III OPP 77/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
przewlekłość postępowaniaprawo do sądupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneinformacja publicznaskarżącyNSAWSAterminowość

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, uznając ją za niedopuszczalną w toku postępowania incydentalnego.

Skarga na przewlekłość postępowania przed WSA została wniesiona przez M. J. w związku z brakiem otrzymania zaświadczenia o prawomocności wyroku i wezwania do uiszczenia opłaty. NSA, powołując się na ustawę o skardze na przewlekłość, uznał, że skarga taka jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym. Ponieważ WSA wydał wyrok przed złożeniem skargi na przewlekłość, a przedmiotem skargi było postępowanie incydentalne, NSA odrzucił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które dotyczyło wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na przewlekłość, domagając się stwierdzenia jej wystąpienia oraz zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego. Jako podstawę skargi wskazał brak otrzymania zaświadczenia o prawomocności wyroku i wezwania do uiszczenia opłaty. NSA, opierając się na przepisach ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdził, że skarga na przewlekłość jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy. W analizowanym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok przed złożeniem skargi, a sama skarga dotyczyła postępowania incydentalnego (związanych z wnioskiem o przesłanie dokumentów), a nie postępowania głównego. W związku z tym, NSA uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić, zwracając jednocześnie skarżącemu uiszczoną opłatę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie postępowania incydentalnego.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na przewlekłość definiuje 'tok postępowania w sprawie' jako postępowanie co do istoty sprawy. Celem skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy głównej. Postępowanie incydentalne, takie jak wniosek o wydanie zaświadczenia, nie wpływa na bieg rozpoznania istoty sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć 'postępowanie co do istoty sprawy', a nie postępowanie incydentalne.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skarga podlega odrzuceniu w przypadkach określonych w ustawie, w tym gdy jest niedopuszczalna.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o skardze na przewlekłość art. 17 § 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa zasady zwrotu opłaty od skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie postępowania incydentalnego. Skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna, jeśli została złożona po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć 'postępowanie co do istoty sprawy', a nie postępowanie incydentalne zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w kontekście postępowań incydentalnych oraz momentu jej wniesienia względem wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga na przewlekłość dotyczy postępowania incydentalnego i została wniesiona po wydaniu wyroku w sprawie głównej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi na przewlekłość postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na przewlekłość postępowania jest skazana na porażkę? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OPP 77/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1725
art. 8 ust. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 552/24 w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania, 2. zwrócić M. J. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego opłatę od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 listopada 2025 r. M. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 552/24 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z jego skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżący wniósł o stwierdzenie, że w ww. postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do przewlekłości oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie nie mniejszej niż 2000 zł. W treści uzasadnienia ww. pisma skarżący wskazał, że pismem z dnia 7 października 2025 r. skarżący wniósł o przesłanie zaświadczenia o prawomocności pkt. 1 i 4 wydanego w sprawie wyroku i przesłanie go na jego adres pocztowy, a także o przesłanie mu wezwania do uiszczenia opłaty od wniosku za pośrednictwem ePUAP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy", a nie postępowanie incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje "przejścia" rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I NSP 290/25). Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy, a to z uwagi na fakt, iż początek biegu terminu dla obliczania przewlekłości postępowania sądowego stanowi wszczęcie tego postępowania w danej instancji. Głównym celem skargi jest bowiem przeciwdziałanie przewlekłości toczącego się postępowania poprzez wymuszenie jego sprawnej organizacji, w tym zwłaszcza prawidłowości i terminowości czynności podejmowanych przez sąd orzekający, w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I NSP 414/24). Ma to zagwarantować realizację prawa do sądu i prawa do rzetelnego procesu.
Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że dnia 9 września 2025 r. Sąd pierwszej instancji wydał w sprawie wyrok, natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przed tym sądem została złożona przez skarżącego przy piśmie z dnia 27 listopada 2025 r., a jej przedmiotem zostało objęte postępowanie z wniosku skarżącego o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności jego poszczególnych punktów, a zatem dotyczy postępowania incydentalnego pozostającego poza tokiem sprawy w danej instancji.
Z uwagi na powyższe, wniesiona przez skarżącego skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
O zwrocie uiszczonej opłaty od skargi orzeczono w pkt. 2 postanowienia, na podstawie art. 17 ust. 3 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI