Orzeczenie · 2026-03-03

III OPS 3/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAAdministracyjneWysokansa
pełnomocnictwoskarga kasacyjnazażaleniesądy administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnezakres umocowaniainterpretacja przepisówuchwała NSA

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na wniosek Prezesa NSA, podjął uchwałę w celu wyjaśnienia rozbieżności w orzecznictwie dotyczących zakresu pełnomocnictwa procesowego. Zagadnienie prawne dotyczyło tego, czy pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu. Po analizie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz poglądów doktryny i orzecznictwa, skład siedmiu sędziów NSA uznał, że pełnomocnictwo ograniczone do postępowania przed sądem pierwszej instancji nie obejmuje czynności związanych ze skargą kasacyjną ani zażaleniem. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna i zażalenie są środkami odwoławczymi należącymi do postępowania drugoinstancyjnego, a ich wniesienie, nawet za pośrednictwem sądu pierwszej instancji, inicjuje postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, do ich sporządzenia i wniesienia wymagane jest odrębne pełnomocnictwo. Uchwała ma na celu ujednolicenie wykładni przepisów i zapewnienie pewności prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Zakres pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście wnoszenia skargi kasacyjnej i zażaleń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie interpretacji przepisów P.p.s.a. w zakresie pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie rozstrzyga kwestii pełnomocnictwa w innych postępowaniach.

Zagadnienia prawne (1)

Czy pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie przed sądem pierwszej instancji kończy się z chwilą wydania orzeczenia. Skarga kasacyjna i zażalenie są środkami odwoławczymi należącymi do postępowania drugoinstancyjnego, które inicjują postępowanie przed NSA. Czynności wstępne przed sądem pierwszej instancji, nawet jeśli dotyczą skargi kasacyjnej, są czynnościami zastępczymi sądu drugiej instancji i nie mieszczą się w zakresie pełnomocnictwa do postępowania pierwszoinstancyjnego. Wymagane jest odrębne pełnomocnictwo do NSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Podjęto uchwałę wyjaśniającą przepisy prawne.

Przepisy (18)

Główne

P.u.s.a. art. 36 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 2 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 36 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 194 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 46 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 275

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 276

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p.p.r. art. 30 ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

k.c. art. 65 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 96

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 651

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

u.r.l.z.l.s. art. 22i § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności

u.RPO art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest ograniczone do tego etapu postępowania i nie obejmuje sporządzenia ani wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia. • Skarga kasacyjna i zażalenie są środkami odwoławczymi należącymi do postępowania drugoinstancyjnego, które inicjują postępowanie przed NSA. • Czynności wstępne przed sądem pierwszej instancji, nawet dotyczące skargi kasacyjnej, są czynnościami zastępczymi sądu drugiej instancji i nie mieszczą się w zakresie pełnomocnictwa do postępowania pierwszoinstancyjnego. • Wymagane jest odrębne pełnomocnictwo do NSA do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z mocy prawa wszystkie czynności łączące się ze sprawą, w tym skargę kasacyjną. • Skarga kasacyjna i zażalenie są zwyczajnymi środkami zaskarżenia od orzeczeń nieprawomocnych i pozostają w ścisłym związku z postępowaniem przed sądem pierwszej instancji. • Wniesienie skargi kasacyjnej za pośrednictwem sądu pierwszej instancji oraz badanie jej dopuszczalności przez ten sąd uzasadnia uznanie, że pełnomocnictwo do I instancji obejmuje te czynności. • Ograniczenie formalizmu procesowego i realizacja prawa do sądu przemawiają za szerszą interpretacją pełnomocnictwa.

Godne uwagi sformułowania

Pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. • Czynności wstępne (tzw. postępowanie międzyinstancyjne) podejmowane są na podstawie przewidzianego przez ustawodawcę zastępstwa sądu drugiej instancji. • Udzielenia pełnomocnictwa do wniesienia skargi kasacyjnej nie można domniemywać ani dokonywać jego rozszerzającej interpretacji.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Małgorzata Miron

członek

Małgorzata Niezgódka - Medek

współsprawozdawca

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Tomasz Zborzyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zakres pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście wnoszenia skargi kasacyjnej i zażaleń."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie interpretacji przepisów P.p.s.a. w zakresie pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie rozstrzyga kwestii pełnomocnictwa w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej dla prawników procesowych, wyjaśniając wątpliwości dotyczące zakresu pełnomocnictwa, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę.

Pełnomocnictwo do sądu pierwszej instancji – czy wystarczy do skargi kasacyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst