruchomości (Gminie O.), informację o potrzebie ponownego uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko, jednak propozycja pozostała bez odzewu ze strony Gminy O.; przez wskazanie w wyroku (uzasadnieniu wyroku), że: "Wygaśnięcie tej decyzji w ocenie Sądu nie leży zatem w interesie aktualnego właściciela działki, który nie korzystał ze składowiska a miałby zdaniem Spółki, wykonywać obowiązki związane z jego rekultywacją, które nie zostały na niego przeniesione" (str. 11 wyroku), podczas gdy, pomimo że w znaczeniu formalnym Gmina O. jako jednostka samorządu terytorialnego nie korzystała ze składowiska odpadów, czynił to (korzystał ze składowiska) zakład budżetowy Gminy O., tj. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej w O.;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 4 k.p.a., przez uznanie przez Sąd I instancji, że: "strona wbrew podniesionym zarzutom miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.", podczas gdy: w postępowaniu przed organem I instancji naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a., przez niedoręczenie skarżącej wszystkich pism organu I instancji w sprawie, tj. pominięcie przez organ I instancji skarżącej przy doręczaniu pisma z 16 marca 2021 r. (pismo zostało doręczone jedynie Gminie O.), w sytuacji gdy treść tego pisma dotyczyła praw i obowiązków skarżącej (zarówno o charakterze proceduralnym, jak i materialnym), w tym odnosiła się do faktów znanych organowi I instancji z urzędu, które (wskutek zaniechania doręczenia pisma) nie zostały zakomunikowane skarżącej, organ II instancji uznał, że powyższe (tj. wskazane w tiret pierwszy) stanowi jedynie "niedopatrzenie", które nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, podczas gdy treść ww. pisma miała istotne znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (w szczególności organ I instancji wskazywał w tym piśmie na spełnienie przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska);
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez: uznanie przez Sąd I instancji, że: "Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione (..)" (str. 12 wyroku), podczas gdy:
- decyzja organu I instancji (uzasadnienie decyzji organu I instancji) dotknięta jest wadliwością polegającą na niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji organu I instancji powodów, dla których organ I instancji zmienił prezentowane w toku postępowania stanowisko, zgodnie z którym stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S. leży w słusznym interesie skarżącej, co organ I instancji wskazał w piśmie z 16 marca 2021 r. (przesłanym jedynie do drugiej strony postępowania, tj. Gminy O., z pominięciem skarżącej), a organ II instancji uznał, że uzasadnienie decyzji Organu I instancji jest wyczerpujące i zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne;
- uzasadnienie prawne decyzji organu II instancji jest wadliwe, z uwagi na wskazanie przez organ II instancji, że "W toku postępowania odwoławczego Minister nie znalazł podstaw do odstąpienia od wydanej decyzji", podczas gdy przepisy regulujące postępowanie administracyjne, nie przewidują instytucji takiej jak odstąpienie przez organ administracji od wydania decyzji administracyjnej;
- wskazanie przez Sąd I instancji w wyroku (uzasadnieniu wyroku), że: "Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania tj. naruszenia treści art. 7, 8,10 § 1, 28, 77 § 1,78 § 2, 80 i 107 § 3 k.p.a." (str. 12 wyroku), podczas gdy skarżąca nie wskazywała w toku postępowania na naruszenie przez organ II instancji art. 28 i art. 78 § 2 k.p.a.;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 129 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: ustawa o odpadach, u.o.), przez uznanie przez Sąd I instancji, że: "Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione (..)" (str. 12 wyroku), podczas gdy decyzja organu II instancji zawiera niewłaściwe uzasadnienie prawne, polegające na przytoczeniu błędnie treści art. 129 ust. 1 ustawy o odpadach, a art. 129 ust. 1 ustawy o odpadach ma w rzeczywistości odmienną treść;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 161 § 1 k.p.a., przez uznanie przez Sąd I instancji, że: "Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżone decyzje zostały uzasadnione (..)" (str. 12 wyroku), podczas gdy uzasadnienie prawne decyzji organu II instancji zostało oparte o błędną podstawę prawną, tj. poprzez powołanie przez organ II instancji w zakresie uzasadnienia prawego decyzji organu II instancji art. 161 § 1 k.p.a., który to przepis nie stanowi podstawy orzekania w niniejszej sprawie, jak również przez oparcie uzasadnienia prawnego decyzji organu II instancji na nieistniejącej postawie prawnej, przez wskazanie przez organ II Instancji w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji organu II instancji art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy w zakresie § 1 art. 161 k.p.a. brak jest pkt 1;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., przez oddalenie skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, podczas gdy organ II instancji nie poczynił własnych ustaleń w sprawie, a jedynie przytoczył w ramach uzasadnienia decyzji organu II instancji twierdzenia organu I instancji - tj. dokonania kontroli decyzji organu I instancji i nie dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co narusza wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania;
8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z 106 § 3 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez:
a) brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wniosku dowodowego (dowodu) skarżącej zawartego w piśmie procesowym skarżącej z 11 września 2023 r. - decyzji Marszałka Województwa [...] nr I 230/2023 z 30 sierpnia 2023 r., znak: DOW-S-V.7241.26.2020.OT, podczas ww. dowód był (i jest) niezbędny dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie;
b) brak odniesienia się przez Sąd I instancji w wyroku (uzasadnieniu wyroku) do wniosków dowodowych (dowodów) skarżącej zawartych w załączniku do protokołu rozprawy z 24 listopada 2023 r., a to: (i) pisma Wójta Gminy O. do skarżącej z 21 sierpnia 2023 r.; (ii) pisma skarżącej do Wójta Gminy O. z 12 września 2023 r., podczas gdy ww. dowody były (i są) niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie;
9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez nieodniesienie się przez Sąd I instancji w wyroku (w uzasadnieniu wyroku) do wszystkich zarzutów poniesionych przez skarżącą w skardze na decyzję organu II instancji;
10) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, pomimo:
a) uznania przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa procesowego oraz, że organ I instancji prowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa i wypełnił obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego i dokonał jego starannej oceny, podczas gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, niezastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo spełnienia w niniejszej sprawie przesłanek ich zastosowania, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
b) uznania przez organ II instancji, że organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz uznania, że fakt, że nie tylko skarżąca korzystała ze składowiska - w latach 2007-2015 składowiskiem zarządzał i składował odpady gminny zakład budżetowy, tj. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej w O. (vide: str. 4 pisma organu I instancji z 16 marca 2021 r.), nie ma znaczenia dla sprawy;
c) uznania przez organ II instancji za bezprzedmiotowy zarzutu oparcia przez organ I instancji decyzji organu I instancji o ustalenia niewynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w decyzji organu I instancji (uzasadnieniu decyzji organu I instancji) organ I instancji odwołał się do treści wniosku spółki z 12 grudnia 2019 r. w przedmiocie wydania decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie kwatery nr II składowiska odpadów w S., podczas gdy dokument ten nie znajduje się w aktach postępowania administracyjnego;
11) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 79a § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., przez oddalenie przez Sąd I instancji skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, pomimo uznania przez organ II instancji, że w sprawie nie istniały dowody, które mogłyby spowodować, że organ I instancji wydałby inne rozstrzygnięcie oraz uznania przez organ II instancji, że nie ulega wątpliwości, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy skierowane do skarżącej zawiadomienie organu I instancji z dnia 29 listopada 2022 r. nie wskazywało na niewykazanie przez skarżącą przesłanek z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., co mogło skutkować (i ostatecznie skutkowało) wydaniem przez organ I intencji decyzji niezgodnie z żądaniem skarżącej;
12) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 126 § 1 pkt 2 i art. 461 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: k.s.h.) oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 197 r. - ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: ustawa o KRS), przez oddalenie przez Sąd I instancji skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, pomimo wadliwego oznaczenia przez organ II instancji strony (skarżącej) w decyzji organu II instancji, wynikające z nieuwzględnienia w firmie strony (skarżącej) faktu, że znajduje się ona w likwidacji (co powoduje obowiązek dodania oznaczenia "w likwidacji");
13) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak również art. 151 p.p.s.a. w zw. z instancji art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.s.h., przez oddalenie przez Sąd I instancji skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, pomimo wadliwego oznaczenia przez organ II instancji strony (skarżącej) w decyzji organu II instancji (jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji), wynikające z wadliwego oznaczenia brzmienia firmy (nazwy) komplementariusza skarżącej - prawidłowe oznaczenie skarżącej jako strony postępowania administracyjnego (pomijając kwestię dopisku "w likwidacji"), zgodnie z ww. przepisami winno brzmieć: "S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.", nie "S. sp. z o.o. S.K.A."., które to naruszenia mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziły bowiem do niezasadnego oddalenia Skargi, a w konsekwencji utrzymania przez Sąd I instancji w obrocie prawnym decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego oraz wydanej w postępowaniu, w którym organ II instancji naruszył szereg zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Ponadto z uwagi na fakt, że uzasadnienie wyroku zupełnym milczeniem pomija szereg zarzutów stawianych decyzji organu II instancji, w istocie nie jest możliwe zdekodowanie kompletu przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji oddalając skargę (doprowadzając do pozostawienia w obrocie prawnym zaskarżonej, wadliwej decyzji organu II instancji).
II. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnią, prowadzącą również (w określonym zakresie) do niewłaściwego zastosowania przepisów, polegające na:
a) akceptacji poglądu organu II instancji, że skarżąca nie wykazała przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, tj.: a) bezprzedmiotowości decyzji oraz b) istnienia interesu społecznego lub interesu skarżącej w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji, podczas gdy ww. przesłanki istnieją i zostały wykazane przez skarżącą w toku postępowania;
b) akceptacji braku rozważenia przez organ II instancji kwestii utraty przez skarżącą kwalifikacji do zarządzania składowiskiem, co polegało na tym, że organ II instancji nie rozważył, że skarżąca nie jest zarządzającym składowiskiem, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, podczas gdy składowisko opadów może prowadzić tylko zarządzający składowiskiem, który posiada tytuł prawny do nieruchomości, a skarżąca po rozwiązaniu umowy dzierżawy, utraciła tytuł prawny do nieruchomości, a tym samym kwalifikacje do pełnienia funkcji zarządzającego składowiskiem;
c) uznaniu przez Sąd I instancji, że istnienie przesłanek warunkujących możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, nie zależy wyłącznie od oceny kwestii prawnych (przepisów), lecz ma związek ze zmiennymi elementami stanu faktycznego sprawy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 124 ust. 1, art. 134 pkt 1, art. 135 ust. 3 i 4, art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 4 pkt 2-7,9-11 i 17 ustawy o odpadach ustawy o odpadach, przez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów do oceny bezprzedmiotowości decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S. i uznanie przez Sąd I instancji, że utrata tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, nie stanowi o bezprzedmiotowości decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: Prawo przedsiębiorców), przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie przez Sąd I instancji skargi, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji pomimo niezastosowania przez organ II instancji przy wydaniu decyzji organu II instancji art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców i nierozstrzygnięcie przez organ II instancji na korzyść skarżącej wątpliwości co do tego, czy utrata tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, stanowi przesłankę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono:
1) na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
2) na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzeczono się rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Jednocześnie, na podstawie art. 264 § 1 i § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wniesiono o rozważenie przez skład orzekający zwrócenia się o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwały zawierającej rozstrzygnięcie następującego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej: "Czy: Sytuacja, gdy podmiot: (i) który jest adresatem istniejącej wciąż w obrocie prawnym decyzji administracyjnej zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów ("stara" instrukcja prowadzenia składowiska odpadów) i (ii) który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów (tj. podmiot ten utracił tytuł prawny do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów) i jednocześnie podmiot ten: (iii) jest zobowiązany, aby prowadzić składowisko odpadów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, jak również w związku ze zmianami, jakie zaszły na składowisku odpadów, (iv) jest zobowiązany do złożenia wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej "nową" (zmienioną ) instrukcję prowadzenia składowiska odpadów ("nowa" instrukcja prowadzenia składowiska odpadów) i uzyskanie takiej decyzji, czego jednak nie może uczynić, z uwagi na brak posiadania (w wyniku utraty) tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów, stanowi przypadek "bezprzedmiotowości" decyzji administracyjnej zatwierdzającej "starą" instrukcję prowadzenia składowiska odpadów, uzasadniający stwierdzenia wygaśnięcia takiej decyzji".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że zawiera ona usprawiedliwioną podstawę.
Najdalej idący zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 2718/23). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09).
W piśmiennictwie wskazano, że "Uzasadnienie decyzji ex hypothesi ma wykazać, że podjęta decyzja jest trafna z punktu widzenia prawa obowiązującego, faktów sprawy i przyjętych ocen, niezależnie od tego czy sąd doszedł do niej w drodze intuicji, przeżyć «świadomości prawnej» wobec faktu sprawy, czy też rozważań co do szans utrzymania tej decyzji w toku instancji. Na zewnątrz występuje tylko decyzja wraz z jej uzasadnieniem" (zob. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s. 25-26).
Według SN, "(...) konstrukcja uzasadnienia, jako jedynego dokumentu sprawozdawczego, pozwalającego na odczytanie, czym kierował się sąd, ferując konkretne rozstrzygnięcia, wymaga szczególnej precyzji w formułowaniu myśli, bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje to, co sąd napisał, a nie co zamierzał napisać" (zob. postanowienie SN z 15 czerwca 2005 r., sygn. akt III KK 225/04). W orzecznictwie SN wskazano również, że "(...) należy przypomnieć o fundamentalnej roli, jaką pełni uzasadnienie orzeczenia sądowego. Jest to w istocie jedyny czynnik, przez pryzmat którego można dokonać oceny zasadności abstrakcyjnie brzmiącej formuły sentencji orzeczenia. Nie należy zatem sądzić, by rola uzasadnienia wyczerpywała się tylko w przekonywaniu stron do słuszności stanowiska sądu i jego zgodności z prawem obowiązującym. Idzie ona niewątpliwie znacznie dalej, warunkując de facto przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie orzeczenia sądowego spełnia także istotną rolę porządkującą, obligując stosującego prawo do prawidłowej i pełnej rekonstrukcji stanu faktycznego pod kątem jego dalszego przyrównania do miarodajnej normy prawa materialnego i ustalenia na tej podstawie ostatecznego wyniku sprawy. Dlatego też składające się na uzasadnienie dwie podstawy rozstrzygnięcia: faktyczna i prawna tworzą łącznie jedną całość, którą powinna cechować wewnętrzna spójność, tak aby nie było zasadniczych wątpliwości co do tego, jaki stosunek faktyczny i w jaki sposób sąd wiążąco uregulował" (zob. wyrok SN z 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV CNP 182/07).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie.
Istota zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy błędnej konstrukcji uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. W skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zostało sporządzone w sposób wadliwy. Treść uzasadnienia wyroku Sądu I instancji uniemożliwia odtworzenie stanowiska WSA w Warszawie w odniesieniu do zarzutów postawionych w skardze. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku ograniczył się w istocie do przyjęcia, stanowisko zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 30 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Sąd I instancji w całości podzielił ustalenia organów obu instancji i wyrażoną przez nie ocenę prawną stanu faktycznego.
Przypomnieć należy, że Minister na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania spółki od decyzji Marszałka z 28 grudnia 2022 r., odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka z 22 lipca 2016 r., zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w S., zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...] S., gmina O., powiat b. utrzymał w mocy decyzję Marszałka z 28 grudnia 2022 r.
W tych okolicznościach sprawy nie jest zrozumiałe stanowisko Sądu I instancji przedstawione na str. 7 uzasadnienia wyroku, według którego "Sąd w niniejszym postępowaniu nie kontroluje w pełnym zakresie zgodności z prawem opisanej wyżej decyzji Marszałka Województwa [...] z 28 grudnia 2022 r. odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka Województwa [...] z 22 lipca 2016 r. nr 138.1/2016, a jedynie ocenia legalność utrzymania w mocy decyzji Marszałka z 28 grudnia 20225 r. przez Ministra. W realiach niniejszej sprawy chodzi przede wszystkim o to, czy decyzja Marszałka nie została wydana z rażącym naruszeniem ówcześnie obowiązującego prawa, przy czym skarżąca upatruje tego kwalifikowanego naruszenia prawa w wadliwym - zdaniem skarżącej - poprzez pominięcie przez Organ I instancji skarżącej przy doręczaniu pisma z dnia 16 marca 2021 r. czy uznanie, że skarżąca nie wykazała przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, tj.: bezprzedmiotowości decyzji oraz istnienia interesu społecznego lub interesu skarżącej w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji".
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegało również na niezajęciu przez Sąd I instancji stanowiska co do części istotnych zarzutów stawianych przez skarżącą.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go, sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu.
Z wywodów Sądu I instancji nie wynika jednak, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.
Zasadniczo za wadę uzasadnienia nie można uznać także powtórzenia przez Sąd I instancji argumentacji organów, o ile jest ona pełna logiczna i zgodna ze stanem faktycznym i prawnym tej sprawy.
Pominięcie przez Sąd I instancji istotnych zarzutów i argumentów skargi wraz z wykazaniem ich istotności przez skarżącą kasacyjnie, co miało miejsce w niniejszej sprawie może stanowić uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku Sądu I instancji (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 200/18, LEX nr 3065681 oraz wyrok NSA z 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 506/17, LEX nr 2641844).
W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie wskazała i wyjaśniła w odniesieniu do stawianych przez nią kwestii spornych, jakie dokładnie braki towarzyszą uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz jakie jest znaczenie tych braków w relacji do znaczenia i doniosłości stawianych w skardze zarzutów, do których miał nie odnieść się Sąd I instancji, co miało jednocześnie wpływ na wynik sprawy.
Ma to istotne znaczenie w sytuacji, gdy strona postępowania przedstawia argumentację mającą uzasadniać jej stanowisko, opierając ją na konkretnym przepisie prawnym i wskazując sposób jego rozumienia w stanie faktycznym sprawy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny, jeżeli nie podziela takiej argumentacji, powinien wykazać jakimi błędami jest ona obarczona, ewentualnie dlaczego określony przepis nie może mieć w sprawie zastosowania. Bez względu na sposób zanegowania zaprezentowanej argumentacji, z uzasadnienia wyroku powinno wynikać, dlaczego jest ona nieprawidłowa.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wyżej przedstawionym standardom (zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 525/18, LEX nr 3038115).
Zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że Sąd I instancji nie odniósł się do podniesionego przez skarżącą w skardze na decyzję organu II instancji zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do podniesionego przez skarżącą w skardze na decyzję organu II instancji zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się również do podniesionego przez skarżącą w treści skargi na decyzję organu II instancji zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 79a § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się również do podniesionego przez skarżącą w treści załącznika do protokołu rozprawy z 24 listopada 2023 r., zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 126 § 1 pkt 2 i art. 461 § 1 i 2 ustawy z 15 września 2000 r. k.s.h. oraz art. 8 ust. 1 ustawy o KRS przez wadliwe oznaczenie strony w decyzji organu II instancji, wynikające z nieuwzględnienia w firmie strony (skarżącej) faktu, iż znajduje się ona w likwidacji (co powoduje obowiązek dodania oznaczenia "w likwidacji"). Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do zawartego w treści załącznika do protokołu rozprawy z dnia 24 listopada 2023 r. zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.s.h. przez wadliwe oznaczenie strony w decyzji (jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji), wynikające z wadliwego oznaczenie brzmienia firmy (nazwy) komplementariusza skarżącej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji nie odniósł się do podniesionego przez skarżącą w treści załącznika do protokołu rozprawy z dnia 24 listopada 2023 r. zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 11 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców przez niezastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku pominął także ocenę podnoszonej przez skarżącą okoliczności, że brak (utrata) tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się składowisko odpadów z jednej strony (według organów administracji publicznej) nie ma stanowić przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia tego składowiska (nie stanowi o "bezprzedmiotowości" tej decyzji), ale z drugiej strony nie pozwala na uzyskanie decyzji zatwierdzającej "nową" instrukcję (zmienioną, w związku ze zmianami na składowisku).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie oraz w okolicznościach tej sprawy, zarzuty których nie rozpoznał Sąd I instancji mają istotny wpływu na wynik sprawy.
W tym miejscu należy podnieść, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku co do zasady nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych istotnych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.
Za podstawową wadę uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w okolicznościach tej sprawy należało uznać bezkrytyczne powtórzenie argumentacji organów.
Sąd I instancji nie wyjaśnił powodów dla, których argumentację organu uważa za trafną w obowiązującym stanie prawnym i faktycznym tej sprawy.
W niniejszej sprawie wadliwość uzasadnienia spowodowana brakiem odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze, mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2382/17). W skardze skarżąca przedstawiła argumentację mającą uzasadniać jej stanowisko, opierając ją na konkretnych podstawach prawnych i wskazując sposób ich rozumienia w stanie faktycznym tej sprawy. W takim przypadku Sąd I instancji, jeżeli nie podzielił takiej argumentacji, powinien wykazać jakimi błędami była ona obarczona, ewentualnie dlaczego określony przepis nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. Bez względu na sposób zanegowania zaprezentowanej argumentacji, z uzasadnienia wyroku nie wynika, dlaczego jest ona nieprawidłowa (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 525/18, LEX nr 3038115).
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie odpowiada wyżej przedstawionym standardom.
Brak pełnego odniesienia się do argumentacji skarżącej miało w realiach rozpatrywanej sprawy istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd I instancji bez odniesienia się do wywodów prawnych zaprezentowanych przez skarżącą uznał, za organem, że jej stanowisko jest błędne, choć nie wykazał błędów w zaprezentowanej przez Spółkę argumentacji. Wobec powyższego brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów zaprezentowanych w skardze, prowadzi w realiach rozpatrywanej sprawy do wadliwości sporządzonego uzasadnienia. Oznacza to bowiem, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi nie rozpoznano istoty sprawy. Nie wiadomo wobec powyższego, dlaczego argumentacja skarżącej była nieprawidłowa.
Z powołanych wyżej fragmentów uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że uzasadnienie to nie zostało sporządzone tak, aby wynikało z niego, dlaczego uznał za zgodne z prawem decyzje orzekających w sprawie organów. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie stanowi konsekwentnej, logicznej zwartej i pełnej syntezy, ale jest zestawem wypowiedzi w większości w ogóle ze sobą niepowiązanych (por. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2021, s. 743).
Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera miejscami sprzeczną wewnętrznie argumentację. Motywacja Sądu I instancji nie jest odpowiednia do niniejszej sprawy i miejscami jest pozorna. Motywacja Sądu I instancji nie pozwala w szczególności na prześledzenie toku rozumowania tego Sądu I instancji i poznanie racji, które stały u podstaw oddalenia skargi skarżącej na decyzję Ministra z dnia 30 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
W skardze kasacyjnej skutecznie zakwestionowano kompletność (elementy) uzasadnienia wyroku Sądu I instancji oraz jego prawidłowość merytoryczną (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3321/19).
Na etapie zaś rozpatrywania skargi kasacyjnej, bez poznania motywów, które skłoniły Sąd I instancji do oddalenia skargi, czyli uznania stanowiska Ministra za prawidłowe, Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wadliwy sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia kontrolę zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych). Ocena taka byłaby bowiem przedwczesna.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zobowiązany będzie sporządzić uzasadnienie spełniające wymogi ustawowe przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.