III OPP 15/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
przewlekłość postępowaniaprawo do sądupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneskarżącyNSAWSAinformacja publiczna

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za niedopuszczalną w toku postępowania incydentalnego.

Skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, domagając się stwierdzenia zwłoki i zasądzenia sumy pieniężnej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, argumentując, że skarga na przewlekłość jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym, takim jak wniosek o wydanie zaświadczenia o prawomocności wyroku. Postępowanie w sprawie głównej zostało zakończone wydaniem wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. J., redaktora naczelnego czasopisma '[...]', na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarga dotyczyła postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 389/25, w której skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed WSA oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić. Sąd wskazał, że zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość postępowania, skarga taka jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym. W niniejszej sprawie postępowanie przed WSA zakończyło się wydaniem wyroku w dniu 20 października 2025 r., a skarga na przewlekłość została złożona po tym terminie i dotyczyła postępowania incydentalnego związanego z wnioskiem o przesłanie zaświadczenia o prawomocności wyroku. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie przepisów prawa procesowego, a skarżącemu zwrócono uiszczoną opłatę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania definiuje 'tok postępowania w sprawie' jako postępowanie co do istoty sprawy. Celem skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania sprawy w jej meritum, a nie postępowania uboczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć 'postępowanie co do istoty sprawy', a nie postępowanie incydentalne.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W zw. z art. 197 § 2, podstawa do odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W zw. z art. 178, podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definicja 'tok postępowania w sprawie'.

u.s.n.p.s.n.z. art. 17 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do zwrotu opłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a nie w postępowaniu incydentalnym.

Godne uwagi sformułowania

Przez 'tok postępowania w sprawie' należy rozumieć 'postępowanie co do istoty sprawy', a nie postępowanie incydentalne.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania w kontekście postępowań incydentalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga na przewlekłość jest składana po zakończeniu postępowania głównego i dotyczy kwestii pobocznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest dopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na przewlekłość postępowania jest skazana na porażkę? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OPP 15/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1725
art. 8 ust. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 178 § w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. J. -redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 389/25 w sprawie ze skargi M. J. -redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania, 2. zwrócić M. J. -redaktorowi naczelnemu czasopisma "[...]" ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego opłatę od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 lutego 2026 r. M. J. -redaktor naczelny czasopisma "[...]" (dalej: skarżący) wniósł skargę na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 389/25 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z jego skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżący wniósł o stwierdzenie, że w ww. postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do przewlekłości oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie nie mniejszej niż 2000 zł. W treści uzasadnienia ww. pisma skarżący wskazał, że pismem z dnia 7 stycznia 2026 r. wniósł o przesłanie zaświadczenia o prawomocności pkt. 1 i 4 wydanego w sprawie wyroku i przesłanie go na jego adres pocztowy, a także o przesłanie mu wezwania do uiszczenia opłaty od wniosku za pośrednictwem ePUAP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy", a nie postępowanie incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje "przejścia" rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I NSP 290/25). Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy, a to z uwagi na fakt, iż początek biegu terminu dla obliczania przewlekłości postępowania sądowego stanowi wszczęcie tego postępowania w danej instancji. Głównym celem skargi jest bowiem przeciwdziałanie przewlekłości toczącego się postępowania poprzez wymuszenie jego sprawnej organizacji, w tym zwłaszcza prawidłowości i terminowości czynności podejmowanych przez sąd orzekający, w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I NSP 414/24). Ma to zagwarantować realizację prawa do sądu i prawa do rzetelnego procesu.
Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że dnia 20 października 2025 r. Sąd pierwszej instancji wydał w sprawie wyrok, natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przed tym sądem została złożona przez skarżącego przy piśmie z dnia 6 lutego 2026 r., a jej przedmiotem zostało objęte postępowanie z wniosku skarżącego o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności jego poszczególnych punktów, a zatem dotyczy postępowania incydentalnego pozostającego poza tokiem sprawy w danej instancji.
Z uwagi na powyższe, wniesiona przez skarżącego skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
O zwrocie uiszczonej opłaty od skargi orzeczono w pkt. 2 postanowienia, na podstawie art. 17 ust. 3 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI