III OPP 8/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na przewlekłość postępowania przed WSA, uznając ją za niedopuszczalną w toku postępowania incydentalnego.
Skarżący, redaktor naczelny czasopisma, złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, domagając się stwierdzenia zwłoki i zasądzenia sumy pieniężnej. Skarga dotyczyła postępowania incydentalnego związanego z wnioskiem o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o jego prawomocności. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę, wskazując, że jest ona dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. J., redaktora naczelnego czasopisma '[...]', na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu (sygn. akt I SAB/Op 112/24). Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji zwłokę w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej, a konkretnie w przesłaniu mu odpisu wyroku wraz z postanowieniem o jego prawomocności. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości i zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał jednak skargę za niedopuszczalną. Zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość postępowania, skarga taka jest możliwa jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym, jakim jest wniosek o przesłanie dokumentów. Ponieważ wyrok w sprawie głównej został już wydany, a skarga dotyczyła postępowania incydentalnego, NSA na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w zw. z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił odrzucić skargę. Zwrócono również skarżącemu uiszczoną opłatę od skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym.
Uzasadnienie
Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania definiuje 'tok postępowania w sprawie' jako postępowanie co do istoty sprawy. Celem skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania sprawy głównej, a nie postępowania ubocznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość art. 5 § ust. 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa do odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania.
Pomocnicze
ustawa o skardze na przewlekłość art. 17 § ust. 3
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa do zwrotu opłaty od skargi.
p.p.s.a. art. 178
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym. Wniosek o przesłanie dokumentów po wydaniu wyroku stanowi postępowanie incydentalne.
Godne uwagi sformułowania
przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć 'postępowanie co do istoty sprawy', a nie postępowanie incydentalne zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w kontekście postępowań incydentalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga na przewlekłość dotyczy postępowania incydentalnego po wydaniu wyroku w sprawie głównej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi na przewlekłość postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy skarga na przewlekłość postępowania nie ma szans? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OPP 8/26 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-02-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2026-01-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Stojanowski Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Skarżony organ Inne Treść wyniku Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1725 art. 8 ust. 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. J.-redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 112/24 w sprawie ze skargi M. J.-redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na bezczynność Burmistrza Miasta Kluczborka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania, 2. zwrócić M. J.-redaktorowi naczelnemu czasopisma "[...]" ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego opłatę od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 200 (dwieście) złotych. Uzasadnienie Pismem z dnia 23 stycznia 2026 r. M. J.-redaktor naczelny czasopisma "[...]" (dalej: skarżący) wniósł skargę na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 112/24 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu z jego skargi na bezczynność Burmistrza Miasta Kluczborka w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżący wniósł o stwierdzenie, że w ww. postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu doszło do przewlekłości oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie nie mniejszej niż 2000 zł. W treści uzasadnienia ww. pisma skarżący wskazał, że pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. skarżący wniósł o przesłanie zaświadczenia o prawomocności pkt. 5 wydanego w sprawie wyroku i przesłanie go na jego adres pocztowy, a także o przesłanie mu wezwania do uiszczenia opłaty od wniosku za pośrednictwem ePUAP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy", a nie postępowanie incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje "przejścia" rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I NSP 290/25). Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy, a to z uwagi na fakt, iż początek biegu terminu dla obliczania przewlekłości postępowania sądowego stanowi wszczęcie tego postępowania w danej instancji. Głównym celem skargi jest bowiem przeciwdziałanie przewlekłości toczącego się postępowania poprzez wymuszenie jego sprawnej organizacji, w tym zwłaszcza prawidłowości i terminowości czynności podejmowanych przez sąd orzekający, w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I NSP 414/24). Ma to zagwarantować realizację prawa do sądu i prawa do rzetelnego procesu. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że dnia 30 października 2025 r. Sąd pierwszej instancji wydał w sprawie wyrok, natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przed tym sądem została złożona przez skarżącego przy piśmie z dnia 23 stycznia 2026 r., a jej przedmiotem zostało objęte postępowanie z wniosku skarżącego o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności jego poszczególnych punktów, a zatem dotyczy postępowania incydentalnego pozostającego poza tokiem sprawy w danej instancji. Z uwagi na powyższe, wniesiona przez skarżącego skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). O zwrocie uiszczonej opłaty od skargi orzeczono w pkt. 2 postanowienia, na podstawie art. 17 ust. 3 ww. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI