III OPP 8/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-25
NSAAdministracyjneWysokansa
przewlekłość postępowaniaprawo do sądupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneinformacja publicznaskarżącyNSAWSAterminy sądowe

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na przewlekłość postępowania przed WSA, uznając ją za niedopuszczalną w toku postępowania incydentalnego.

Skarżący, redaktor naczelny czasopisma, złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, domagając się stwierdzenia zwłoki i zasądzenia sumy pieniężnej. Skarga dotyczyła postępowania incydentalnego związanego z wnioskiem o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o jego prawomocności. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę, wskazując, że jest ona dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. J., redaktora naczelnego czasopisma '[...]', na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu (sygn. akt I SAB/Op 112/24). Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji zwłokę w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej, a konkretnie w przesłaniu mu odpisu wyroku wraz z postanowieniem o jego prawomocności. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości i zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał jednak skargę za niedopuszczalną. Zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość postępowania, skarga taka jest możliwa jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym, jakim jest wniosek o przesłanie dokumentów. Ponieważ wyrok w sprawie głównej został już wydany, a skarga dotyczyła postępowania incydentalnego, NSA na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w zw. z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił odrzucić skargę. Zwrócono również skarżącemu uiszczoną opłatę od skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania definiuje 'tok postępowania w sprawie' jako postępowanie co do istoty sprawy. Celem skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania sprawy głównej, a nie postępowania ubocznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 5 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 17 § ust. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do zwrotu opłaty od skargi.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym. Wniosek o przesłanie dokumentów po wydaniu wyroku stanowi postępowanie incydentalne.

Godne uwagi sformułowania

przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć 'postępowanie co do istoty sprawy', a nie postępowanie incydentalne zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w kontekście postępowań incydentalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga na przewlekłość dotyczy postępowania incydentalnego po wydaniu wyroku w sprawie głównej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi na przewlekłość postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na przewlekłość postępowania nie ma szans? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OPP 8/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1725
art. 8 ust. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. J.-redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 112/24 w sprawie ze skargi M. J.-redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na bezczynność Burmistrza Miasta Kluczborka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania, 2. zwrócić M. J.-redaktorowi naczelnemu czasopisma "[...]" ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego opłatę od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 stycznia 2026 r. M. J.-redaktor naczelny czasopisma "[...]" (dalej: skarżący) wniósł skargę na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 112/24 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu z jego skargi na bezczynność Burmistrza Miasta Kluczborka w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżący wniósł o stwierdzenie, że w ww. postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu doszło do przewlekłości oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie nie mniejszej niż 2000 zł. W treści uzasadnienia ww. pisma skarżący wskazał, że pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. skarżący wniósł o przesłanie zaświadczenia o prawomocności pkt. 5 wydanego w sprawie wyroku i przesłanie go na jego adres pocztowy, a także o przesłanie mu wezwania do uiszczenia opłaty od wniosku za pośrednictwem ePUAP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy", a nie postępowanie incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje "przejścia" rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I NSP 290/25). Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy, a to z uwagi na fakt, iż początek biegu terminu dla obliczania przewlekłości postępowania sądowego stanowi wszczęcie tego postępowania w danej instancji. Głównym celem skargi jest bowiem przeciwdziałanie przewlekłości toczącego się postępowania poprzez wymuszenie jego sprawnej organizacji, w tym zwłaszcza prawidłowości i terminowości czynności podejmowanych przez sąd orzekający, w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I NSP 414/24). Ma to zagwarantować realizację prawa do sądu i prawa do rzetelnego procesu.
Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że dnia 30 października 2025 r. Sąd pierwszej instancji wydał w sprawie wyrok, natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przed tym sądem została złożona przez skarżącego przy piśmie z dnia 23 stycznia 2026 r., a jej przedmiotem zostało objęte postępowanie z wniosku skarżącego o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności jego poszczególnych punktów, a zatem dotyczy postępowania incydentalnego pozostającego poza tokiem sprawy w danej instancji.
Z uwagi na powyższe, wniesiona przez skarżącego skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
O zwrocie uiszczonej opłaty od skargi orzeczono w pkt. 2 postanowienia, na podstawie art. 17 ust. 3 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI