III Nsm 256/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd ograniczył władzę rodzicielską ojca nad córką do współdecydowania o zmianie jej miejsca zamieszkania poza RP, oddalając wniosek o jej pozbawienie.
Prokurator Rejonowy w Brodnicy złożył wniosek o pozbawienie D. O. władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką I. W. . Matka dziecka poparła wniosek, natomiast kurator ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu ojca wnosił o oddalenie wniosku, sugerując ograniczenie władzy rodzicielskiej. Sąd, analizując dotychczasowe zaniedbania ojca w wychowaniu dziecka i brak wcześniejszych wniosków o ograniczenie władzy, uznał, że nie zachodzą przesłanki do jej pozbawienia. W konsekwencji, sąd ograniczył władzę rodzicielską D. O. do współdecydowania o istotnych sprawach córki dotyczących zmiany jej miejsca zamieszkania, o ile miałoby ono nastąpić poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej.
Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora Rejonowego w Brodnicy o pozbawienie D. O. władzy rodzicielskiej nad jego małoletnią córką I. W. . W postępowaniu uczestniczyli rodzice dziecka: matka S. P. , która popierała wniosek, oraz ojciec D. O. , dla którego ustanowiono kuratora z uwagi na nieznane miejsce pobytu. Kurator wniósł o oddalenie wniosku, proponując zamiast tego ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca. Sąd ustalił, że rodzice nie byli małżeństwem, a ojciec przez wiele lat nie utrzymywał kontaktu z córką, mimo uznania ojcostwa i wcześniejszych ugód alimentacyjnych. Ojciec przebywał w zakładzie karnym, a po jego opuszczeniu nie podjął skutecznych starań o uregulowanie kontaktów z dzieckiem. Matka dziecka wychowywała je samodzielnie, a córka traktuje jej byłego męża jako ojca. Sąd, opierając się na art. 111 § 1 i 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do całkowitego pozbawienia ojca władzy rodzicielskiej, zwłaszcza że nigdy wcześniej nie występowały wnioski o jej ograniczenie. Niemniej jednak, sąd uznał, że istnieją podstawy do ograniczenia władzy rodzicielskiej na podstawie art. 107 § 2 krio, biorąc pod uwagę rozłączne życie rodziców i brak bieżącego udziału ojca w wychowaniu. Ograniczenie polega na tym, że ojciec ma współdecydować o istotnych sprawach córki, w szczególności o zmianie jej miejsca zamieszkania, jeśli miałoby ono nastąpić poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd oddalił wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej, ale ograniczył ją w tym zakresie. Koszty postępowania ponosi każda ze stron, a wynagrodzenie kuratora zostało przyznane ze Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie występowały wcześniejsze wnioski o ograniczenie władzy i nie ma innych przesłanek wskazanych w przepisach, ale mogą stanowić podstawę do jej ograniczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo długotrwałego braku kontaktu ojca z dzieckiem i jego zaniedbań, nie zostały spełnione przesłanki do całkowitego pozbawienia go władzy rodzicielskiej, zwłaszcza że nigdy wcześniej nie występowały wnioski o jej ograniczenie. Jednakże, sąd uznał, że istnieją podstawy do ograniczenia władzy rodzicielskiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ograniczenie władzy rodzicielskiej
Strona wygrywająca
D. O. (w zakresie oddalenia wniosku o pozbawienie władzy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Rejonowy w Brodnicy | organ_państwowy | wnioskodawca |
| S. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. W. | osoba_fizyczna | małoletnia córka |
| M. M. | osoba_fizyczna | kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika |
Przepisy (5)
Główne
krio art. 111 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje, gdy władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody, rodzice nadużywają władzy lub rażąco zaniedbują obowiązki.
krio art. 111 § 1a
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Sąd może pozbawić władzy rodzicielskiej, gdy mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności kiedy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.
krio art. 107 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis ten stanowi podstawę do ograniczenia władzy rodzicielskiej, gdy rodzice żyją w rozłączeniu.
Pomocnicze
krio art. 111 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę tę przywrócić.
kpc art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię kosztów postępowania w sprawach, w których nie zachodzi przypadek prowadzenia sprawy z urzędu lub na wniosek uprawnionych organów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do pozbawienia władzy rodzicielskiej w świetle art. 111 krio. Możliwość ograniczenia władzy rodzicielskiej na podstawie art. 107 § 2 krio.
Odrzucone argumenty
Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie uczestnika władzy rodzicielskiej jest zbyt daleko idące zasadne mogłoby być ewentualne ograniczenie uczestnikowi władzy rodzicielskiej nie zostały w przedmiotowej sprawie spełnione przesłanki (...) uzasadniać pozbawienie uczestnika władzy rodzicielskiej dają podstawę do tego, by dokonać ograniczenia uczestnikowi D. O. władzy rodzicielskiej (...) do współdecydowania o istotnych sprawach tej córki dotyczących zmiany jej miejsca zamieszkania, o ile miałoby ono nastąpić poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej
Skład orzekający
Renata Antkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o ograniczeniu władzy rodzicielskiej zamiast jej pozbawienia w sytuacji długotrwałego braku kontaktu rodzica z dzieckiem, ale bez wcześniejszych wniosków o ograniczenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wcześniejszych postępowań o ograniczenie władzy rodzicielskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet długotrwałe zaniedbania rodzicielskie nie zawsze prowadzą do pozbawienia władzy rodzicielskiej, a sąd może wybrać ścieżkę ograniczenia, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Czy ojciec, który przez lata nie widział dziecka, może stracić władzę rodzicielską? Sąd odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Nsm 256/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2021 r. Sąd Rejonowy w Brodnicy Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Renata Antkowiak Protokolant: stażysta Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2021r. w Brodnicy na rozprawie sprawy z wniosku Prokuratora Rejonowego w Brodnicy z uczestnictwem S. P. i D. O. o pozbawienie uczestnika D. O. władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką I. W. p o s t a n a w i a: 1) oddalić wniosek o pozbawienie D. O. władzy rodzicielskiej nad jego małoletnią córką I. W. ur. (...) w G. – D. , c. D. i S. , natomiast ograniczyć jemu władzę rodzicielską nad tą małoletnią córką do współdecydowania o istotnych sprawach tej córki dotyczących zmiany jej miejsca zamieszkania, o ile miałoby ono nastąpić poza granicę Rzeczpospolitej Polskiej, 2) ustalić, iż każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, 3) przyznać adwokatowi M. M. pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika D. O. wynagrodzenie w kwocie 96 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych) wraz z należną stawką podatku VAT nakazując jego wypłacenie ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy. Sygn. akt III Nsm 256/20 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Brodnicy wystąpił z wnioskiem o pozbawienie D. O. władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką I. W. . Uczestnikami postępowania byli rodzice tego małoletniego dziecka: S. P. i D. O. ; przy czym za tego ostatniego działał kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika D. O. . Uczestniczka S. P. popierała wniosek Prokuratora o pozbawienie Dawidka O. władzy rodzicielskiej nad ich małoletnią córką. Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika D. O. w odpowiedzi na wniosek wnosił o oddalenie wniosku Prokuratora, na rozprawie podał, że nie udało się jemu skontaktować z uczestnikiem i podtrzymał to stanowisko o oddalenie wniosku wskazując, że pozbawienie uczestnika władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką jest zbyt daleko idące, natomiast zasadne mogłoby być ewentualne ograniczenie uczestnikowi władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem do współdecydowania o pewnych sprawach tego dziecka. Sąd ustalił, co następuje: Uczestnicy S. P. i D. O. nie są i nie byli małżeństwem. W przeszłości pozostawali w nieformalnym związku, z którego w dniu (...) urodziła się ich małoletnia córka I. W. . D. O. uznał swoje ojcostwo wobec tej małoletniej w Urzędzie Stanu Cywilnego w G. - D. i początkowo nosiła ona jego nazwisko (...) . Następnie w 2009r. nazwisko małoletniej zostało zmienione na nazwisko, jakie wówczas nosiła jej matka i od tej pory małoletnia I. nosi nazwisko (...) . Matka małoletniej później wyszła za mąż i obecnie nosi ona nazwisko (...) tj. inne aniżeli nazwisko noszone przez córkę. Rodzice małoletniej I. wychowywali ją wspólnie przez pierwsze miesiące jej życia, później rozstali się i dziewczynka pozostała z matką. Matka małoletniej wskazała, że ojciec tylko z początku odwiedzał córkę, widział ją ostatnio jak miała może 5 miesięcy, potem nie odwiedzał jej. Przed Sądem Rejonowym w Golubiu-Dobrzyniu zawarł on z matką małoletniej ugodę dot. alimentów na córkę w kwocie 300 zł. Obecnie alimenty te wypłacane są przez fundusz alimentacyjny. Matka małoletniej twierdziła, że ojciec dziecka nie zabiegał nigdy o kontakty z córką, równocześnie wskazała, że jeden raz wystąpił o to do Sądu, gdy córka miała 7-8 lat. Sprawa ta toczyła się przed Sądem w Golubiu- D. . Wniosek został oddalony z uwagi na to, że - jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia w tamtej sprawie - był przedwczesny, bowiem ojciec dziewczynki przebywający wtedy w zakładzie karnym w toku postępowania odstąpił od tego, by jego kontakty z córką, które miały mieć miejsce po raz pierwszy po kilku latach, odbywały się w warunkach zakładu karnego i wnosił o ich ustalenie po opuszczeniu zakładu karnego. Sprawa toczyła się w 2014r. a ojciec miał opuścić zakład karny w 2016r. Po opuszczeniu zakładu karnego ojciec nie występował już ponownie o kontakty do Sądu, ale spotkał się z matką dziewczynki, aby ustalić kontakty z córką. Ustalili oni wówczas, że zaczną się spotykać w trojkę ( a właściwie w czwórkę, bo matka I. miała jeszcze młodszą córkę) mówiąc, że D. O. to jest wujek. Matka I. nie chciała mówić córce całej prawdy, ponieważ ona uważała męża matki za ojca. D. O. początkowo miał zgodzić się na tę propozycję matki. Nie doszło jednak do takiego spotkania. Matka I. spotkała się z jej ojcem po raz kolejny i doszło między nimi do kłótni, ponieważ on chciał wyznać I. , że jest jej ojcem - na co matka dziewczynki się nie zgodziła. To był ostatni raz, kiedy matka dziewczynki go widziała – twierdzi, że był to początek 2015 roku. On natomiast już później nie dochodził przed Sądem ustalenia kontaktów z córką. Matka małoletniej wskazała, że nie było do tej pory sytuacji, żeby potrzebowała zgody ojca w kwestiach córki, jednakże obawia się, że mogą być takie sytuacje. Matka małoletniej nie ma z ojcem dziewczynki kontaktu i nie wie, gdzie on mieszka, nie ma numeru telefonu. Rodzina ze strony D. O. nie interesuje się ich córką. Jego siostra jest chrzestną i też się nie interesuje. Przez pierwsze lata życzenia tylko na urodziny przesyłała telefonicznie, a teraz nie ma żadnego kontaktu. Uczestniczka S. P. wskazała, że obecnie córka I. już wie kto jest jej ojcem, ale nie chciała znać jego imienia. Matka powiedziałam jej o tym, gdy dziewczynka miała 11 lat. Powiedziała jej, że ktoś inny jest jej biologicznym tatą, aniżeli jej mąż. Matka zapytała ją czy chce wiedzieć coś więcej o nim, ale ona nie chciała. Córka wiedziała o toczącej się przez Sądem sprawie o pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej nad nią. Według matki do tej pory córka nie wykazała żadnego zainteresowania tym tematem. Matka I. nie kontaktowała się więcej z ojcem dziewczynki ani przez F. , ani inne portale i nie pamiętała czy to on ją zablokował, czy ona jego. Uczestniczka S. P. obecnie nie wychowuje córki I. ani młodszej córki z małżeństwa wspólnie z mężem, ponieważ są oni po rozwodzie. Aktualnie jest ona w nieformalnym związku z innym mężczyzną, z którym ma trzecie dziecko. S. P. wskazała, że córka I. W. jako ojca traktuje jej byłego męża mimo, że są oni po rozwodzie i utrzymuje z nim kontakt na F. . Wskazała też, że nie zachodzi taka sytuacja, że jakiś mężczyzna chciał zaadoptować I. . Matka małoletniej I. W. dotychczas nie występowała ze sprawą o ograniczenie D. O. władzy rodzicielskiej ani o pozbawienie go władzy rodzicielskiej nad ich małoletnią córką. Aktualna sprawa o pozbawienie uczestnika władzy rodzicielskiej nad tą małoletnią toczy się z wniosku Prokuratora Rejonowego w Brodnicy, który również wcześniej nie występował z wnioskiem o ograniczenie uczestnikowi władzy rodzicielskiej nad tym małoletnim dzieckiem. Dowód: zeznania uczestniczki S. P. k. 85v-86, dowody z dokumentów na k. 11, 12, 21, 29, 36, 39, 40, 48, 68, 71, 72, 73-74 i 79 akt przedmiotowej sprawy, ponadto dowód z akt spraw: V. N. 80/14 Sądu Rejonowego w Brodnicy VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w G. - D. oraz III RC 87/07 Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu. Sąd uznał za wiarygodne zeznania uczestniczki S. P. , bowiem są one przekonujące i wraz z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym układają się w pewną logiczną całość. Co do powołanych wyżej dowodów z dokumentów Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności mogących budzić wątpliwości co do ich prawdziwości, strony również ich nie kwestionowały. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 111 § 1 krio jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców. W myśl przepisu art. 111 § 1a krio Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności kiedy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem. Natomiast przepis art. 111 § 2 krio stanowi, że w razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę tę przywrócić. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że o ile postawa i zachowanie ojca małoletniej I. W. opisane w ustaleniach faktycznych, mogłyby stanowić podstawę do ograniczenia jemu władzy rodzicielskiej nad tym małoletnim dzieckiem, to jednak nie stanowi w chwili obecnej podstawy do całkowitego pozbawienia go władzy rodzicielskiej nad nią. Należy bowiem wziąć pod uwagę takie okoliczności, że nigdy wcześniej władza ta nie była jemu ograniczana ani też nawet nie występowano wcześniej z wnioskiem o ograniczenie jemu władzy rodzicielskiej nad tą małoletnią córką przy czym wniosku takiego nie składał wcześniej ani Prokurator Rejonowy w Brodnicy ani sama zainteresowana matka małoletniej. W ocenie Sądu nie zostały w przedmiotowej sprawie spełnione przesłanki z powołanych wyżej przepisów art. 111 § 1 krio i art. 111 § 1a krio , które mogłyby na tym etapie uzasadniać pozbawienie uczestnika władzy rodzicielskiej nad jego małoletnią córką I. W. . Natomiast - ustalone w toku tego postępowania okoliczności przedmiotowej sprawy - zdaniem Sądu dają podstawę do tego, by dokonać ograniczenia uczestnikowi D. O. władzy rodzicielskiej nad jego małoletnią córką I. W. w myśl przepisu art. 107 § 2 krio , bowiem rodzice małoletniej żyją w rozłączeniu. Z uwagi na to, że na co dzień dzieckiem zajmuje się jedynie jego matka, natomiast ojciec w chwili obecnej nie uczestniczy w wychowaniu córki - należało wprowadzić tak daleko idące ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca I. W. , by matka mogła swobodnie podejmować zasadnicze decyzje dotyczące córki. Natomiast zasadnym wydaje się pozostawienie ojcu dziewczynki prawa do współdecydowania o istotnych sprawach córki dotyczących zmiany jej miejsca zamieszkania, o ile miałoby ono nastąpić poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia ewentualnych kontaktów ojca z córką. Kontakty pomiędzy rodzicami i dziećmi są wprawdzie niezależne od kwestii władzy rodzicielskiej, jednakże zmiana miejsca zamieszkania dziecka, o ile miałaby ono nastąpić poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej - mogłaby uniemożliwić ich realizację w przypadku braku przez ojca adresu zamieszkania dziecka - jeśli ojciec chciałby w przyszłości taki kontakt nawiązać z córką. Sądowi znane są z urzędu takie sytuacje i potwierdzają one, że są to okoliczności istotne ze względu na dobro dziecka - nie można bowiem wykluczyć i należy mieć nadzieję, że u ojca małoletniej I. W. zrodzi się refleksja i podejmie on działania w celu zbudowania więzi z córką. Reasumując, ocena tych wszystkich okoliczności szczegółowo wskazanych i omówionych wyżej skłoniła Sąd do rozstrzygnięć zawartych w postanowieniu. I tak Sąd w punkcie 1) postanowienia postanowił oddalić wniosek o pozbawienie uczestnika D. O. władzy rodzicielskiej nad jego małoletnią córką I. W. ur. (...) w G. - D. , c. D. i S. uznając go za niezasadny ze względów wskazanych szczegółowo wyżej, natomiast Sąd postanowił ograniczyć jemu władzę rodzicielską nad tą małoletnią córką do współdecydowania o istotnych sprawach tej córki dotyczących zmiany jej miejsca zamieszkania, o ile miałoby ono nastąpić poza granice Rzeczypospolitej Polskiej. W punkcie 2) postanowienia Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania ustalając, iż każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie – o powyższym orzeczono po myśli art. 520 § 1 kpc . Natomiast w punkcie 3) postanowienia Sąd orzekł o przyznaniu i wypłaceniu ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy wynagrodzenia kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika D. O. - stosownie do obowiązujących przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9.03.2018r. w sprawie określenie wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI