III ONP 2/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę L. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 1972/19). Wyrok ten oddalił skargę skarżącego na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, która z kolei odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, powołując się na naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Karty Praw Podstawowych UE. Argumentował, że wystąpił "wyjątkowy przypadek" uzasadniający wniesienie skargi, ponieważ Rzecznik Praw Obywatelskich odmówił złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 285a § 1 P.p.s.a., skarga taka przysługuje tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Wyjątek określony w § 2 tego artykułu wymaga wykazania "wyjątkowego przypadku", co obejmuje również przyczyny niewykorzystania przysługujących środków prawnych. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał takiego przypadku, a odmowa RPO nie miała znaczenia, gdyż skarżący mógł samodzielnie wnieść skargę kasacyjną. Podkreślono, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest alternatywą dla środków odwoławczych. Ponadto, sąd uznał, że podnoszone przez skarżącego szkody niemajątkowe (stres, upokorzenie) nie mieszczą się w zakresie ochrony przewidzianej w art. 285e § 1 pkt 4 P.p.s.a., który dotyczy szkody majątkowej. W konsekwencji, skarga została odrzucona, a wpis zwrócono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, w szczególności warunków jej dopuszczalności, pojęcia "wyjątkowego przypadku" oraz zakresu ochrony przed szkodą.
Orzeczenie dotyczy specyficznej instytucji procesowej (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jej rygorystycznych wymogów formalnych. Nie stanowi ono merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie ochrony danych osobowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jedynie wystąpił "wyjątkowy przypadek"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od tej zasady (art. 285a § 2 P.p.s.a.) wymaga wykazania "wyjątkowego przypadku", co obejmuje także przyczyny niewykorzystania przysługujących środków prawnych. Sama odmowa Rzecznika Praw Obywatelskich złożenia skargi kasacyjnej nie stanowi takiego wyjątku.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał, że wystąpił "wyjątkowy przypadek" uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, ponieważ nie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej). Odmowa Rzecznika Praw Obywatelskich złożenia skargi kasacyjnej nie zwalniała skarżącego z obowiązku samodzielnego skorzystania z dostępnych środków prawnych. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest instytucją nadzwyczajną i nie może być traktowana jako alternatywa dla środków odwoławczych.
Czy szkody niemajątkowe (stres, upokorzenie) mogą stanowić podstawę do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, szkody niemajątkowe nie mieszczą się w zakresie ochrony przewidzianej w art. 285e § 1 pkt 4 P.p.s.a., który dotyczy szkody majątkowej (rzeczywistej i utraconych korzyści).
Uzasadnienie
Przepis art. 285e § 1 pkt 4 P.p.s.a. odnosi się wyłącznie do szkody majątkowej. Podnoszone przez skarżącego doznania niemajątkowe, takie jak silny stres, uczucie poniżenia, upokorzenia, bezsilności i bezbronności, nie stanowią szkody w rozumieniu tego przepisu.
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 285a § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 285e § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 285d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 285f § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych
P.p.s.a. art. 285h § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. art. 2022 § poz. 329
Dziennik Ustaw
EKPC art. 8
Europejska Konwencja Praw Człowieka
EKPC art. 9
Europejska Konwencja Praw Człowieka
KPPUE art. 8
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
KPPUE art. 10
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał wystąpienia "wyjątkowego przypadku" uzasadniającego wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, ponieważ nie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej). • Odmowa Rzecznika Praw Obywatelskich złożenia skargi kasacyjnej nie stanowi "wyjątkowego przypadku" w rozumieniu art. 285a § 2 P.p.s.a. • Szkody niemajątkowe (stres, upokorzenie) nie mieszczą się w zakresie ochrony przewidzianej w art. 285e § 1 pkt 4 P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na odmowie Rzecznika Praw Obywatelskich złożenia skargi kasacyjnej. • Podnoszenie szkód niemajątkowych jako podstawy do wniesienia skargi.
Godne uwagi sformułowania
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest środkiem prawnym do zwalczania ustaleń faktów lub oceny dowodów • skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest odrębnym środkiem zaskarżenia orzeczenia, lecz stanowi instytucję nadzwyczajną - nie może być zatem w żadnym przypadku traktowana jako alternatywa dla środków odwoławczych • ten rodzaj szkody nie mieści się w zakresie ochrony na podstawie art. 285e § 1 pkt 4 P.p.s.a.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
członek
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, w szczególności warunków jej dopuszczalności, pojęcia \"wyjątkowego przypadku\" oraz zakresu ochrony przed szkodą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej instytucji procesowej (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jej rygorystycznych wymogów formalnych. Nie stanowi ono merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie ochrony danych osobowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest instytucją rzadko stosowaną i budzącą wątpliwości interpretacyjne.
“Kiedy można skarżyć prawomocny wyrok sądu? NSA wyjaśnia granice nadzwyczajnego środka zaskarżenia.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.